Om de werkdruk in het onderwijs te verlichten, stelt de Tweede Kamer voor om opleidingen maar eens in de acht tot tien jaar te accrediteren. Onderwijsminister Letschert staat ervoor open, maar wil eerst onderzoek afwachten.
Op dit moment controleert de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie elke zes jaar de kwaliteit van opleidingen. Een panel van specialisten kijkt dan naar scripties en ander papierwerk en spreekt met studenten, docenten en werkgevers. Ook de examencommissie moet zich tijdens deze accreditatie verantwoorden.
Een oude klacht is dat dit proces het onderwijs veel tijd kost. Dat vindt ook de Tweede Kamer, die zich donderdag uitsprak voor het versimpelen van het accreditatiestelsel. Kunnen de controles niet wat minder vaak plaatsvinden, bijvoorbeeld elke acht tot tien jaar?
Diederik Boomsma van JA21 diende er samen met de VVD, D66 en PRO (voorheen GroenLinks-PvdA) een motie over in. Samen hebben deze partijen een meerderheid in de Kamer.
Onderwijsminister Rianne Letschert reageerde niet afwijzend op het voorstel. Haar ministerie onderzoekt al hoe het systeem van kwaliteitszorg verbeterd kan worden. ‘Verruiming van de accreditatietermijn zou een mogelijkheid kunnen zijn’, zei Letschert, ‘maar ik wil wel eerst het onderzoek afwachten.’
De afgelopen jaren was er veel discussie over een nieuw accreditatiestelsel. Het idee was om het meer aan instellingen zelf over te laten, maar dat kwam nooit van de grond. Een jaar geleden gooide voormalig onderwijsminister Eppo Bruins het plan in de prullenbak. Daarom ligt de vraag hoe de kwaliteitscontroles verbeterd kunnen worden weer open.
Brandweer
In de JA21-motie staat een belangrijke voorwaarde: er moet ook een soort brandweerfunctie komen. Die is er nu niet, waarschuwde de Onderwijsinspectie deze week opnieuw: als ergens signalen zijn van problemen met de onderwijskwaliteit, dan heeft niemand de bevoegdheid om uit te rukken en een opleiding tussentijds te controleren.
Hoe die tussentijdse controles eruit moeten zien is nog onduidelijk. Wellicht zou de Onderwijsinspectie kunnen optreden. Of de NVAO moet er iets nieuws voor opzetten.
Eerder is wel geopperd om met onaangekondigde bezoeken te gaan werken. Juist omdat opleidingen zoveel tijd steken in het voorbereiden van die zesjaarlijkse accreditatie is het de vraag of ze hun zaken tussentijds ook op orde hebben. De Onderwijsinspectie doet dit jaar een pilot met onaangekondigde bezoeken in het basis- en voortgezet onderwijs.
Controle op fraudejacht
In de Tweede Kamer werd donderdag ook gesproken over nieuwe fraudecontroles van DUO. Daarmee moeten studenten worden opgespoord die een uitwonende beurs hebben aangevraagd terwijl ze eigenlijk nog bij hun ouders wonen.
In 2023 bleek na onderzoek van het Hoger Onderwijs Persbureau, samen met NOSop3, Investico en Trouw, dat DUO jarenlang vooral studenten met een migratieachtergrond controleerde. Na de onthullingen werd het systeem stopgezet, maakte de minister excuses en worden beslissingen op basis van deze controles teruggedraaid. Ook besloot het kabinet twee weken geleden dat de getroffen studenten een schadevergoeding van tweeduizend euro krijgen.
Het probleem zat onder meer in het algoritme waarmee studenten werden geselecteerd. Nu DUO aan een nieuw opsporingssysteem werkt, stelt Doğukan Ergin (Denk) voor om het controleproces door een onafhankelijke partij te laten toetsen. Daar wilde Letschert wel in meegaan, zei ze.
JA21 vroeg de minister om de schadevergoeding alleen te betalen aan studenten die ten onrechte als fraudeur zijn aangewezen door DUO. Nu bestaat immers de mogelijkheid dat ook studenten die fraudeerden tweeduizend euro krijgen.
Letschert wees de motie resoluut af. De schadevergoeding is bedoeld voor studenten die onterecht door het systeem zijn geselecteerd. Ze werden gediscrimineerd, of ze nou fraudeerden of niet. Komende dinsdag wordt over de moties gestemd.
