Het is code rood, op donderdag was het al dik boven de dertig graden. Binnen in de HU-gebouwen is het nog altijd een stuk aangenamer, bij ongeveer 24 graden. Wie zorgt ervoor dat het binnenklimaat aangenaam blijft ondanks deze hitte? En hoe werkt dat dan precies?
Voor een aangename binnentemperatuur mogen we de medewerkers van Vastgoed en Facilities bedanken. Zij zorgen ervoor dat je in de HU-gebouwen in een prettig klimaat kunt studeren en werken. ‘Dat doen we via luchtbehandelingskasten die het gebouw koelen met koude lucht. Daarbij gebruiken we koelmachines en warmtepompen,’ vertellen Lars Dekker en Thomas Vreeburg, beiden technisch projectleider gebouwbeheer.
‘We hebben geen streeftemperatuur, we houden daarvoor de richtlijnen van het Frisse Scholen-kader van de RVO aan.’ Die richtlijnen zijn een beetje ingewikkeld. Om de ideale binnentemperatuur te hebben is er een formule opgesteld, namelijk:
Binnentemperatuur = 0,33 × het lopende gemiddelde van de buitentemperatuur + 16,4. Er mag een afwijking inzitten van drie graden naar boven of beneden. Dus met een temperatuur van 34 graden zou het betekenen dat de ideale binnentemperatuur ongeveer ergens tussen de 25 graden en 31 graden ligt.
Uitdagingen door extreem weer
‘Onze installaties zijn gemaakt voor normale omstandigheden, niet voor extreme situaties zoals nu,’ leggen Dekker en Vreeburg uit. ‘Dat betekent dat we in dit soort periodes voortdurend moeten bijsturen en monitoren om het comfort zo goed mogelijk te houden.’ De installaties moeten op volle kracht draaien om de binnentemperatuur aangenaam te houden.
In de middag krijgen de koeling installaties het steeds zwaarder omdat de gebouwen warmer worden. ‘Dat komt doordat de zon overdag steeds sterker op het gebouw schijnt en er bovendien meer mensen langer in het gebouw aanwezig zijn,’ aldus Dekker en Vreeburg. ‘Daarom starten we eerder met koelen en ventileren, zodat we de warmte al in de vroege ochtend zoveel mogelijk uit het gebouw halen.’
Overigens is het systeem ook ‘slim’, leggen Dekker en Vreeburg uit. ‘Zodra de buitentemperatuur lager is dan binnen, wordt er automatisch koelere lucht van buiten het gebouw ingeblazen.’
Hoe gaat dat in de toekomst?
Extreme hitte door klimaatverandering zal in de toekomst vaker en intenser voorkomen. Hittegolven duren langer en zijn gemiddeld warmer: wat vroeger eens in de tien jaar voorkwam, gebeurt nu ongeveer eens in de drie jaar en is bovendien ruim een graad warmer. Ook zeldzame, zware hittegolven komen steeds vaker voor. Dat roept de vraag op hoe de HU haar gebouwen in de toekomst zal gaan koelen.
‘Binnen het Programma Strategisch Vastgoed werken we aan duurzamere en robuustere oplossingen om gebouwen toekomstbestendig te maken,’ leggen Dekker en Vreeburg uit.
Zo worden de panden op de campus in Utrecht stap voor stap aangesloten op een collectieve warmte-koude-opslag (WKO) van de Universiteit Utrecht. ‘In de zomer slaan we warmte onder de grond op en gebruiken we juist de koude uit de bodem om te koelen,’ aldus Dekker en Vreeburg. ‘In de winter werkt dat precies andersom.’ De HU-locatie in Amersfoort maakt hier al sinds 2010 gebruik van.
‘We kijken ook naar extra back-upsystemen en slimme aansturing, zodat gebouwen minder afhankelijk worden van één installatie en beter kunnen omgaan met piekbelastingen,’ vertellen ze.
Tips
Tot slot hebben Dekker en Vreeburg nog een aantal tips om goed om te gaan binnen en buiten de panden met deze temperaturen:
- Houd deuren en ramen gesloten (zonwering omlaag!) als de buitentemperatuur hoger is dan de binnentemperatuur.
- Stel, indien aanwezig in het pand, het temperatuurkastje op -1 in, dan gaat de ruimtetemperatuur eerder koelen.
- Vermijd zoveel mogelijk de bovenste verdiepingen. Direct onder het dak wordt het altijd het warmste.
- Drink voldoende water, beperk lichamelijke inspanning en je verblijf buiten
- Ga goed voorbereid op weg en denk aan de medemens/collega
