Wie invloed wil op het onderwijs, hoeft niet langs de zijlijn te blijven staan. Anouschka Vrouwenvelder (25), vierdejaars Social Work, stapte de medezeggenschap in.
Je zit in de collegebanken en denkt: dit kan beter. Voor wie niet alleen wil klagen in de groepsapp, bestaat de opleidingscommissie. Een plek waar studenten en docenten samen het onderwijs tegen het licht houden. Anouschka Vrouwenvelder (25), vierdejaars Social Work, schoof twee jaar geleden aan, eerst als lid, nu als voorzitter van de gezamenlijke opleidingscommissie Social Work, waar ook de master Community Development onder valt. Ze trekt inmiddels aan heel wat touwtjes.
‘Maak het niet onnodig complex’
Wonende op het Utrecht Science Park betekent dat Vrouwenvelder binnen vijf minuten in de collegezaal staat. ‘Maar extra ruimte voor ontspanning levert dat niet op,’ zegt ze lachend. ‘Hobby’s zijn prioriteit nummer zestien.’ Toch vindt ze die tijd wel, bijvoorbeeld achter haar naaimachine, waar ze steeds vaker zelf kleding maakt.
Eens per maand komt de commissie bijeen, drie docenten en zes studenten. Ze stellen kritische vragen aan de opleidingsmanager, geven (gevraagd en ongevraagd) advies en hebben instemmingsrecht op dossiers zoals de studiegids. Vrouwenvelder: ‘We overleggen informeel, altijd in de avond. De lijntjes zijn kort en dat maakt dat je veel sneller zegt waar het op staat. Niet ingewikkeld doen als het ook duidelijk kan.’ Het is haar persoonlijke mantra binnen de commissie: maak het niet onnodig complex.
Vrouwenvelder is geen groentje in de HU-medezeggenschap. Ze vertegenwoordigt ook studenten in de Hogeschoolraad en zat eerder al in de instituutsraad. ‘Ik ben er ingerold,’ verklaart ze. ‘Omdat iets niet klopte en ik het wilde veranderen.’
Foute boekenlijst
Dat ‘iets’ bleek een boekenlijst. Aan het begin van het studiejaar hadden studenten braaf de verplichte literatuur gekocht. Pas halverwege werd duidelijk dat er een fout in de lijst zat. Gevolg: ze hadden boeken aangeschaft die ze helemaal niet nodig hadden. Waar de meesten hun schouders ophaalden en het boek probeerden door te verkopen op Marktplaats, kwam Vrouwenvelder in actie.
‘Het was gewoon niet rechtvaardig.’ Ze knoopte het gesprek erover aan, hield vol en kreeg het uiteindelijk voor elkaar dat de verkeerd aangeschafte boeken werden vergoed. De instituutsdirecteur merkte op: ‘Misschien is de medezeggenschap wel iets voor jou.’ Dat was de spijker op z’n kop.
Haar kritische blik komt nog steeds van pas. Zo bespreekt de opleidingscommissie regelmatig hoe beleid in de praktijk uitpakt. Een recent voorbeeld is de term ‘inspanningsverplichting’ binnen Social Work. Ooit bedoeld om duidelijk te maken wat docenten van studenten mogen verwachten, maar volgens Vrouwenvelder soms misbruikt als verkapte aanwezigheidsplicht. ‘Daar is hij niet voor bedoeld. Dan trekken wij aan de bel en stappen naar de opleidingsmanager.’
Reorganisatie
De opleidingscommissie staat niet los van wat hogerop gebeurt. Ze heeft te dealen met wat de Hogeschoolraad, Instituutsraad en college van bestuur beslissen. En bij Social Work hangt er momenteel veel in de lucht. Er wordt namelijk onderzocht of een reorganisatie nodig is om de bezuinigingsdoelen te halen. ‘Die bezuinigingen kunnen we niet tegenhouden,’ zegt Vrouwenvelder. ‘Maar we zien wel wat het doet met mensen. Docenten die zich afvragen of ze straks nog een baan hebben.’
In die onzekerheid zoekt de opleidingscommissie haar rol, door te waken over de kwaliteit van het onderwijs. Hoe voorkom je dat die onder druk komt te staan? En als gesproken wordt over een mogelijke reorganisatie, hoe zorg je dan voor duidelijke communicatie en een logisch tijdspad? Daar blijft haar commissie op hameren. ‘Tot nu toe is er nog geen officiële communicatie geweest. We willen dat studenten straks op gelijkwaardige wijze geïnformeerd worden als de medewerkers.’
Waar komt die hartstocht vandaan?
De betrokkenheid van Vrouwenvelder bij de medezeggenschap is geen familie-erfstuk. ‘Als ik het thuis over medezeggenschap heb, moet ik eerst uitleggen wat het is,’ zegt ze. ‘Hopelijk helpt dit artikel daar een beetje bij.’
Wat ze wél van huis uit meekreeg, zijn bepaalde bouwstenen. Zelf afwegingen maken, die kunnen onderbouwen en daarbij durven afwijken van wat anderen vinden. ‘Dat heb ik altijd meegekregen, ook als mijn overwegingen anders waren dan het thuisfront.’
Vrouwenvelder zit inmiddels in het laatste jaar van haar opleiding. Dat betekent dat haar dagen in de gangen van de HU binnenkort geteld zijn. En daarna? ‘Mijn droom is dat ik mag blijven bijdragen aan een wereld waarin mensen waardig met elkaar in gesprek kunnen blijven.’ Ze sluit een medezeggenschapsfunctie in een ondernemersraad of leidinggevende functie niet uit.
Dit jaar staan er weer verkiezingen voor de medezeggenschap op de agenda. Van 23 februari tot en met 23 maart kun je je kandidaat stellen. De verkiezingen zelf vinden plaats van 1 juni tot 8 juni. Studenten en medewerkers kunnen zich verkiesbaar stellen voor de Hogeschoolraad of een van de verschillende instituutsraden.
Voor een plaats in een opleidingscommissie hoef je niet te wachten op verkiezingen. Daar kan het hele jaar door op gesolliciteerd worden, mits er een plekje beschikbaar is.
