Oud-student en onderzoekster Lune van den Berg wil dat het college weer eens wat beter luistert naar studenten+. Alleen dan kom je tot echt inclusief onderwijs.
Inclusief onderwijs: dat is onderwijs waar iedere student niet alleen overleeft, maar juist floreert. Afgelopen juni kwam er nog een nieuwe Kamerbrief uit die het belang van studentenondersteuning nogmaals onderstreept. Dat kan ook niet anders, want de deadline voor inclusief onderwijs ligt in 2040, over minder dan twintig jaar.
Over de auteur
Dit is een ingezonden stuk van Lune van den Berg (25). Zij studeerde Journalistiek aan de HU en volgde een master in Burgerschap en Kwaliteit van Samenleven aan de Universiteit van Humanistiek. Ze heeft drie jaar lang als student-assistent gewerkt voor het Student Support Centre (SSC) en werkt daarnaast als consulent digitaal burgerschap bij Bibliotheek Eemland. Verder is ze bestuurslid bij Impuls & Woortblind, de belangenvereniging voor mensen met ADHD, Dyslexie en Dyscalculie. Ze heeft zelf ADHD en zet zich graag in voor deze doelgroep.
Wat betekent dit voor onderwijsinstellingen zoals de Hogeschool Utrecht? Volgens het Expertisecentrum Inclusief Onderwijs (ECIO) moeten scholen niet langer inzetten op maatwerk, maar op inclusief ontwerp vanaf dag één (2026). Binnen de HU zijn er, gelukkig, verschillende mensen die zich hiervoor inzetten. Denk aan jouw decaan, Studeren+, het Student Support Centre, en verschillende student-assistenten.
Ik was één van die student-assistenten. Binnen het project +ONS, onderdeel van het SSC, hield ik mij drie jaar lang bezig met de behoeftes van de studenten+ aan de HU. Helaas is het project nooit echt groot geworden. Sterker nog, het leek soms wel onzichtbaar. Dat heeft verschillende redenen.
Het ontbrak bij +ONS aan een concreet doel en bestuurlijk draagvlak. Zonder die twee elementen blijft inclusiviteit een verhaaltje voor achteraf en wordt het geen structureel onderdeel van het onderwijs. Dus na drie jaar stopt +ONS. Nu vraag ik mij af wat dit betekent voor de studenten van de HU. Is dit slechts een resultaat van al die bezuinigingen of een signaal van een breder probleem?
Niet alleen een student, maar een indicator
Het gaat namelijk niet over een kleine groep studenten. Volgens de Nationale Studenten Enquête (NSE) uit 2025 blijkt dat ongeveer 29 procent van de deelnemers een student is met een ondersteuningsbehoefte. Gezien niet iedereen de NSE invult, kun je ervan uitgaan, dat ongeveer 1/3 van de studenten een ‘plusje’ heeft. Dat is niet gek als je bedenkt dat het een vrij brede groep is.
Het gaat niet alleen om studenten met ADHD of vertraging, het gaat ook om studenten die in een rolstoel zitten, die een auditieve beperking hebben, of een chronische ziekte. Ook studenten die mantelzorg op zich nemen voor een familielid, of die het financieel lastig hebben vallen onder de noemer studenten+. Kortom, bijna elke student heeft op één of ander moment tijdens diens studie wel een ‘plusje’ waar die hulp bij nodig heeft.
Gedurende mijn studietijd heb ik meerdere keren onderzoek gedaan naar inclusief onderwijs binnen de HU. Uit deze onderzoeken bleek dat studenten+ meer zijn dan alleen leerlingen. Ze zijn ook indicatoren voor de kwaliteit van het onderwijs. Het zijn juist deze studenten die als eerste vastlopen en de problemen in het onderwijssysteem blootleggen.
Het ECIO beschrijft samenwerking met deze studenten dan ook als een essentiële stap tijdens het ontwikkelen van inclusief onderwijs. De vraag is alleen hoe je dit vormgeeft. +ONS zocht deze studenten actief op en verzamelde hun ervaringen, maar wat als dit niet gebeurt?
Vechten voor inclusiviteit
Nu is het niet zo dat er niet wordt gevochten voor inclusief onderwijs op de HU. Dat gebeurt op allerlei plekken, en met veel passie. De valkuil ligt bij de vertaling van deze passie naar de praktijk. Het CvB zegt een plek te willen maken voor alle studenten, maar bezuinigt actief op ondersteuningsmogelijkheden voor studenten+. Dat creëert toch een scheef beeld. Niet alleen voor studenten, maar ook voor de medewerkers die zich zo inzetten voor deze doelgroep.
+ONS was het enige project dat studenten+ opzocht en hun ervaringen actief verzamelde. Nu dit project verdwijnt, ligt de verantwoordelijkheid opnieuw bij studenten zelf. Dat is voor deze doelgroep geen makkelijke opdracht. Studeren zelf is voor hen al zwaar genoeg. Voor velen van hun klinkt en voelt dit als een onmogelijke vraag.
Wat dan nu?
Mijn oproep aan het CvB is dan ook om nog eens kritisch te kijken naar hoe zij samenwerken met studenten+. Na de verhalen die ik heb mogen horen en vertellen – is het wat mij betreft onmogelijk om te werken naar een inclusieve HU zonder de actieve inspraak van studenten+. Of zoals je vaker hoort binnen inclusief onderwijs: ‘Niets over ons, zonder ons’.
Mocht jij een student zijn die een ‘plusje’ heeft of die een ervaring wilt delen? Mail dan naar studeren+@hu.nl! Laat van je horen en draag bij aan een HU die morgen net wat inclusiever is dan gisteren.
