Studenten op kussentjes en matjes aan de hogeschool? Schande! Maar niet voor de 120 man die woensdagavond naar de verjaardag van de minor Mindful Communiceren kwamen. Daar werden de resultaten gepresenteerd van een onderzoek naar het nut van de lessen.
‘Het is niet mijn feestje, maar zo voelt het wél’, zo begint Marjolein Verboom op de verjaardag van de Minor Mindful Communiceren. Die bestond deze week vijftien jaar en zo’n 120 mensen kwamen daar op af. Verboom is de coördinator ervan.
‘Steek je hand op als je deze minor ooit hebt gevolgd. Of als je oud-docent bent. En als je nu docent bent, of als je gewoon zin had in vanavond.’ Als snel heeft iedereen zijn vinger opgestoken. De opkomst blijkt opvallend multicultureel.
Matjes en kussentjes
Vijftien jaar geleden vonden pioniers Karin Bosveld en Paula Bos dat er een Minor Mindfulness Communiceren ontbrak aan de HU. De twee zochten steun bij hun ‘beschermheiligen’ opleidingsmanager Richard Vernissen en lector Cok Bakker, en vonden daar steun en een potje ‘middelen’. Dat is op deze 11 november dus vijftien jaar geleden.
‘Ik zou me doodschamen als hier mensen op matjes en kussentjes zouden komen zitten’, schijnt de toenmalige collegevoorzitter te hebben gezegd. En toch is dat precies wat inmiddels al 1500 alumni al hebben gedaan. En dat niet alleen. Want de minor bleek behoorlijk veeleisend, zo blijkt uit de getoonde video.
Workshops, soep en onderzoek
‘Ik wilde jullie vanavond ook iets geven’, verklaart Verboom. Daarom kunnen de gasten kiezen uit een aantal workshops: mindful luisteren, mindful gesprekken voeren en andere variaties op dat thema.
Na de soep en een mindvolle minuut stilte volgt een presentaties van de resultaten van het onderzoek. Dat heeft Verboom met vijf studenten uitgevoerd bij 23 (van de 1500) oud-studenten. Die alumni waren van alles geworden, zo blijkt: verkopers, managers, verpleegkundigen, leraren… Aan hun de vraag: Op welke manier was de minor hen vandaag nog van nut?
Toegegeven: de minor had geen spectaculaire verandering teweeggebracht bij de alumni. Maar wel verschuivingen. ‘Ik ben me bewuster van de spanning in mijn lichaam, vertelden er veel. ‘Ik geloof mijn eigen gedachten niet meer automatisch’, zo klonk het ook. ‘Ik luister aandachtiger.’ En: veel: ‘Er zit nu ruimte tussen wat er gebeurt en hoe ik reageer.’
Worstelen met het leven? ‘Dat doen we toch wel’, relativeert Verboom. ‘Maar mindful maakt het milder. En het maakt dat je meer kunt genieten van wat wél goed gaat.’
Muziek en lastige vragen
Vervolgens mag het publiek even met elkaar in gesprek, liefst met iemand die je nog niet kende. Hulpmiddel daarvoor waren vragenkaartjes die ze hadden gekregen. ‘Welke gedachten over jezelf hoef je niet te geloven?’ ‘Tijdens welk spannende gesprek ga je deze week op zoek naar jullie gedeelde grond’? Het leverde veel drukte op in de collegezaal.
Wat volgt is een muzikaal intermezzotje, van Duraa. ‘Dein mee op de golven, maar bepaal je eigen koers. Voer je angsten aan de wolven van de zee.’ Ze begeleidt zichzelf op een keybord.
‘En wat is het nut hiervan voor een beroepsopleiding’ zo begint lector Cok Bakker zijn praatje. Op welke manier heeft deze alumni zich met deze minor een halfjaar lang ‘geprofessionaliseerd’? ‘Want we gaan er blijkbaar vanuit dat “mindful communiceren” beter is dan “gewoon communiceren”‘werpt hij op.
Een leraar moet goed kunnen praten, een salesman moet goed kunnen verkopen en een ingenieur moet goed kunnen uitleggen. Dat legitimeert opzich al wel het nut van een minor waarin je beter leert communiceren, vindt Bakker. Maar dat argument is tegelijk wat plat, zo oordeelt hij.
Rust en egeltjes
Het tweede argument is lastiger te volgen. Want mensen hebben het vaak over een ‘rasverkoper’ of een ‘geboren leraar’. Dat impliceert dat het talent voor een vak in je genen zit. Of niet? Mispoes, zo concludeerde Bakker. ‘De geboren docent heeft het ook moeten leren’, zo heeft hij al vroeg te horen gekregen.
‘De tijd waarin je in het hbo hoorde “Dit is de manier en zó moet je het doen” is voorbij. Studenten leren dat veel subjectief is en dat ze zich mogen bevragen en verwonderen. En dat wordt als het goed is alleen maar meer’, zo spreekt Bakker zijn wens uit.
‘Soms voel ik me een egeltje in Overvecht’, zingt Duraa (toevallig ook Verbooms dochter). Achterin zingen wat studenten met haar mee. De borrel kan beginnen.
‘Ik ben veel rustiger geworden door die minor’ vertelt Muridi, op weg naar de borrel. Hij is een van de alumni die erbij zijn vanavond. Hij werkt tegenwoordig als business analist in Dordrecht. ‘Of misschien ben ik alleen ouder, haha. Maar serieus: Ik herken de resultaten uit dat onderzoek. Ik luister beter, oordeel minder en heb veel minder stress.’
Inmiddels biedt de HU ook meerdere mindfulnesscursussen aan voor medewerkers.
