Kort

Afspraken over internationale studenten officieel vastgelegd

Hogescholen, universiteiten en onderwijsminister Letschert hebben hun handtekening gezet onder de bestuurlijke afspraken over de instroom van buitenlandse studenten. De eerder afgesproken ‘zelfregie’ wordt daarmee voortgezet.

De dertien universiteiten willen jaarlijks maximaal 16.766 buitenlandse studenten toelaten. De veelbesproken numerus fixus op de bachelors psychologie blijft staan. Ook komen er numeri fixi op een aantal grote Engelstalige bacheloropleidingen. Voorlopig komen er geen nieuwe Engelstalige bekostigde bachelors. 

De hogescholen stellen alleen een grens aan het aantal buitenlandse studenten in het economisch domein (met uitzondering van de hotelscholen). Wel kunnen instellingen onderling schuiven, zolang het totaal niet wordt overschreden. 

Daarnaast beloven hbo en wo te gaan werken aan het verhogen van de blijfkans van buitenlandse studenten na hun studie, bijvoorbeeld met Nederlandse taallessen. 

Studentenorganisaties ISO en LSVb waren niet betrokken bij dit akkoord. Ze hekelen het achterkamertjesgehalte ervan en willen graag aanschuiven bij de jaarlijkse evaluatie.

Bron: HOP

UIT past programma aan voor thuiswonende studenten

De Utrechtse Introductietijd (UIT) verkort dit jaar een deel van het avondprogramma, schrijft DUB. De organisatie wil hiermee beter aansluiten bij de groeiende groep studenten die thuis woont en afhankelijk is van het openbaar vervoer.

Alleen het openingsfeest op maandag duurt tot 01.00 uur. De andere activiteiten stoppen eerder. Een van de grootste veranderingen dit jaar is dat de UIT niet afsluit met een festivaldag, maar met een verenigingsdag.

Volgens Zara Stolk, woordvoerder van de UIT staat de introductieweek al langere tijd niet meer in het teken van feesten en zuipen. ‘Bij de UIT focussen we al een aantal jaren op het creëren van verbinding tussen stad en student. We proberen ook echt duidelijk te maken dat het niet alleen feesten is. Daar hebben we ons programma op gericht,’ zegt Stolk.

Tijdens de UIT kunnen nieuwe studenten onder meer deelnemen aan een vernieuwde stadsintroductie, workshops en activiteiten van verschillende studentenverenigingen.

OCW-ambtenaren bouwen te weinig kennis op, zegt Onderwijsraad

De deskundigheid van ambtenaren staat onder druk, constateren adviesraden al eerder.

Ook bij het ministerie van Onderwijs is er veel doorstroom van jonde ambtenaren en bestaat er vrees voor het ‘collectieve beleidsgeheugen’ van het ministerie.

De minister zou er daarom voor moeten zorgen dat ambtenaren meer ervaring opbouwen in het onderwijs, zegt de Onderwijsraad in een nieuw advies. Een beleidsambtenaar kan ook toezichthouder in het onderwijs worden of in de ‘uitvoering’ gaan werken.

Daarnaast ziet de Onderwijsraad dat de kennis buiten het ministerie kwetsbaar is, zoals bij expertise in onderwijsrecht, -geschiedenis, -pedagogiek en -beleid. Maar: ‘Het bestaan en voortbestaan van deze vakgebieden is geen gegeven.’ Daarom zou de minister best een leerstoel kunnen instellen.

OCW heeft al een science for policy team opgericht, met hogescholen, universiteiten en wetenschappers. Die moet helpen de link tussen wetenschap en beleidsadvies te verstevigen. De minister reageert waarschijnlijk dit najaar.

Gratis psychologische hulp voor Wageningse verenigingsleden

Leden van zes grote Wageningse studentenverenigingen kunnen vanaf september gratis terecht bij een psycholoog. Het gaat om de verenigingen Nji-Sri, SSR-W, KSV Franciscus, WSV Ceres, JV Unitas en WSR Argo: samen zo’n 3.500 studenten. Dat schrijft Resource.

Gratis psychologische hulp via studentenverenigingen is in Nederland nog relatief nieuw. Stichting PraatErover! begon hier in 2022 mee in Leiden en breidde daarna uit naar andere studentensteden, zoals Rotterdam, Den Haag en Delft. De stichting koppelt studenten aan psychologen en hulpverleners, zonder wachttijd, doorverwijzing of ingewikkelde procedures. Het is één van de eerste keren dat zo’n voorziening breed wordt aangeboden aan meerdere grote studentenverenigingen in één stad.

De Wageningse Kamer van Verenigingen (WKvV) en studentenvereniging Ceres benaderden PraatErover! om de mogelijkheden in Wageningen te bespreken. Vanaf september start de stichting met een psycholoog voor de aangesloten verenigingen.

De kosten worden voorlopig betaald uit een subsidie. Omdat die financiering tijdelijk is, wil de WKvV met de gemeente in gesprek over een structurele bijdrage.

Hogeschoolraad stemt in met financiële plannen

De Hogeschoolraad heeft unaniem ingestemd met het Planning- en Controlkader (PCK) 2027, waarin de Hogeschool Utrecht haar financiële koers voor de komende jaren vastlegt.

Wel geeft de raad het college van bestuur een boodschap mee: als er financiële meevallers zijn, laat die dan terechtkomen bij de afdelingen die die geld het meest nodig hebben.

De hoofdlijn van het PCK blijft dus ongewijzigd. De HU hoeft voorlopig niet verder te bezuinigen, maar de financiële situatie is ook niet sterk genoeg om eerdere bezuinigingen terug te draaien. De hogeschool houdt daarom vast aan de ingezette koers, terwijl zij financiële ruimte moet houden voor toekomstige investeringen, zoals verduurzaming van de gebouwen.

Microsoft de deur uit? Universiteit Utrecht wil eigen mailomgeving

De Universiteit Utrecht wil een eigen mailomgeving bouwen, als alternatief voor Outlook, de veelgebruikte email-app van Microsoft. Niet dat de hele universiteit er direct op moet overstappen, maar in geval van nood moet er wel iets klaarliggen om op terug te vallen, zegt de universiteit in een persbericht.

De UU wil verder onderzoeken of ze het personeel een digitale werkplek kan aanbieden die op Linux-software draait, in plaats van op Microsoft Windows. Zo’n alternatief (zelfs als het nog niet breed gebruikt wordt) kan er voor zorgen dat instellingen minder makkelijk door big tech gegijzeld kunnen worden.

Het besef groeit dat het onderwijs te zwaar leunt op Amerikaanse techbedrijven. Zonder concurrentie kunnen prijzen de pan uit rijzen, moeten gebruikers allerlei AI-rommel accepteren en kunnen ze slechts hopen dat de software blijft werken als internationale betrekkingen verslechteren.

De universiteit heeft 125 softwareapplicaties doorgelicht op afhankelijkheid, veiligheid en geopolitieke risico’s. Daarvan is “ruim de helft ‘veilig’ bevonden.

HOP, Olmo Linthorst

Utrecht Summer School bestaat 40 jaar

De Utrecht Summer School werd in de jaren tachtig opgericht om het internationale profiel van het Utrechtse hoger onderwijs te versterken. Inmiddels nemen jaarlijks duizenden studenten, onderzoekers, docenten en professionals deel aan het onderwijsaanbod. Dat zijn intensieve internationale cursussen van doorgaans één tot twee weken.

Hogeschool Utrecht is sinds de start partner van de Utrecht Summer School en verzorgt dit jaar 27 cursussen. Tijdens de openingsceremonie op 7 juli, in de tuin van het Centraal Museum, sprak cvb-lid Eva Reuling: ‘De kracht van de Summer School zit in de zomer zelf: buiten het reguliere studiejaar is er ruimte om te experimenteren en mensen samen te brengen die elkaar anders nooit zouden tegenkomen.’

De Utrecht Summer School wordt georganiseerd door vijf Utrechtse kennisinstellingen, waaronder Hogeschool Utrecht. Het HU-aanbod richt zich op praktijkgericht onderwijs, met cursussen op onder meer het gebied van data science, business en European & Dutch studies.

Nederland haalt 29 topwetenschappers uit VS met nieuw Tulp Fonds

Nederland haalt 34 buitenlandse onderzoekers naar ons land, van wie 29 uit de Verenigde Staten. Zij ontvangen als eersten steun uit het nieuwe Tulp Fonds, waarvoor het ministerie van OCW en NWO samen 50 miljoen euro beschikbaar stelden.

Het fonds is bedoeld voor topwetenschappers van buiten de Europese Economische Ruimte en Zwitserland die hun onderzoek in Nederland willen voortzetten. Hoewel het niet specifiek op de VS is gericht, komt het merendeel van de geselecteerden daar vandaan, onder meer van Harvard, Stanford, Yale en federale onderzoeksinstituten. Ook onderzoekers uit Israël, Turkije, Singapore en het Verenigd Koninkrijk maken de overstap.

De wetenschappers doen onderzoek naar onder meer vaccins, kanker, alzheimer, kernenergie, klimaat en democratie. Nederlandse kennisinstellingen dragen de kandidaten voor en ontvangen maximaal één miljoen euro per onderzoeker voor vijf jaar. In 2027 volgt een tweede ronde van het Tulp Fonds.

Steeds vaker spookreferenties in Nederlandse wetenschappelijke artikelen door AI-gebruik

Uit onderzoek van De Groene Amsterdammer en de Data School van de Universiteit Utrecht blijkt dat Nederlandse wetenschappers steeds vaker verwijzen naar niet-bestaande publicaties, zogenoemde spookreferenties. In ruim 136.000 onderzochte wetenschappelijke artikelen nam het aandeel artikelen met zulke nepreferenties toe van één op de 1.400 in 2023 naar één op de 200 in 2026: een verzes- tot verzevenvoudiging.

De spookreferenties komen voor in vrijwel alle vakgebieden en ontstaan vaak doordat onderzoekers chatbots, zoals ChatGPT, gebruiken om aanvullende literatuur te zoeken. De verzonnen bronnen lijken geloofwaardig en zijn daardoor moeilijk te herkennen.

Ook emeritus hoogleraar Peter Nijkamp bleek in meerdere recente artikelen spookreferenties te hebben opgenomen. Hij stelt dat hij is misleid door zoekmachines.

Wageningen Universiteit telt relatief de meeste artikelen met niet-bestaande referenties en onderzoekt of interne richtlijnen moeten worden aangescherpt. Volgens uitgever Elsevier gebruikt inmiddels 58 procent van de wetenschappers AI bij literatuuronderzoek.

Minister vraagt universiteiten om plan tegen aanvraagdruk onderzoeksgeld

Wetenschapsminister Rianne Letschert wil dat universiteiten en onderzoeksfinancier NWO binnen een jaar met een plan komen om de hoge aanvraagdruk voor onderzoekssubsidies te verminderen. Onderzoekers besteden veel tijd aan subsidieaanvragen, terwijl de slaagkans klein is. Bij de Veni-, Vidi- en Vici-beurzen kreeg in 2025 slechts 16 procent van de 2.526 aanvragers financiering.

De aanvraagdruk komt volgens de minister voort uit lage slaagkansen, administratieve lasten en het grote belang van beurzen voor wetenschappelijke carrières. NWO heeft de procedure al vereenvoudigd met vooraanvragen, maar dat lost het kernprobleem niet op.

Volgens een recente evaluatie spelen ook externe factoren mee, zoals de groei van het aantal onderzoekers en minder beschikbare middelen bij universiteiten. Daardoor zijn wetenschappers afhankelijker van NWO-subsidies. Een mogelijke oplossing is dat universiteiten zelf strenger selecteren welke onderzoekers een aanvraag mogen indienen. Universiteitenvereniging UNL zegt samen met NWO aan een plan te willen werken.

Vlaamse regering strijdt tegen buitenlandse student: collegegeld omhoog en nieuwe visumregels

Nieuwe visumregels en hogere collegegelden voor studenten van buiten Europa: de Vlaamse regering wil de internationalisering van het hoger onderwijs intomen.

De Vlaamse universiteiten balen ervan. Vorig jaar stelden ze nog voor om het collegegeld van alle studenten een klein beetje te verhogen, maar dat pleidooi vond geen gehoor.

Nu meldt dagblad De Morgen wat de nieuwe tarieven voor niet-Europese studenten worden. In Antwerpen bijvoorbeeld kost een bacheloropleiding komend studiejaar 4.300 euro in plaats van 3.100. De prijs voor een master stijgt van 5.800 naar 7.800 euro. Ook in Leuven en Brussel gaat het collegegeld omhoog. En hier blijft het waarschijnlijk niet bij. De Universiteit Antwerpen voorspelt volgend jaar opnieuw een flinke stijging.

De Vlaamse regering voert ook nieuwe regels in voor het visum: wie te weinig studiepunten behaalt, verliest dat visum. Ook worden uitzonderingen op de verplichte Nederlandstalige variant van Engelstalige opleidingen afgeschaft.

Indirecte discriminatie? Vijf opleidingen geneeskunde blijven selecteren aan de poort

Vijf opleidingen geneeskunde selecteren nog steeds studenten, ondanks groeiende kritiek op de eerlijkheid en wetenschappelijke onderbouwing van hun toelatingsprocedures. Vier opleidingen gebruiken persoonlijkheidstoetsen, terwijl deskundigen betwijfelen of die betrouwbaar voorspellen wie een goede arts wordt.

Onderzoek laat zien dat selectieprocedures bepaalde groepen, zoals studenten met een migratieachtergrond of uit minder kansrijke gezinnen, systematisch benadelen. Drie opleidingen zijn daarom overgestapt op loting, omdat die de kansengelijkheid vergroot.

Juristen en het College voor de Rechten van de Mens stellen dat de huidige selectie mogelijk indirect discriminerend is als universiteiten niet kunnen aantonen dat hun methoden noodzakelijk en effectief zijn. Toch blijven de meeste opleidingen selecteren en grijpt de Inspectie van het Onderwijs niet in, omdat er volgens haar geen formele signalen of juridische uitspraken zijn.

Critici pleiten voor transparantere, beter onderbouwde selectie of voor loting, zodat alle geschikte kandidaten een gelijke kans krijgen op een studieplaats.

Bron: HOP