Kort

Utrechtse onderzoekers: ‘Ban de docent-influencers’

Het is tijd dat we afscheid nemen van de docent-influencers. Dat betogen drie onderzoekers van Universiteit Utrecht in een opiniestuk in Trouw. Een van hen, Saro Lozano Parra, is daarnaast postdoc binnen het HU-lectoraat Curriculumvraagstukken Funderend Onderwijs.

Aanleiding is het aangekondigde mobieltjes-verbod op middelbare scholen. Dat werkt niet als er docent-influencers voor de klas staan, stellen de onderzoekers. In een eigen onderzoek interviewden ze een aantal docent-influencers en analyseerden ze hun video’s. Bekende influencers zijn juf Iris (300.000 volgers op Tiktok) en meester Jesper (bijna een miljoen Tiktok-volgers). Daarbij zijn er allerlei variaties tussen de influencers. Zo delen sommigen vooral tips voor andere docenten, maar maken anderen soms content van ‘echte’ lesinteracties met de hele klas – ook omdat leerlingen in beeld voor meer volgers zorgen.

Deze influencers, zo constateren de drie onderzoekers, ‘laten zich meeslepen door likes, views en commerciële deals.’ Hun conclusie: ‘Ban docent-influencers uit de klas en verwijder ze van het schoolplein.’
Hun stelligheid is mede gebaseerd

Demonstratie voor verplichte stagevergoeding: minister Letschert was erbij

Bij de Tweede Kamer demonstreerden jongerenorganisaties donderdag voor een stagevergoeding. Ze vinden dat er een minimumbedrag in de wet moet komen.

Eerder heeft minister van Onderwijs Rianne Letschert gezegd dat ze werkgevers gaat verplichten stagiairs te betalen, maar ze wil geen bedragen in de wet opnemen. Er is dus een kans dat sommige stagiairs alsnog bijna niets gaan krijgen.

Een minimumbedrag zou kleine bedrijven ervan weerhouden om stageplekken aan te bieden, vreest de minister. Als er daardoor stageplaatsen verdwijnen, dan belanden we volgens haar van de regen in de drup.

Studentenorganisaties kijken daar anders tegenaan. Ze noemden elk bedrag onder de duizend euro per maand ‘een belediging’, als iemand fulltime stageloopt.

Minister Letschert kwam zelf ook bij de demonstratie kijken. Daarbij zei ze: ‘Als er straks allemaal symbolische stagevergoedingen van tien euro langskomen, dan word ik voor de gek gehouden. Daar houd ik niet van. En dan kunnen we alsnog een minimumbedrag kiezen.’

HOP, Olmo Linthorst

Samenscholingsverbod in Luik na heftige onderwijsprotesten

In Luik is vanmorgen een samenscholingsverbod ingegaan na uit de hand gelopen onderwijsprotesten. Het is nu verboden om met meer dan drie personen op straat te lopen. Dat meldt de NOS.

In België wordt al dagen geprotesteerd tegen geplande bezuinigingen op het onderwijs. Dinsdag trokken tientallen actievoerders langs middelbare scholen in Luik. Ze sloegen ramen in en staken vuilnisbakken in brand. De politie dreef de groep uiteen. Ook werden winkels eerder gesloten en vonden vernielingen en plunderingen plaats.

Volgens de politie neemt het geweld in de stad toe. Gisteren werden meer dan vijftig mensen opgepakt en raakten meerdere agenten gewond. Burgemeester Demeyer heeft het verbod ingesteld tot 16 oktober 23.00 uur. Gezinnen, politie en hulpdiensten zijn uitgezonderd.

Minister Quintin zegt dat de Antifa-beweging de onrust aanwakkert. Volgens hem worden jongeren door volwassenen gemanipuleerd. De protesten zijn deels overgewaaid uit Frankrijk, waar scholieren eveneens demonstreren tegen problemen in het onderwijs.

Nobelprijs scheikunde voor grip op ‘spiegelbeelden’ van moleculen

De Nobelprijs voor de scheikunde gaat naar de Fransman Henri Kagan en de Japanner Kenso Soai. Zij ontdekten hoe je één variant van een organisch molecuul kunt maken, zonder het ‘ongewenste spiegelbeeld‘.

Zoals een linkerhand het spiegelbeeld is van een rechterhand, bestaan sommige moleculen in twee varianten. Ons lichaam gebruikt bijvoorbeeld van aminozuren meestal maar één variant.

Kagan liet in 1986 zien dat katalysatoren ervoor kunnen zorgen dat vooral één variant ontstaat. In 2003 zette Soai een belangrijke vervolgstap: hij ontdekte dat een kleine voorsprong van één variant ervoor kan zorgen dat die uiteindelijk de spiegelbeeldvariant verdringt.

De ontdekking is belangrijk voor onder meer de ontwikkeling van medicijnen. Van sommige moleculen kan het spiegelbeeld schadelijk zijn.

De Nobelprijs bedraagt dit jaar 12 miljoen Zweedse kronen, ruim één miljoen euro. De winnaars delen het bedrag.

HOP, Bas Belleman

Franse rellen op scholen gaan door zonder flitsgranaten

De Franse politie gebruikt voorlopig geen flitsgranaten meer bij scholierenprotesten. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez heeft het gebruik opgeschort na een ernstig incident in Lens, waarbij een 15-jarige jongen zwaargewond raakte. Zijn linkerhand moest worden geamputeerd. Ook liep hij verwondingen op aan zijn rechterhand, gezicht en borst.

Sinds vorige week demonstreren scholieren in Frankrijk tegen problemen in het onderwijs, zoals achterstallig onderhoud, grote klassen, lange schooldagen en het lerarentekort.

Over het incident in Lens bestaat nog onduidelijkheid. Volgens een politiebron wilde de jongen een gegooide flitsgranaat teruggooien, waarna die in zijn hand ontplofte. Ooggetuigen zeggen dat de granaat direct in zijn hand terechtkwam. Er loopt een onderzoek.

Sinds het begin van de protesten raakten 215 scholieren gewond. Ook een andere jongen liep een dubbele kaakbreuk op door een traangasgranaat. Nuñez zegt dat achttien geweldsincidenten worden onderzocht.

De protesten gaan mogelijk door. Vakbond CGT kondigde nieuwe demonstraties aan.

Uitspraken beroepszaken UU-studenten al vijf jaar niet gepubliceerd

Het College van Beroep voor de Examens (CBE) van de Universiteit Utrecht heeft al vijf jaar geen uitspraken in studentenzaken op de universiteitswebsite gepubliceerd. De UU belooft een inhaalslag, meldt DUB.

Studenten kunnen bij het CBE in beroep tegen beslissingen van hun examencommissie. Hoewel universiteiten niet verplicht zijn uitspraken openbaar te maken, geldt publicatie van geanonimiseerde zaken als belangrijk voor transparantie. Ook kunnen uitspraken inzicht geven in terugkerende problemen voor studenten.

Volgens de UU was er de afgelopen jaren door onderbezetting bij Juridische Zaken geen capaciteit om uitspraken te anonimiseren en publiceren. Jurist en hoger-onderwijsexpert Peter Kwikkers vindt dat alle uitspraken ‘zonder smoesjes’ en zo snel mogelijk openbaar moeten worden gemaakt.

Het CBE is inmiddels weer op volle sterkte. Uitspraken uit 2025 en 2026 zijn geanonimiseerd en worden gecontroleerd. De universiteit verwacht deze de komende maanden te publiceren.

In 2025 dienden 325 studenten beroep in. De meeste zaken gingen over cijfers (111) of toelating tot een master (77).

Nobelprijs natuurkunde voor waarneming van neutrino’s op de Zuidpool

De Vlaamse natuurkundige Francis Halzen (1944) ontvangt de Nobelprijs voor de natuurkunde voor zijn werk aan de IceCube Neutrino Observatory op de Zuidpool. Met deze detector kunnen wetenschappers neutrino’s waarnemen: nauwelijks traceerbare deeltjes die vanuit de diepten van het heelal naar de aarde komen.

Halzen werd geboren in Vlaanderen en studeerde in Leuven, maar werkt al tientallen jaren in de Verenigde Staten. In 1988 bedacht hij het idee voor IceCube. Ruim twintig jaar later vonden de eerste waarnemingen plaats, dankzij een internationale samenwerking van meer dan 450 wetenschappers.

De detector ligt ongeveer twee kilometer diep in het Zuidpoolijs. Wanneer neutrino’s daar botsen met materie, ontstaat soms een lichtspoor. Daarmee kunnen onderzoekers bepalen waar de deeltjes vandaan komen. Zo leveren neutrino’s informatie over onder meer zwarte gaten en andere extreme verschijnselen in het heelal.

Volgens het Nobelcomité heeft de ontdekking de sterrenkunde veranderd. Inmiddels worden ook neutrino-observatoria in water gebouwd.

Aan de Nobelprijs is dit jaar 12 miljoen Zweedse kronen verbonden, ruim één miljoen euro.

Hogescholen bereid om studenten richting AI, energie en veiligheid te bewegen

Hogescholen zijn bereid van alles te doen om studenten te interesseren voor opleidingen en onderzoek in energie, veiligheid, AI en biotech. Dat blijkt uit plannen die de onderwijssector heeft ingediend bij het ministerie van Onderwijs als onderdeel van de nieuwe talentstrategie.

Het kabinet wil dat meer studenten worden opgeleid voor sectoren waar grote personeelstekorten zijn. Daarbij krijgen onderwijsinstellingen veel ruimte om zelf maatregelen te nemen. Dwingende regels zijn volgens de plannen niet nodig.

Hogescholen willen onder meer nieuwe masteropleidingen ontwikkelen die aansluiten bij de vier strategische sectoren. Ook kan het hbo-onderzoek zich sterker op deze gebieden richten. Daarnaast willen instellingen studenten actief wijzen op de kansen in deze sectoren, zolang de vrije studiekeuze overeind blijft.

Studenten uitten eerder zorgen over de talentstrategie van het kabinet. Zij vreesden dat jongeren richting bepaalde opleidingen zouden worden gestuurd. De plannen wijzen vooralsnog vooral op stimulering en vrijwillige keuzes.

Hogescholen: ‘Maak bij- en omscholing tot publieke taak’

Hogescholen vragen aan het kabinet om bij- en omscholing van werkenden voor hbo-instellingen een publieke taak te maken. Daarmee moet het voor instellingen mogelijk worden om publiek geld te besteden aan cursussen en opleidingen voor werkenden. Dat schrijven de hogescholen in hun uitwerking van de Talentstrategie.

Bij- en omscholing is nu geen wettelijke taak van hogescholen. Daardoor kunnen instellingen in de problemen komen als ze hiervoor publiek geld gebruiken. De hogescholen vragen daarom om de regelgeving aan te passen. Ook moeten de regels eenvoudiger worden, vinden ze.

Ook universiteiten en mbo-instellingen pleiten ervoor om bij- en omscholing als publieke taak aan te merken. Volgens de onderwijsinstellingen is dat nodig om werkenden beter voor te bereiden op veranderingen op de arbeidsmarkt.

Maandag maakte het ministerie van Onderwijs bekend dat het allerlei plannen heeft ontvangen van het mbo, hbo en wo, over hoe zij kunnen bijdragen aan de talentstrategie.

Omstreden taaltoets uit de wet

De omstreden taaltoets uit het vorige kabinet verdwijnt uit het wetsvoorstel Internationalisering in balans (WIB). Dat maakte het ministerie maandag bekend, op dezelfde dag dat onderwijsinstellingen afspraken maakten met het huidige kabinet over een nieuwe talentstrategie.

Met het schrappen van de toets houden hogescholen en universiteiten zelf de vrijheid om te bepalen welke opleidingen zij in het Engels aanbieden. De toets was bedoeld om de verengelsing van het hoger onderwijs terug te dringen en de minister de mogelijkheid te geven opleidingen tot het Nederlands te verplichten.

De onderwijssector verzette zich fel tegen de maatregel en stelde zelfregie voor: instellingen zouden minder Engelstalig onderwijs aanbieden en terughoudender zijn met het werven van internationale studenten.

In het nieuwe wetsvoorstel staat wel dat instellingen het Nederlands van studenten moeten verbeteren, ook van internationale studenten. Maar die norm is niet afdwingbaar, schrijft de minister in een Kamerbrief. De afspraken over zelfregie worden daarmee vooral een kwestie van vertrouwen.

Nobelprijs geneeskunde voor ‘lichtknopje’ in hersencellen

De grondleggers van de optogenetica, twee Duitsers en een Amerikaan, ontvangen dit jaar de Nobelprijs voor de geneeskunde. Die bedraagt dit jaar omgerekend meer dan één miljoen euro. De winnaars delen dit.

Het onderzoek begon bij de vraag waarom een bepaalde alg naar het licht toe zwemt: wat gebeurt in zo’n simpel eencellig organisme als het op licht reageert?

De Duitsers Peter Hegemann en Georg Nagel ontrafelden in de vroege jaren 2000 welk eiwit in de alg daarvoor verantwoordelijk is. Zo vonden ze als het ware de aan/uitknop waar neurowetenschappers naarstig naar op zoek waren. De Amerikaan Karl Deisseroth kreeg dit in 2005 bij muizen voor elkaar.

Hiermee ontstond de optogenetica. Onderzoekers kunnen nu de impact van bepaalde neuronen beter bestuderen, veelal in proefdieren. De hoop is dat het onderzoek bijvoorbeeld gaat bijdragen aan de genezing van bepaalde vormen van blindheid of zelfs kan helpen bij de behandeling van angsten en andere neurologische problemen.

HOP, Bas Belleman

Zes Nederlandse universiteiten betalen nog steeds tonnen voor instituut in Rusland

Zes Nederlandse universiteiten betalen samen jaarlijks ruim drie ton voor het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg (NIP). Dat instituut werd eind jaren negentig opgericht voor onderwijs en onderzoek in Rusland. Daar is aan de Radboud Universiteit Nijmegen ophef over ontstaan. Steunen we hiermee de oorlog, vragen medewerkers zich af in universiteitsblad Vox.

Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 werden de activiteiten van het NIP opgeschort. Studenten gaan er niet meer heen en er zijn geen gezamenlijke projecten met Russische instellingen. Toch blijven de Nederlandse universiteiten – Utrecht, Groningen, Leiden, Nijmegen en de twee Amsterdamse universiteiten – huur en salarissen betalen. De bibliotheek in Sint-Petersburg blijft open.

Voorstanders wijzen erop dat het NIP geen Russische instelling is en juist contacten met Russische wetenschappers kan behouden. De Universiteit van Amsterdam, penvoerder van het NIP, wil het instituut behouden met het oog op de periode na de oorlog. Tegenstanders vinden dat daarmee het Russische regime wordt gelegitimeerd.