Kort

Universiteit Maastricht schorst Palestijnse student om 7-oktoberfilmpje

De Universiteit Maastricht heeft een Palestijnse student geschorst.

Hij had een filmpje op Instagram gepost dat  speelt in een studentenhuis. Op een televisie zijn in een uitzending van Al Jazeera militante Palestijnen zichtbaar. De student wijst ernaar en zegt: ‘7 October. This is me.’ Bedoelde hij te zeggen dat hij daar zelf te zien was? Dat is niet duidelijk.

Het filmpje roept veel reacties op en de Universiteit Maastricht heeft de student nu geschorst. Dat zou zijn gedaan uit ‘bezorgdheid over de veiligheid van de student zelf, medestudenten en medewerkers’.

Ruim veertig Palestijnen kwamen deze zomer naar Nederland om te studeren of onderzoek te doen. Tegen universiteitskrant Observant zegt de universiteit dat deze student ook tot die groep behoort.

Het filmpje is van zijn Instagram-account verwijderd, maar het pro-Israëlische documentatiecentrum CIDI heeft het op X geplaatst, waarbij de student onherkenbaar is gemaakt. Het CIDI vraagt zich af hoe het met de veiligheidsscreening zat voordat de Palestijnse studenten een studievisum kregen.

HOP, Bas Belleman

HU onderzoekt wasbaar incontinentiemateriaal met Utrechtse zorgpartners

Hogeschool Utrecht gaat samen met zorgorganisaties, leveranciers, wasserijen en de provincie Utrecht onderzoeken hoe wasbaar incontinentiemateriaal op grotere schaal kan worden ingezet. Op 1 oktober presenteren de partners hun samenwerking tijdens de Utrecht Science Week.

Met het project WIN-Z (Wasbaar Incontinentiemateriaal als Norm in de Zorg) willen de partners de afvalberg in de zorg verkleinen. In Nederland zorgt incontinentiemateriaal jaarlijks voor naar schatting 85 miljoen kilo afval. De ambitie is om de CO₂-uitstoot en hoeveelheid restafval met minstens 50 procent te verminderen, zonder hogere kosten of verlies aan zorgkwaliteit.

Onder leiding van de HU wordt in vijf zorgorganisaties onderzocht hoe wasbaar incontinentiemateriaal in de praktijk werkt. Daarbij kijken onderzoekers naar duurzaamheid, kosten, logistiek en de ervaringen van cliënten en zorgmedewerkers.

Het project wordt ondersteund door Health~Holland. De resultaten moeten bijdragen aan bredere toepassing van wasbaar incontinentiemateriaal in de Nederlandse langdurige zorg.

Tweede tegemoetkoming pechstudenten moet laatste zijn

Pechstudenten krijgen volgend jaar opnieuw een tegemoetkoming voor de jaren waarin zij geen basisbeurs ontvingen. De Tweede Kamer stelde woensdag dat hiermee een einde moet komen aan de discussie over compensatie.

Studenten uit de periode van het leenstelsel krijgen 44,50 euro per maand voor de periode dat zij de basisbeurs misliepen. Bij een vierjarige studie komt dat neer op ruim 2.100 euro. Dat bedrag komt boven op een eerdere tegemoetkoming van bijna 1.700 euro.

De tweede tegemoetkoming kost de overheid ongeveer 1,4 miljard euro. De SP en DENK vinden het bedrag nog altijd te laag, terwijl JA21 en Groep Markuszower juist vinden dat er al veel geld wordt uitgegeven. Zij zien dat de tegemoetkoming ook terechtkomt bij oud-studenten zonder schulden.

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, krijgen studenten de tegemoetkoming naar verwachting in april 2027. Het bedrag wordt verrekend met hun studieschuld of op hun bankrekening gestort.

HOP

Iedereen mag een ‘masterdiploma’ uitdelen, oordeelt hoogste rechter

In een spectaculair vonnis maakt de Raad van State een voorlopig einde aan de strijd tegen misleiding bij vooral particuliere onderwijsinstellingen. Zij mogen wél eigen masterdiploma’s uitdelen, zolang ze maar niet met officiële erkenning schermen.

De zaak werd aangespannen door NCOI en nog elf particuliere onderwijsinstellingen, allemaal onderdeel van de Salta Group. Ze maakten bezwaar tegen een totaalboete van 470 duizend euro uit 2023. De rechtbank gaf ze vorig jaar geen gelijk, dus gingen ze in beroep.

Er is een landelijk register met alle namen van erkende opleidingen en graden daarin. Alleen als je die op een diploma zet, verleen je een officiële graad, overweegt de Raad van State. Zomaar een ‘bachelor verpleegkunde’ of ‘master psychologie’ uitreiken mag dus niet. 

Maar zelf een ‘executive master’ of een ‘professional master’ verzinnen kan dus wel. Dit kan grote gevolgen hebben voor de handhaving door de Onderwijsinspectie, die tot nu toe behoorlijk strikt naar deze kwesties kijkt. 

Hongarije mag straks weer meedoen aan Horizon

De Europese Commissie wil Hongarije van het strafbankje halen. Hongaarse wetenschappers zouden weer toegang moeten krijgen tot onderzoeksgeld. Ook kan het land ingehouden miljarden alsnog tegemoetzien.

Zo’n vier jaar geleden draaide de Europese Unie de geldkraan naar Hongarije dicht. Onder president Viktor Orbán stond de rechtsstaat onder druk en verdween Europees geld in de zakken van corrupte politici. Hongaarse wetenschappers mochten sindsdien niet meer meedoen aan Horizon en studenten konden niet met Erasmus+ op uitwisseling.

Sinds april heeft Hongarije een nieuwe regering onder leiding van Péter Magyar. Die heeft beloofd corruptie aan te pakken en de onafhankelijkheid van het hoger onderwijs te herstellen. Volgens Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft Hongarije belangrijke stappen gezet om de rechtsstaat te versterken en EU-geld te beschermen.

Studenten mogen al weer met Erasmus+. Nu moeten ook wetenschappers terugkeren naar Horizon. Daarnaast wil de Commissie 4,2 miljard euro vrijgeven. De Europese Raad moet het voorstel nog goedkeuren.

Rechts-extremisten gebruiken de campus om hun gedachtegoed te normaliseren

De AIVD en de NCTV brengen samen een waarschuwing uit: ze zien dat rechts-extremisten zichzelf proberen te normaliseren door zich gematigder voor te doen dan ze zijn. En dat gebeurt ook op de campus van universiteiten.

In het dinsdag verschenen rapport noemen de veiligheidsdiensten de Groot-Nederlandsche Studentenvereniging (GNSV). De aanwezigheid van deze club op de universiteiten van Leiden en Nijmegen zorgt al jaren voor veel ophef. Ook Utrecht heeft sinds vorig jaar een afdeling. Dit jaar werd ze ‘om veiligheidsredenen’ van de Nijmeegse introductiemarkt geweerd.

De GNSV noemt zichzelf een conservatieve vereniging voor rechtse studenten ‘met een nationaal gevoel’. Daarmee heeft de vereniging ‘publiekelijk geen extremistisch profiel’, constateren de diensten. Maar veel leden houden er ‘diep racistische opvattingen’ op na en pleiten voor ‘remigratie’ van mensen met een niet-westerse migratieachtergrond.

Justitieminister David van Weel noemt het ‘belangrijk om de strategie van rechts-extremisten te onderkennen en hun invloed in te dammen.’ Sinds 2024 heeft de overheid een ‘nationale extremismestrategie’.

HOP, Olmo Linthorst

Vakbonden eisen 5,5 procent meer loon en minder werkdruk in hbo

De onderwijsvakbonden zetten in op een loonsverhoging van 5,5 procent voor medewerkers van hogescholen. Ook willen ze betere afspraken om de werkdruk te verlagen.

De huidige cao loopt eind 2026 af en dus gaan vakbonden AOb, FNV en CNV binnenkort weer om tafel met de Vereniging Hogescholen om te onderhandelen over de nieuwe cao.

De afspraken in de vorige cao worden nog steeds uitgewerkt. Daarom houden ze het dit keer beknopt: 5,5 procent met aandacht voor de lagere salarisschalen. Ook dit jaar willen de bonden de werkdruk aanpakken en aandacht voor het loopbaanperspectief.

De hogescholen willen dit jaar een cao met loonsverhoging, maar zonder extra afspraken. Dat staat in een brief van de Vereniging Hogescholen. Volgens de VH waren in de vorige cao relatief veel afspraken opgenomen. Daar willen de hogescholen het voorlopig bij laten.

Ook universiteiten willen nog meer samenwerken met Defensie

De universiteiten hebben een intentieverklaring met het ministerie van Defensie getekend: ze willen vaker samenwerken.

Vorig jaar lieten de hogescholen al weten dat ze paraat staan. Studenten kunnen inmiddels aan veel hogescholen, maar ook aan verschillende universiteiten, een militaire minor volgen. Dat kan ook bij Hogeschool Utrecht. Studenten worden dan aangesteld als reservist, met een salaris, en ze leren ‘militaire basisvaardigheden’.

De Landelijke Studentenvakbond keert zich tegen samenwerking van universiteiten met Defensie en spreekt van een ‘grote negatieve invloed op de academische vrijheid’. Het gaat toch al slecht met de academische vrijheid, redeneert de vakbond, en nu gaat Defensie zich er ook nog mee bemoeien.

HOP, Bas Belleman

Kabinet: miljoenen extra voor bouw studentenkamers

Het landelijk tekort aan studentenwoningen neemt nauwelijks af en blijft rond de twintigduizend steken, maakte kenniscentrum studentenhuisvesting Kences onlangs bekend.

Vandaag presenteert de minister van Volkshuisvesting een lijst met maatregelen om dat tekort te verminderen. Zo trekt het kabinet vanaf 2029 jaarlijks 60 tot 65 miljoen euro uit voor de bouw van ‘onzelfstandige woningen’, zoals studentenkamers. Nu is dat nog 25 miljoen.

Provincies en gemeenten moeten afdwingen dat zestig procent van de nieuwbouw voor studenten uit onzelfstandige woningen bestaat.

De minister claimt dat in de negentien grootste studentensteden ‘definitieve bouwplannen’ zijn voor 17 duizend studentenwoningen. Ook zouden er ‘voorlopige bouwplannen’ zijn voor nog eens bijna 18 duizend woningen.

Daarmee is het tekort van 20 duizend studentenwoningen niet opgelost. Door de woningnood hebben veel jongeren de zoektocht namelijk opgegeven. Zodra er huizen bijkomen, gaan zij mogelijk alsnog op zoek naar een eigen kamer en kan het tekort dus weer stijgen.

HOP, Olmo Linthorst

Na corona gaan studenten weer vaker naar buitenland

Bijna een kwart van de gediplomeerden in het hbo en wo heeft een deel van de studie in het buitenland gedaan, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Nu het weer kan, gaan ze vaker over de grens studeren.

Van de studenten die in studiejaar 2024/2025 hun diploma behaalden, ging ruim 17 procent voor drie maanden of langer naar het buitenland, meldt statistiekbureau CBS. Nog eens vijf procent is korter dan drie maanden gegaan en van twee procent weet het CBS niet hoe lang ze weg waren.

In de coronaperiode pakten ze minder vaak hun koffers. Van de studenten die in studiejaar 2021/2022 hun diploma haalden, ging slechts 11 procent voor drie maanden of langer naar het buitenland.

Toch reizen ze nog altijd minder dan vóór corona. In de jaren daarvoor ging doorgaans zo’n 24 procent van de hbo- en wo-studenten voor minstens 3 maanden naar het buitenland.

HOP

AI kan het onderwijs verbeteren, denkt premier Jetten

Het nieuwe kabinet wil de bezuinigingen op onderwijs terugdraaien. Dat roept vooralsnog geen weerstand op. Onderwijs en onderzoek komen daarom weinig aan bod tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Ze kwamen wel even ter sprake toen premier Rob Jetten het over AI had.

De premier wil meer investeren in AI-infrastructuur, bijvoorbeeld door AI-fabrieken te bouwen. Ook is AI een van de vier focusgebieden binnen de talentstrategie. Daarin krijgen hogescholen en universiteiten de ruimte om internationale studenten aan te trekken voor gebieden die het kabinet belangrijk vindt. Voor die strategie is 154 miljoen euro per jaar uitgetrokken.

Daarnaast moet AI volgens Jetten beter worden ingezet in het onderwijs. Hij wil hierover met het onderwijs en studenten in gesprek gaan, zodat AI een ‘goede plek’ krijgt als ‘hulpmiddel om meer te leren’. Hoe dat er precies uit moet zien, is nog onduidelijk.

HOP, Naomi Bergshoeff

Canada bij de EU: uitwisseling studenten en volledige deelname

Canada onderhandelt met de EU over deelname aan Erasmus+ en intensievere wetenschappelijke samenwerking. Daarmee kan het land een nieuwe vorm van ‘geassocieerd lidmaatschap’ krijgen.

EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen nodigde het land woensdag uit om als eerste zo’n status te krijgen. Hoe dit lidmaatschap eruitziet, is nog onbekend. De toenemende samenwerking komt op een moment dat Canada in een handelsoorlog met de Verenigde Staten verwikkeld is.

De EU en Canada werken al langer samen op het gebied van mensenrechten, veiligheid, vrijhandel, wetenschap en technologie. Volgens EuroNews wordt nu gesproken over Canadese deelname aan Erasmus+, waarmee jaarlijks ongeveer 1,5 miljoen studenten internationale ervaring opdoen.

Ook wil Canada nauwer deelnemen aan Horizon, het Europese onderzoeksprogramma. Sinds 2024 werken Canadese onderzoekers hierin al gedeeltelijk samen met Europese partners.

De EU gebruikt Horizon vaker om internationale banden te versterken. Onder meer Japan, Zuid-Korea, Nieuw-Zeeland en Egypte doen inmiddels mee.