Kort

Oud-president Harvard spreekt in Amsterdam terwijl Trump rechtszaak verliest

President Trump trok 2,2 miljard aan financiering in van Harvard University, nadat de universiteit weigerde de toelating van studenten en het personeelsbeleid aan te passen. Dat mag niet, oordeelt de federale rechter nu.

De claim van Trump dat Harvard te weinig doet tegen antisemitisme is een ‘rookgordijn’ voor een ‘ideologisch gemotiveerde aanval op de universiteiten’, staat in de uitspraak. De regering zal vrijwel zeker in beroep gaan.

Het is een vorm van afpersing, zei Claudine Gay woensdag in de Waalse Kerk in Amsterdam over Trumps straf. Zij opende het academisch jaar van onderzoeksinstituut NIAS; een van haar eerste publieke optredens sinds haar vertrek als president van Harvard in juli 2023.

In haar speech vermeed ze elke toespeling op Trump, maar in een vragenrondje was ze strijdbaar. ‘Ze willen dat we praten over de excessen van links, terwijl we moeten kijken naar de machtsgreep die nu gaande is.’

Domkerk luidt dinsdag 11:55 de klokken voor klimaat

Dinsdag 9 september* om 11.55 uur luidt de Domkerk in Utrecht de klokken als oproep voor een ambitieuzer klimaatbeleid. De actie is een opmerkelijk verbond tussen de Jonge Klimaatbeweging (waarin 65 jongerenorganisaties samenwerken) en Groene Kerken, een groep geloofsgemeenschappen die werk maken van duurzaamheid.

De klokken luiden niet alleen in Utrecht, maar ook in andere studentensteden met iconische torens zoals de Sint Janskerk in Maastricht en de Westerkerk in Amsterdam. Met deze actie hopen ze in aanloop naar de verkiezingen het klimaat hoger op de politieke agenda te krijgen.

* Per abuis stond hier eerder maandag 8 september vermeld, maar dinsdag is de juiste dag

Nieuw: online studieroute voor Creative Business

Hogeschool Utrecht introduceert Beyond Campus, een grotendeels online studieroute voor studenten Creative Business. Met de nieuwe onderwijsvorm denkt de HU in te spelen op de veranderende behoeften van studenten, die steeds vaker studeren combineren met werk, zorgtaken of reizen. ‘Studenten bouwen tegenwoordig merken op TikTok, werken freelance vanuit huis of zelfs vanuit het buitenland’, zegt opleidingsmanager Richard Versmissen tegen Duic.

Studenten volgen vaste online lessen en komen vier keer per jaar fysiek samen tijdens intensieve bootcamps. Volgens de HU biedt Beyond Campus structuur en kwaliteit, zonder dagelijkse reistijd of woonlasten in Utrecht. Vooral de zogenoemde ‘multistudenten’ (digitaal vaardig, maatschappelijk betrokken en ondernemend) zouden baat hebben bij het traject. De onderwijsinstelling noemt het een antwoord op de logistieke en financiële uitdagingen van studeren anno 2025. Aanmelden kan ‘binnenkort’, volgens de woordvoerder.

Opleiding Duits herleeft dankzij actie van Arjen Lubach

Twintig eerstejaars Duits aan de Universiteit Utrecht kregen deze week een onverwachte traktatie: een rondje van Arjen Lubach. De presentator had eerder in zijn programma beloofd gratis bier te schenken als meer dan tien studenten zich zouden inschrijven voor de opleiding. Die grens werd ruimschoots gehaald.

In de uitzending van 2 september verwelkomt Lubach de studenten in een café, waar hij hen toespreekt en bedankt voor hun keuze. Volgens hem is het studeren van Duits niet alleen cultureel waardevol, maar ook economisch slim. Duitsland is een belangrijke handelspartner van Nederland.

De actie volgde op een uitzending waarin Lubach de afnemende populariteit van de studie Duits aan de kaak stelde. Met humor en een belofte voor bier probeerde hij jongeren te motiveren. En met succes: de inschrijvingen stegen.

Vanaf 07.02 begint het fragment over de studenten Duits:

Kennissector wil best defensie versterken

Met extra uitgaven aan onderzoek en innovatie kan het nieuwe kabinet de defensie en weerbaarheid van het land versterken. Dat is de boodschap van de Kenniscoalitie, waarin universiteiten, hogescholen, mbo, werkgevers, onderzoeksinstituten, KNAW en NWO samenwerken.

De coalitie presenteerde twee pagina’s ideeën voor kennis en innovatie, bedoeld voor de kabinetsformatie. Volgens hen hoeft investeren in onderwijs en onderzoek niet te botsen met defensie-uitgaven. Integendeel: ‘Voor defensie en weerbaarheid is investeren in kennis en innovatie juist een absolute noodzaak.’

Onderzoek is bovendien onmisbaar voor medicijnen, schuldenaanpak en energietransitie en stimuleert de economie.

Eerder verdedigden het kabinet bezuinigingen met het argument dat miljarden naar defensie moesten. PVV, VVD, NSC en BBB hadden dan ook moeite met kritiek van het bedrijfsleven op de bezuinigingen. De Kenniscoalitie vraagt nu extra geld: 2 miljard in 2026 oplopend tot 3,5 miljard in 2029. Hoe de partijen daarop zullen reageren, is onzeker.

Bron: HOP

Protest bij toespraak Schoof aan Universiteit Twente

In Enschede zijn demonstranten de zaal uitgezet tijdens de opening van het studiejaar. Ze protesteerden tegen de aanwezigheid van demissionair premier Dick Schoof.

Bij de jaaropening van de Universiteit Twente sprak Schoof vooraf kort met actievoerders. In de zaal waren ook lege plekken van medewerkers en studenten die wegbleven. Demonstranten lieten van zich horen en verstoorden de toespraak. Niet iedereen stond erachter: een oproep tot naar elkaar luisteren kreeg applaus.

Demonstranten protesteerden tegen populisme, bezuinigingen en de oorlog in Gaza. Schoof toonde begrip, maar verdedigde ook de kabinetslijn: ‘Politiek is het verdelen van schaarste.’ Hij wees op investeringen in defensie en chips die goed zijn voor Twente en de universiteit. Collegevoorzitter Subramaniam waarschuwde dat bezuinigen op wetenschap grote gevolgen heeft.

Ook in Eindhoven werd gedemonstreerd. Elders in het land waarschuwden bestuurders tegen het ‘wetenschapswantrouwen’ en hoe bezuinigingen ‘de toekomst van het land’ ondermijnen.

Donderdag 4 september weer Landelijk Congres Studentenhuisvesting

Donderdag 4 september is het veertiende Landelijk Congres Studentenhuisvesting in Nijmegen, onder de titel ‘Studentenwelzijn…(g)een zorg voor studentenhuisvesters!’

Het congres is bestemd voor studenten, politici, ambtenaren, woningcorporaties, onderwijsinstellingen, beleggers, bouwbedrijven en media.

Er zijn sprekers, workshops een borrel en een fietsexcursie. Vragen die aan bod komen zijn: Wat hebben studenten nodig om zich gelukkiger te voelen? Welke rol moeten studentenhuisvesters hierin nemen? Wat is het belang van kamers met gedeelde voorzieningen? En hoe richten we de woonomgeving zo in dat dit bijdraagt aan ontmoeting en welzijn? Onder de sprekers bevindt zich Dieke van Ewijk, onderzoeker aan de HU.

Verder wordt zoals ieder jaar de Landelijke monitor studentenhuisvesting gepresenteerd. Die is uitgevoerd in opdracht van brancheorganisatie voor sociale studentenhuisvesters Kences en het ministerie van Volkshuisvesting.

De dag is van 9 tot 17 uur. Deelname is gratis, via deze link. Ze hanteren wel een no-show-fee van 50 euro.

BBB levert nieuwe minister van Onderwijs

De BoerBurgerBeweging (en dus toch niet de VVD) zal een nieuwe minister voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap leveren. neemt tijdelijk het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap onder haar hoede. Wie dat wordt is nog niet bekend.

Vorige week viel het Kabinet Schoof voor de tweede keer. Nadat eerder de PVV opstapte, trok nu Nieuw Sociaal Contract zich terug, omdat minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp het niet met de VVD en BBB eens werd over nieuwe sancties tegen Israël. Uit loyaliteit vertrok ook NSC-onderwijsminister Eppo Bruins, net als zijn partijgenoten.

De BBB en VVD regeren verder, tot na de verkiezingen. Maar met slechts 32 zetels zijn ze erg afhankelijk van andere partijen. Bovendien willen zowel CDA als D66 opnieuw gaan kijken naar de lijst met controversiële onderwerpen. Daarop mag een demissionair kabinet geen voorstellen doen.

Na de vorige kabinetsval, in juni, werd in het hoger onderwijs niets controversieel verklaard. Of dat voor de nieuwe BBB-minister zal gelden moet nog blijken.

Bron: HOP, Olmo Linthorst

Klimaatminister Hermans is tijdelijk minister van Onderwijs

VVD-minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans neemt tijdelijk het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap onder haar hoede.

Dit heeft het demissionaire kabinet zaterdag laten weten. De mededeling volgt na het opstappen van vier NSC-ministers, waaronder Eppo Bruins van Onderwijs. Ook de vier andere ministeries van opgestapte NSC-bewindslieden vallen voorlopig onder ministers van VVD en BBB.

De waarnemend ministers zijn benoemd tot er opvolgers zijn gevonden. In de aankondiging is sprake van ‘tijdelijke beheer’. Er staat niet bij hoe snel de twee overgebleven coalitiepartijen nieuwe bewindslieden verwachten te vinden. Komende week gaat premier Dick Schoof met de Tweede Kamer in debat over de ontstane situatie. De verkiezingen zijn op 29 oktober en daarna moet er nog een nieuwe coalitie komen.

Bron: HOP

Ook studenten krijgen ombudspersoon aan de HU

Vanaf 1 september krijgen HU-studenten hun eigen ombudspersoon. Tot nu toe konden alleen medewerkers terecht bij Olga Hendriksen, maar zij breidt haar taken nu uit naar studenten. Het college van bestuur maakte dit woensdag 16 juli bekend tijdens het overleg met de Hogeschoolraad.

Het officiële reglement voor een studentenombudspersoon is nog in ontwikkeling. Toch wil het cvb alvast beginnen, om ervaring op te doen en daar later lessen uit te halen voor het definitieve reglement.

De ombudspersoon is er voor studenten die te maken krijgen met problemen of vragen waarbij ze niet goed weten waar ze terechtkunnen, zoals conflicten of ongewenst gedrag.

LSVb: Digitalisering vergroot ongelijkheid hoger onderwijs

De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) waarschuwt dat digitalisering in het hoger onderwijs ongelijkheid vergroot. In de Digitaliseringsgids 2025 wijst de bond op zorgen over betaalbaarheid, privacy, AI en afhankelijkheid van techbedrijven. Studenten met minder financiële middelen zijn vaker de dupe: verplichte dure laptops en minder voorzieningen maken studeren duurder. Ook neemt de kloof in digitale vaardigheden en zelfvertrouwen toe, wat leidt tot ongelijkheid in studiesucces.

Daarnaast groeit de zorg over het verzamelen van persoonsgegevens. Studenten ervaren stress en controle door de gegevens die instellingen over ze verzamelen, zeker nu AI steeds vaker wordt ingezet voor analyse, wat volgens LSVb kan leiden tot ondoorzichtig en discriminerend beleid.

De LSVb roept op om studenten structureel te betrekken bij digitaliseringsbeleid. Ook de landelijke politiek moet bijdragen door studenten financieel beter te ondersteunen. ‘Iedere student moet profiteren van digitalisering, niet alleen degene met de nieuwste laptop en de minste privacybezwaren,’ aldus voorzitter Maaike Krom.

Hans Brug wordt nieuwe voorzitter van Universiteit Utrecht

Hans Brug treedt per 1 januari 2026 aan als voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Utrecht. Hij volgt Anton Pijpers op, die met emeritaat gaat. Brug is nu nog directeur-generaal van het RIVM, waar hij leiding gaf tijdens de coronacrisis en de stikstofproblematiek. Brug kreeg daar ook te maken met het lastige verhuisdossier van het RIVM naar het USP.

Hij promoveerde en werd hoogleraar in Maastricht en heeft een lange academische carrière achter de rug als hoogleraar en decaan bij verschillende onderwijsinstellingen.

Brug zegt ‘graag en met overtuiging’ te hebben gesolliciteerd. Dat universiteiten het financieel en in publieke beeldvorming lastig hebben ‘motiveert hem alleen maar meer’. De missie van de UU om via samenwerking bij te dragen aan maatschappelijke problemen past bij Brug: ‘de rode draad in mijn loopbaan is ‘kennis voor de samenleving.’ Voorzitter Karin Laglas van de Raad van Toezicht noemt hem een empathische en besluitvaardige leider.

Bron: DUB, Xander Bronkhorst