Achtergrond

Hoe gemakkelijk vinden HU-studenten een stage?

Foto: Kees Rutten

Een stage vinden valt vaak vies tegen. Hoe is dat aan de HU? Welke rol hebben stagecoördinatoren? En wat is dé gouden tip? Onze eigen Trajectum-stagiair vindt de antwoorden.

De zoektocht naar een stage verliep voor mij nogal stroef. Zo’n tien weken van tevoren en benaderde ik veertien verschillende bedrijven, in de hoop iets te kunnen leren over sportjournalistiek. Helaas had niemand tijd of zin in een stagiair.

Een week voordat ik moest beginnen, vond ik hem eindelijk via een vage kennis van mijn vader. Niet precies wat ik wilde, maar het is goed genoeg. Nu vraag ik me af: is er een gouden tip die me zou hebben geholpen?

In het mbo is het tekort aan stageplaatsen rampzalig, schreef de NOS maandag 16 maart. Zorgopleidingen hebben zelfs een rem gezet op nieuwe studenten. Door personeelstekorten zijn daar te weinig begeleiders beschikbaar, waardoor minder studenten kunnen worden opgeleid, terwijl die juist zo hard nodig zijn.

En in het hbo? Iets rooskleuriger, volgens ResearchNed. In 2024 kon 97 procent van de studenten op tijd een stageplaats vinden. Dat wil niet zeggen dat het gemakkelijk gaat: bijna een op de drie zegt dat het zoeken veel moeite kost.

‘Ik heb er twee maanden over gedaan om een stageplek te vinden,’ vertelt Nirmine, student Sociaal Juridische Dienstverlening. ‘Ik had hem binnen twee weken geregeld,’ zegt Ava, student Human Resource Management. Alleen het zoeken gaf haar veel stress. ‘Ik wist niet goed waar ik moest beginnen.’ Tijmen, student HBO Rechten, herkent dat gevoel: ‘Het idee dat je een plek móét vinden, blijft wel in je achterhoofd zitten.’ (Zie video)

Cijfers van ResearchNed
Vergoeding

Volgens het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) is vooral het ontbreken van een stagevergoeding het probleem. Uit het onderzoek van ResearchNed blijkt dat 25 procent van de hbo-studenten geen stagevergoeding ontvangt.

Hoe is het aan de HU?

Hoe zit dat bij studenten van de Hogeschool Utrecht? Hebben zij moeite om een stageplek te vinden? Verschilt het per opleiding?

‘Na drie dagen bellen!’

Het ligt niet per se aan jezelf, legt Babette van Gool uit. Ze is medewerker van het praktijkbureau en regelt aan de HU alles wat met stages te maken heeft. ‘De kans op een stage verschilt per opleiding. ‘Het is overal anders georganiseerd.’

Bij Built Environment is het nagenoeg een eitje, zegt ze. ‘Je hebt veel bedrijfjes in die sector en er moeten nu veel huizen gebouwd worden.’
Voor Verpleegkunde is het ook gemakkelijk en hoef je er zelfs niet naar op zoek. ‘Daar word je gekoppeld aan een stageplek door je opleiding.’

Bij andere opleidingen is het lastiger. Zoals bij Human Resource Management en Sociaal Juridische Dienstverlening. En toch heb je het zelf ook in de hand, meent Van Gool ‘Sommigen wachten te veel af. Ze sturen een mailtje en gaan dan wachten. Als je na drie dagen nog niks hebt gehoord, moet je gewoon gaan bellen.’

Verpleegkunde: ‘We houden onze partners te vriend’

‘In de zorg is het helemaal niet moeilijk om een stageplek te vinden’, beaamt Elsa Fekkes, stagecoördinator voor Verpleegkunde. Zij koppelt studenten aan hun stageplaats. ‘Dat doen we niet voor die studenten, maar om hun partners te vriend te houden’, legt ze uit. ‘We hebben een enorm aantal studenten. Als die allemaal gingen bellen en mailen, zouden onze partners daar niet gelukkig van worden.’

Daarnaast speelt er iets anders. ‘Door studenten te matchen, houden we overzicht en zorgen we ervoor dat ze in verschillende werkvelden stagelopen en dus breed worden opgeleid.’ Wel ziet Fekkes dat het aanbod voor lagerejaars kleiner is. ‘Maar het lukt altijd om iedereen een plaats te geven.’

Built Environment: ‘Wees een beetje lief voor ze’

‘We hebben in september weer zestig nieuwe studenten die stage gaan lopen, en er is een ongelofelijk aantal bedrijven waar ze terecht kunnen’, vertelt Sebastian Fischer Baling, stagecoördinator van Built Environment. ‘Voor ons is het koppelen van studenten aan een stageplaats onbegonnen werk.’

‘Ieder jaar lopen er zo’n twaalf studenten vast’, vertelt hij. ‘Soms ligt dat aan dingen waar je niks aan kunt doen, zoals discriminatie.’
Of het ligt aan jezelf. ‘Sommigen vinden het lastig om iemand te benaderen. Die proberen we dan te helpen, maar we gaan niet zomaar iets voor ze regelen, want daar leer je uiteindelijk niet zoveel van.’

Studievertraging oplopen? Dat gebeurt niet. ‘Je kunt het derde en vierde jaar zelf indelen, dus kan je ook je stage nog op een ander moment doen als het niet op tijd is gelukt.’

De opleiding organiseert elk jaar een stagemarkt. ‘We hangen dan posters op van bedrijven waar studenten nu stagelopen of eerder stage hebben gelopen, met een QR-code erbij. ‘Daar kun je langs lopen en denken: hé, dit zit bij mij in de buurt, of dit lijkt me interessant.’ Zo krijgen ze op een laagdrempelige manier een goed overzicht.

Fischer Baling heeft tot slot nog de gouden tip. ‘Een LinkedIn-pagina.’ In zijn geval van Built Environment. ‘Als bedrijven een stagiair zoeken, zetten ze daar een berichtje op.’
Dat zien studenten en kunnen dan makkelijker met ze in contact komen. Het probleem met deze generatie is dat ze het moeilijk vinden om te bellen, ziet hij. ‘Dus daar moet je ze in begeleiden. En er is altijd een groep die pech heeft. Wees daar een beetje lief voor.’

Bij Social Work leer je vooral in de praktijk

‘Er is een groot personeelstekort in de sector, dus organisaties staan te trappelen om onze stagiairs’, vertelt Carolien van den Honert, stagecoördinator voor Social Work. ‘In het eerste en tweede jaar koppelen wij onze studenten, maar in hun derde jaar moeten ze hun stage zelf vinden. Die is beroepsvormend: dan ga je ontdekken waar je later wilt werken.’

Bij Social Work leidt een onvoltooide stage tot studievertraging. ‘Dan heb je even pech en kun je pas halverwege het jaar opnieuw instromen.’ Je moet alle stages doen vertelt ze. ‘Aan al onze stages zijn opdrachten gekoppeld, dus zonder stage haal je je studie niet.’

Die overvloed aan stages heeft ook een keerzijde. ‘Studenten worden ingezet als “bijna” volwaardige medewerkers, waardoor ze minder leren. En er is niet altijd genoeg tijd voor goede begeleiding. Voor sommige studenten is dit een reden om te stoppen.’

Ook Social Work heeft een stagemarkt. ‘Heel nuttig, maar er komen te weinig studenten op af. Zonde, want je kunt er echt je voordeel mee doen.’

De tip die Van den Honert heeft voor collega-stagecoördinatoren, is om duidelijke afspraken over begeleiding en verwachtingen te maken. ‘Uiteindelijk moet een stage vooral leerzaam zijn, het mag niet alleen draaien om werk.’

Bij Journalistiek ben je zelf verantwoordelijk

‘Er is een ongeschreven “hbo-wet” die zegt dat studenten zelf verantwoordelijk zijn voor het vinden van hun stage, en dat geldt ook bij ons,’ vertelt Arjan Kroon, stagecoördinator van Journalistiek. ‘Ongeveer 80 procent vindt hem zonder al te veel problemen. De overige 20 procent klopt aan voor hulp.’

Volgens Kroon zijn daar verschillende redenen voor. ‘Sommigen vinden het gewoon spannend, of hebben een fysieke of mentale beperking. Dan probeer ik hen te helpen.’ Dat doet hij niet door alles over te nemen, want ‘daar leren ze niet zoveel van’. In plaats daarvan denkt hij met ze mee.

Daarnaast geeft Kroon stagevoorlichtingen. ‘Waar wil je stagelopen, waar denk je het meest te leren en wat voor begeleiding past bij je?’ Het antwoord op die vragen moeten ze zelf bedenken. ‘Jij bent student, jij wilt leren’, vindt Kroon.

Een stagemarkt? Daar doet Kroon niet meer aan. ‘Ik regel met veel pijn en moeite 25 topredacties, en er komt toch niemand. Met een beetje geluk komen er veertig man “even” kijken. Daar bedank ik voor, en dat is echt de schuld van het gedrag van deze jonge mensen die het allemaal niet interesseert.’

Kroon heeft tot slot nog een tip voor collega-stagecoördinatoren. ‘Laat studenten zich realiseren dat een stage meer is dan iets wat “moet”. Ze moeten bewust nadenken over wat ze er willen leren.’

Tips voor studenten

Begin op tijd met zoeken, bel in plaats van mailen, en ga langs. Hoor je niets? Even nabellen of een reminder sturen maakt het verschil. Wat wil je leren? Wat vind je interessant? En bij wat voor organisatie en mensen voel jij je op je gemak? Volgens Kroon, Van Gool en Fisher Baling moet je dit ook kunnen uitleggen aan een bedrijf: waarom pas jij daar en waarom moeten ze juist jou kiezen? Zorg ook voor een portfolio, met een paar sterke projecten.

Ook je houding speelt een rol. Laat zien dat je gemotiveerd bent en geïnteresseerd. Dat betekent dat je flexibel bent, bijvoorbeeld door toch naar een gesprek te gaan als het tijdstip je niet uitkomt.

Twijfel je nog over waar je het beste heen kunt? Praat met ouderejaars studenten, bezoek de stagemarkt van je opleiding, En vraag of je ergens een dag mag meelopen, aldus Van den Honert.

Tips van studenten

‘Praat met mensen over wat je precies wilt, bijvoorbeeld met je leerteambegeleider of je ouders,’ adviseert Thijs, student Sociaal Juridische Dienstverlening. Nirmine tipt daarnaast dat het handig kan zijn om een oproep op LinkedIn te plaatsen, vooral als je niet naar de stagemarkt van je opleiding kunt of als je de aangeboden plekken niet super interessant vindt.

Isabel, student Verpleegkunde, benadrukt dat het belangrijk is om open te staan voor verschillende mogelijkheden: ‘Tijdens mijn stage heb ik geleerd dat een plek heel leuk kan zijn, terwijl ik dat van tevoren niet had verwacht.’

Volgens Ava speelt je houding op je stageplek een grote rol. ‘Zolang je je best doet, word je wel gerespecteerd door een stageplek.’ En mocht je ondanks alles nog steeds twijfelen of stressen, dan heeft Thijs nog een laatste, geruststellende boodschap: ‘Het komt altijd wel goed.’