Het tekort aan leraren begint zo nijpend te worden dat er snel een taskforce moet komen die de problemen te lijf gaat. Dat adviseert de Onderwijsraad in een ‘brandbrief’ aan de ministers van Onderwijs.
Volgens de Onderwijsraad is er sprake van een groot en urgent maatschappelijk probleem. In het basisonderwijs wordt in 2022 een tekort van ruim vierduizend voltijdsbanen verwacht dat in 2027 oploopt naar elfduizend.
Ernstig
Ook in het voortgezet onderwijs en het mbo is de situatie ernstig, meent de raad, zeker bij vakken als natuurkunde scheikunde en wiskunde. De continuïteit en kwaliteit van het onderwijs zouden in gevaar komen.
De maatregelen die het kabinet inmiddels heeft genomen om het lerarentekort terug te dringen zouden nog te weinig effect hebben. Bovendien mogen ze er niet toe leiden dat er onbevoegde of onbekwame leraren worden ingezet. Concessies aan de kwaliteitseisen zijn uit den boze, benadrukt de raad: ‘Het bewaken van de “bekwaamheid van hen die onderwijs geven” is immers een grondwettelijke taak van de nationale overheid.’
Status
Als verklaring voor de lerarentekorten gelden onder meer de dalende status van het leraarschap, de geringe doorgroeimogelijkheden en de ervaren werkdruk. Dit najaar zal de Onderwijsraad een advies voor de lange termijn uitbrengen over de loopbanen van leraren.
Maar ook op de korte termijn moet er iets gebeuren, waarschuwt de raad, die het ‘opvallend’ vindt dat de aanpak van het lerarentekort niet in het regeerakkoord is genoemd en dat de centrale regie ontbreekt. De landelijke taskforce, die de Onderwijsraad voor ogen heeft, moet een impuls geven aan het oplossen van de tekorten. Ook ministeries als Sociale Zaken en Financiën moeten meedoen, want ‘de kwaliteit van het onderwijs raakt de gehele samenleving’.
Hoe komt het dat de status van het leraarschap zo is gedaald? Die vraag moet op valide en betrouwbare wijze worden beantwoord, voordat je met effectieve maatregelen kunt komen om het leraarschap aantrekkelijker te maken.
Ja natuurlijk, we hebben een probleem en dus moet er weer een Taskforce benoemd worden.
En het resultaat: 2 kilo papier met ‘ aanbevelingen’ en dat is het dan weer.
De onderwijsraad kan wel roepen dat ‘ regie ontbreekt’, maar wat heeft het HO eigenlijk zelf aan de huidige situatie proberen te doen?
Zo ingewikkeld lijkt het me namelijk niet om o.b.v. beschikbare cijfers al in een eerder stadium hierover in gesprek te gaan. Het lijkt mij i.i.g. niet nieuw dat we voor een aantal vakken (natuur- en wiskunde, duits) met stevige tekorten kampen. Dat wisten we immers 20 jaar geleden ook al dat de huidige situatie er aan zat te komen. In plaats daarvan levert het HO ieder jaar 2000 communicatie adviseurs, psychologen en fysiotherapeuten af. Opleiden tot werkloosheid noemen we dat.
Daarnaast lijkt het me ook volstrekt overbodig om weer de status van het leraarschap te evalueren (Joost Ansems). Dat doen we immers ook al sinds de vroege jaren 60 van de vorige eeuw.
De problemen lijken me ondertussen wel bekend;
– schaalvergroting in het onderwijs werkt niet.
– Het VMBO onderwijs is nagenoeg failliet.
– het samenvoegen van LTS, LOM- en andersoortig onderwijs is een farce gebleken. Niet voor niets zien we steeds meer de ouderwetse Mavo terugkeren.
– het ontbreekt bij onderwijsdirecties net als in de politiek aan stevige leiders met visie en een brede rug.
– last but not least; de salariëring van 2e graads docenten zal iets aan moeten gebeuren.