Lessen voor docenten (2): Opdrachten die ertoe doen

Tweede les voor hbo-docenten: Laten we stoppen met allerlei opdrachten die soms voor een middelbare schoolleerling nog te simpel zijn!

In een serie didactische lessen geeft trainer en adviseur Alard Joosten tips aan docenten in het hbo over lesgeven en begeleiden. Les 2: Zou het niet geweldig zijn als de studenten echt aan het werk gaan?

Hoor- en werkcolleges voeren nog steeds de boventoon in het hoger onderwijs. Docenten denken eerst na over het vullen van deze vastgelegde werkvormen met inhoud. Vragen als: ‘Hoe vul ik in godsnaam nu zeven hoorcolleges of een werkcollege van 90 minuten?’ voeren de boventoon. Soms raken docenten zelfs in paniek over het vol krijgen van de tijd of hoe het ze lukt om door de stof heen te komen, als ze maar zeven weken beschikbaar hebben.

De aandacht van de docenten gaat meestal uit naar vorm en inhoud en niet naar het leerproces. Trouwens, ook studenten denken dat het in het hoger onderwijs gaat om het (eventueel) volgen van colleges en daarna het afleggen van tentamens. Wie echt leiding wil geven aan het leerproces van studenten doet dat in de eerste plaats door opdrachten centraal te stellen. Maar dan wel opdrachten die ertoe doen!

In menig werkcollege worden studenten geacht opdrachten uit te voeren zodat zij actief met de leerstof aan de slag gaan. Zo zijn er huiswerkopdrachten, invuloefeningen, puzzels, online quizzen en wat al niet meer. Alles wordt ingezet om studenten aan het werk te krijgen en te houden. Hoewel goedbedoeld, blijkt dat het merendeel van de studenten de opgegeven huiswerkopdrachten vaak niet maken en in het werkcollege staan ze ook niet echt te poppelen om aan de slag te gaan. Zijn de studenten van tegenwoordig nu zo passief, zo weinig gemotiveerd en niet bereid tot leren?

Zou het niet geweldig zijn als de studenten echt aan het werk gaan?

Laten we stoppen met allerlei opdrachten die soms voor een middelbare schoolleerling nog te simpel zijn. Het lijken overigens vaak meer bevelen dan opdrachten (lees X, beantwoord Y, Vul Z in). Reproductievragen, invuloefeningen, teksten bestuderen of nog beter doorbladeren, een samenvatting maken; dergelijke opdrachten bieden en geven studenten weinig ruimte voor zelfstandig leren en maken studenten niet verantwoordelijk. Het zijn vaak doodordinaire plak- en knipwerkjes.

Beste docenten, neem studenten serieus en bied ze opdrachten die ertoe doen! Het formuleren van dergelijke, actuele en leerzame opdrachten is overigens geen makkelijke opgave. Maar als studenten in jouw les hiermee hard aan de slag gaan, weet je dat jouw investering de moeite waard geweest is! 

Leestip voor opdrachten:
De Bie, J. en J. de Kleijn. (2004). Wat gaan we doen? Het construeren en beoordelen van opdrachten. Houten: Bohn, Stafleu Van Loghum.

Alard Joosten (1966) werkte als docent en trainer Taalbeheersing voor verschillende hogeronderwijsinstellingen. Hij heeft 15 jaar gewerkt bij de Hogeschool Utrecht als docent, opleidingsmanager en kwaliteitszorgmedewerker. Sinds 2014 is hij zelfstandig ondernemer. Met zijn bedrijf ALtraining en advies (www.altraining.nl) traint en adviseert hij opleidingen op professionaliseringskwesties, waarbij hij zich vooral toelegt op didactiek en audits.

Volg ons op Instagram
Reageer!
Reageer!
Deel via...
 

14 reacties

Het is niet meer mogelijk om te reageren

  1. Ja Henk dat is zeker leuk. De discussie over didactiek zou wat mij betreft juist de boventoon moeten voeren binnen het hbo en niet alleen daar. In het klaslokaal gebeurt het wat mij betreft en dan in het contact tussen docent(en) en student(en). In ieder geval zijn er al wat mooie, inspirerende voorbeelden langsgekomen.

  2. Nou, hier dan nog een bijdrage van een student. Let op, wat volgt kan kritisch zijn.
    De meeste lessen die ik als student volg, dragen niet veel bij aan de stof en eindtermen van de cursus. Hoe vaak mijn medestudenten en ik niet zeggen, na afloop van de ‘les’: dit had ik ook online kunnen doen. Zonde van mijn tijd. Geen wonder; docenten geven aan geen tijd te hebben om feedback te geven op opdrachten in de les: dat moeten we zelf maar uitzoeken. Onderling. Les over onderzoek doen? Zoek het zelf maar uit. Maar er wel op beoordeeld worden.
    Jammer, want de docenten zijn universitair geschoold. En dat is slechts 1 voorbeeld. Dan, over HUbl. Zelden zo’n misbaksel van een online leeromgeving gezien. Docenten weten zelf niet eens hoe het werkt. Studenten zoeken uren waar wat staat. Weer zo’n goedbedoeld speeltje dat erdoor is geramd. Misschien toch maar gaan studeren bij Avans of in Wageningen of bij de UU. Die weten wel hoge beoordelingen te scoren.

1 2 3