Kort

Nederlandse wetenschap kampt met ‘replicatiecrisis’(herhaalbaarheid)

Wetenschappelijk onderzoek blijkt lang niet altijd te herhalen. Minder dan de helft van herhaalde studies levert dezelfde resultaten op, zegt Michiel de Boer, oprichter van het NL Reproducibility Network. Een ‘replicatiecrisis’ betekent dat veel wetenschappelijke onderzoeken niet opnieuw kunnen worden uitgevoerd met dezelfde resultaten. Wie het experiment herhaalt, krijgt vaak andere uitkomsten.

Het netwerk is opgericht in 2023 in Groningen. Het is inmiddels actief bij bijna alle Nederlandse universiteiten en wil meer transparantie en zorgvuldigheid in de wetenschap. ‘Onderzoekers moeten methodes, data en analysetechnieken delen,’ zegt De Boer. Coördinator Daniela Gawehns benadrukt dat ruis en verschillende definities replicatie moeilijk maken, maar dat reproduceerbaarheid hoger moet zijn dan 50 procent.

De gevolgen zijn groot: van verspilde miljoenen aan medicijnen die niet werken tot verkeerde medische adviezen. Het netwerk pleit voor minder publicatiedruk, meer zorgvuldigheid en een cultuur waarin resultaten betrouwbaar zijn. Langzaam komt het onderwerp steeds hoger op de wetenschappelijke agenda.