Tegen forse betaling ‘helpt’ een Tilburgs bedrijfje internationale studenten bij de aanvraag van studiefinanciering. DUO zet er vraagtekens bij, maar kan niets doen: het bedrijf zou binnen de grenzen van de wet blijven.
Het Tilburgse bedrijfje MyStudentFinance helpt vooral internationale studenten met het aanvragen van studiefinanciering bij DUO. ‘No cure, no pay’, zo adverteert MSF op zijn website. En ook: ‘Krijg tot wel 1.300 euro per maand’.
Maar internationals klagen dat ze veel meer moeten betalen dan ze hadden verwacht. Het bedrijf roomt geld af van de eerste uitbetaling van DUO, die vaak hoger is dan de internationals zien aankomen.
Zomaar een lening
‘Ik wilde alleen een basisbeurs aanvragen van driehonderd euro’, vertelt de Finse John Nordberg, die een master volgt in Leiden. Hij verwachtte dat MyStudentFinance hem tussen de honderd en tweehonderd euro zou kosten. Dat werd in zijn geval 870 euro, omdat het bedrijf ongevraagd een maximale studielening voor hem regelde.
Als hij daarover klaagt bij MyStudentFinance mailt het bedrijf snel terug: je hebt niet gezegd dat je geen lening wilde. Het verwijst ook naar de algemene voorwaarden, waarin staat dat MyStudentFinance optreedt als vertegenwoordiger van studenten ‘bij het aanvragen van beurzen en leningen van DUO’.
Volgens het Openbaar Ministerie is het bedrijf niet illegaal. Studenten vinden het misleidend. ‘Ik ben echt verbaasd dat dit allemaal wettelijk is toegestaan’, zegt Sarah Evink van studentenkoepel ISO.
Machtiging
Studenten machtigen MyStudentFinance om hun DigiD te gebruiken en moeten allerlei informatie overdragen over hun werk en het inkomen van hun ouders. Vervolgens vraagt MSF bij DUO de stufi aan. Het rekent een tarief van 59,99 procent van de eerste uitbetaling.
Daar zit een addertje onder het gras, waarschuwt DUO. Omdat ze hun stufi pas aanvragen als ze al in Nederland zijn, krijgen studenten de eerste keer ‘vaak drie of vier maanden’ stufi ineens uitbetaald, zegt een woordvoerder. En van dat totale bedrag houdt MyStudentFinance zestig procent in.
Als studenten inderdaad 1.300 euro per maand krijgen aan (aanvullende) beurzen en leningen, kan de eerste betaling neerkomen op zo’n vijfduizend euro. Zestig procent daarvan is drieduizend euro. Nadat MSF een bedrag heeft afgeroomd, kunnen studenten het MijnDUO-account overnemen.
Schrijnend
Studentenkoepel ISO heeft al meerdere klachten over het bedrijf gekregen, vertelt voorzitter Sarah Evink. ‘Het is schrijnend om te horen dat studenten geld uitgeven aan informatie die ze gewoon gratis bij DUO kunnen krijgen.’
Het ISO hoopt dat de politiek dit soort handelspraktijken gaat verbieden. Maar dit zal niet makkelijk zijn: je mag altijd iemand inhuren om je een dienst te bewijzen, zeker als in de algemene voorwaarden staat wat de kosten ervan zijn.
DUO: ‘Wij hebben ook klachten gehad van internationale studenten die zich misleid voelden. Het is totaal onnodig dat je zoveel betaalt voor een dienst die eigenlijk gratis is.’
Bank sloeg alarm
Vorig jaar belde een bank naar DUO met de vraag waarom er zoveel geld naar bankrekeningen van één bedrijf ging. Er stond op dat moment 100 duizend euro aan betalingen open van DUO naar deze rekeningen. De bank voelde zich vanwege witwasregels verplicht om DUO te waarschuwen. Is dit wel in de haak?
Toen DUO de zaak onderzocht bleek dat de stufi van inmiddels 350 internationals op ongeveer 70 bankrekeningen uitbetaald was. ‘Door zoveel verschillende bankrekeningen te gebruiken, is het bedrijf bij ons onder de radar gebleven’, zegt de DUO-woordvoerder.
DUO heeft een bericht gestuurd naar alle studenten die op dat moment van MyStudentFinance gebruik maakten om ze erop te wijzen dat aanvragen gratis is. Zo’n vijftien reageerden erop, zegt DUO.
Aangifte
DUO deed ook aangifte bij de politie. Is deze manier van werken rechtmatig? Het Openbaar Ministerie onderzocht de zaak, maar ging niet tot vervolging over. ‘Het is misschien moreel verwerpelijk, maar niet strafbaar’, zegt het OM tegen het Hoger Onderwijs Persbureau.
Studenten die eenmaal zijn begonnen moeten het aanvraagproces afmaken. Anders kan het bedrijf honderden euro’s aan kosten rekenen. Ook stuurt het bedrijf al snel in het aanvraagproces een pdf aan studenten met allerlei informatie over studiefinanciering: The Definitive Guide to Dutch Student Finance. Als studenten zich gedurende het proces terugtrekken, moeten ze daar ineens 200 euro voor betalen.
‘Het is ook mijn fout dat ik niet goed naar de kleine lettertjes heb gekeken’, zegt Nordberg meermaals. ‘Maar ik dacht dat dit een goedwillend bedrijf was dat studenten helpt. Maar dit is sneaky. Dit was geen hulp. They fooled me. Ik hoop dat internationals voortaan gewoon naar DUO gaan.’ Als Nordberg klaagt over de gang van zaken, geeft het bedrijf hem nog wel 200 euro korting.
‘Zelf in een uurtje regelen’
My Student Finance is volgens de gegevens van de Kamer van Koophandel in 2023 opgezet door een Poolse man in Tilburg. Gedurende hun onderzoek schortte de dienst tijdelijk de betalingen naar het bedrijf. Maar de eigenaar van het bedrijf protesteerde daartegen en DUO zegt geen juridische mogelijkheden te hebben om echt in te grijpen.
DUO verkent met de OCW of stufi alleen naar de rekening van de student zelf kan gaan. Dat kan nu nog niet en er zijn goede redenen voor: bijvoorbeeld studenten met een bewindvoerder kunnen dan geen stufi meer ontvangen.
De dienst vraagt universiteiten en hogescholen om hun internationals goed voor te lichten. Informatie over studiefinanciering is altijd gratis, benadrukt de woordvoerder van DUO. ‘Dit kunnen internationals ook zelf in een uurtje regelen.’
Op vragen van het HOP appt MyStudentFinance terug: ‘We do inform customers of our pricing in advance, not only in the service agreement but also explicitly during sign-up as required by Dutch and EU consumer protection laws.’
HOP, Olmo Linthorst & Naomi Bergshoeff
