Kort

Nederlandse wetenschap kampt met ‘replicatiecrisis’(herhaalbaarheid)

Wetenschappelijk onderzoek blijkt lang niet altijd te herhalen. Minder dan de helft van herhaalde studies levert dezelfde resultaten op, zegt Michiel de Boer, oprichter van het NL Reproducibility Network. Een ‘replicatiecrisis’ betekent dat veel wetenschappelijke onderzoeken niet opnieuw kunnen worden uitgevoerd met dezelfde resultaten. Wie het experiment herhaalt, krijgt vaak andere uitkomsten.

Het netwerk is opgericht in 2023 in Groningen. Het is inmiddels actief bij bijna alle Nederlandse universiteiten en wil meer transparantie en zorgvuldigheid in de wetenschap. ‘Onderzoekers moeten methodes, data en analysetechnieken delen,’ zegt De Boer. Coördinator Daniela Gawehns benadrukt dat ruis en verschillende definities replicatie moeilijk maken, maar dat reproduceerbaarheid hoger moet zijn dan 50 procent.

De gevolgen zijn groot: van verspilde miljoenen aan medicijnen die niet werken tot verkeerde medische adviezen. Het netwerk pleit voor minder publicatiedruk, meer zorgvuldigheid en een cultuur waarin resultaten betrouwbaar zijn. Langzaam komt het onderwerp steeds hoger op de wetenschappelijke agenda.

Kleine stijging werkloosheid hoogopgeleiden

Jonge hoogopgeleiden (25- tot 35-jarigen) vonden het afgelopen jaar iets minder vaak werk: 3,3 procent was werkloos. In 2024 was dit 3,1 procent. Vrouwen waren vaker op zoek naar werk: 3,7 procent van hen had geen baan, tegenover 2,9 procent van de mannen.

Toch kunnen hoogopgeleiden in Nederland nog altijd relatief vaak aan de slag. Het gemiddelde werkloosheidspercentage onder 25- tot 35-jarigen is namelijk 3,7 procent. Bij laagopgeleiden gaat het zelfs om 7,1 procent. Het verschil is de afgelopen jaren wel wat kleiner geworden.

De werkloosheid in Nederland onder de gehele hoogopgeleide beroepsbevolking (15 tot 75 jaar) verschilde weinig van de 25- tot 35-jarigen. Deze is ook ietwat toegenomen: 3,1 procent van hen had geen baan in 2025, tegenover 2,8 procent in het jaar daarvoor. Het gaat om zo’n 134 duizend mensen, van wie 80 duizend met een bacheloropleiding en 54 duizend met een master of doctoraat.

Bron: HOP, Naomi Bergshoeff

TU Eindhoven betaalde medewerkers jarenlang te weinig salaris

Een groep medewerkers bij het studentensportcentrum aan de TU Eindhoven heeft jarenlang te weinig salaris ontvangen. De universiteit gaat dit herstellen en trekt hier 7,5 ton voor uit.

Zo’n vijftien vaste medewerkers en negentig oproepkrachten van het Eindhovense studentensportcentrum krijgen al jarenlang te weinig betaald. Dit bleek uit een interne controle van de universiteit.

Ze kregen onterecht geen vergoedingen wanneer ze op ongebruikelijke werktijden werkten, bijvoorbeeld in de avond of in het weekend. Ook bleek dat de oproepkrachten een te laag uurloon ontvingen. Dit waren vooral studenten.

Nu krijgen ze dit alsnog uitbetaald, plus rente. Daar trekt de TU Eindhoven zo’n 750 duizend euro voor uit. Het herstel kan enkele maanden duren, waarschuwt de universiteit. Van sommige oud-studenten heeft de instelling geen adres meer; deze groep wordt opgeroepen zich te melden.

Zulke administratieve fouten komen zelden voor. In 2018 gebeurde iets dergelijks bij de Radboud Universiteit Nijmegen.

HOP, Naomi Bergshoeff

Nieuw HU-netwerk BLOOM gericht op studentsucces en welzijn

Hogeschool Utrecht (HU) is een nieuw kennisnetwerk rijker: BLOOM. Dat is op initiatief van het Teaching and Learning Netwerk (TLN). Aanleiding is de groeiende aandacht voor studentsucces, studentwelzijn en het terugdringen van studie-uitval, vooral in het eerste studiejaar.

Vijf HU-opleidingen werkten vorig studiejaar in hun project (Een goed begin) aan het verbeteren van doorstroom en het verminderen van uitval. Hun opgedane ervaringen vormen de basis voor BLOOM. Het netwerk wil inzicht bieden in factoren die bijdragen aan studiesucces en retentie (blijvers), zowel met praktische handvatten voor onderwijsontwerp als met langlopend onderzoek.

BLOOM richt zich op docenten, teamleiders, onderzoekers, ondersteunende diensten en externe partners uit onderwijs en werkveld. De eerste bijeenkomsten vinden plaats op 3 maart van 9.00 tot 11.00 uur in PL99.1314 (TLNxHUB) en op 5 maart van 15.00 tot 17.00 uur in PL99.0011 (The Connector). Aanmelden kan via het aanmeldformulier.

Petitie tegen taskforce over Joodse studenten in hoger onderwijs

Veel Joodse studenten voelen zich niet langer welkom binnen de academische gemeenschap, schreef de taskforce antisemitismebestrijding vorige week. Dat nieuws heeft geleid tot een petitie van Erev Rav, een antizionistisch Joods collectief uit Nederland. Deze groepering stelt dat het rapport van de taskforce kritiek op Israël ten onrechte gelijkstelt aan antisemitisme.

Volgens Erev Rav miskent het rapport de diversiteit binnen Joodse gemeenschappen en negeert het de stemmen van Joodse studenten die zich betrokken voelen bij de Palestijnse solidariteitsbeweging. Ook zouden de ervaringen en belangen van Palestijnse studenten en medewerkers onvoldoende worden meegenomen.

Met de petitie roept Erev Rav universiteiten op het rapport niet over te nemen en ruimte te maken voor een bredere, inclusieve aanpak van racisme en discriminatie. Daarbij pleit de groep voor meer aandacht voor antisemitisme vanuit extreemrechtse en fascistische kringen. De petitie wordt momenteel verspreid onder studenten, medewerkers en maatschappelijke organisaties. De teller staat nu op 209.

Studentenverenigingen ontevreden met maximering rente studieschuld

De belofte van de nieuwe coalitiepartijen om de rente op studieschulden te maximeren op 2,5 procent voelt in de praktijk als een ‘financiële wurggreep’, zegt de Landelijke Kamer van Verenigingen.

Vorige week sloten D66, CDA en VVD hun coalitieakkoord. Ze beloven onder meer de bezuinigingen op onderwijs terug te draaien. Ook willen ze een plafond stellen aan de rente op studieschulden van 2,5 procent.

Maar deze maximering ‘is niet wat geruststelt in een periode van financiële onzekerheid van een student’, schrijft de Landelijke Kamer van Verenigingen (LKvV) in een persbericht. ‘Dit is duidelijk niet de beloofde nul procent’, zegt voorzitter Jochem Hilckmann.

De LKvV vreest dat veel studenten geen commissiewerk of bestuursjaar willen doen, uit angst voor oplopende studieschulden. Eerder deze week bleek dat jongeren steeds minder vaak kiezen voor een bestuursjaar.

Engelsing mag weer, actievoerders spreken van ‘netwerkcorruptie’

D66, CDA en VVD willen de geplande taaltoets voor Engelstalige bacheloropleidingen volledig schrappen. Daarmee draaien zij jaren beleid terug dat de verengelsing van het hoger onderwijs moest afremmen. Actiegroep Beter Onderwijs Nederland (BON) is verontwaardigd en spreekt van ‘netwerkcorruptie’. Dat komt mede door de rol van informateur Rianne Letschert, die ook bestuursvoorzitter is van de internationaal georiënteerde Universiteit Maastricht.

De geschrapte maatregel maakte deel uit van de Wet internationalisering in balans (WIB) uit 2024. Die wet verplichtte Engelstalige opleidingen te onderbouwen waarom onderwijs niet in het Nederlands kon. Universiteiten en het bedrijfsleven protesteerden fel, omdat zij vrezen voor verlies van internationaal talent. De toets was al versoepeld, maar verdwijnt nu geheel.

Volgens BON profiteren universiteiten financieel van internationale studenten en is er sprake van een sterke lobby. Letschert ontkent belangenverstrengeling en zegt alleen procesbegeleider te zijn geweest. De coalitie wil de instroom voortaan via bindende bestuurlijke afspraken beperken.

Bron: HOP

D66 levert minister van Onderwijs

De nieuwe coalitie heeft de ministersposten verdeeld. Zoals verwacht gaat het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap naar D66. De staatssecretaris blijft een VVD’er.

D66-leider Rob Jetten wordt minister-president en VVD’er Eelco Heinen is de beoogd minister van Financiën. Staatssecretaris Sandra Palmen (eerst NSC, inmiddels partijloos) blijft verantwoordelijk voor de afhandeling van de toeslagenaffaire.

Andere kandidaten voor het nieuwe kabinet zijn nog niet bekend, maar informateur Rianne Letschert zou weleens de overstap naar Den Haag kunnen maken, misschien als D66-minister van Onderwijs. De Maastrichtse universiteitsbestuurder wordt gewaardeerd door Jetten en kan kennelijk ook goed overweg met de partijleiders van het CDA en de VVD.

Dat oud-minister Robbert Dijkgraaf voor D66 een comeback maakt, lijkt onwaarschijnlijk. Zijn beleid is getorpedeerd door het kabinet-Schoof en de nieuwe coalitie lijkt ook een iets andere richting in te slaan dan hij voorstond.

GL-PvdA wil nieuw pact voor Utrechtse kinderen die onderwijs missen

Het aantal kinderen en jongeren in Utrecht dat onderwijs mist of langdurig thuiszit, neemt toe. Daarom hebben raadsleden waaronder Maartje Vermeulen (HU-docent) GroenLinks) en Hester Assen (PvdA) een initiatiefvoorstel ingediend. De titel luidt ‘Tijd voor een nieuw pact’.

Donderdag wordt het besproken in de gemeenteraad. Ze roepen ermee op tot een vernieuwd samenwerkingspact met scholen, ouders, jongeren en andere partners. Ze vinden het huidige thuiszitterspact uit 2016 niet toereikend.

Hun voorstel pleit voor meer aandacht voor kinderen die wel onderwijs missen, maar niet onder de officiële definitie van ‘thuiszitter’ vallen. Een belangrijk onderdeel ervan is het betrekken van ervaringsdeskundigen bij het opstellen van het nieuwe pact. Vermeulen: ‘Ouders en jongeren weten als geen ander wat wel en niet werkt. Te vaak horen we dat het aantal betrokken professionals overweldigend is en dat informatie moeilijk vindbaar is.’

Gemeente Utrecht en Hogeschool Utrecht verlengen brillenproject

De gemeente Utrecht en Hogeschool Utrecht zetten hun samenwerking voort om ook in 2026 kinderen uit gezinnen met een U-pas te voorzien van een gratis oogonderzoek en, indien nodig, een kinderbril. In Nederland heeft één op de vijf kinderen tot 18 jaar een bril nodig, terwijl kinderbrillen vaak niet worden vergoed en voor veel gezinnen onbetaalbaar zijn.

Het project moet bijdragen aan gelijke kansen en levert maatschappelijke baten op, zoals betere schoolprestaties en lagere zorgkosten. Sinds de start begin 2025 zijn 113 kinderen onderzocht en kregen 92 kinderen een bril: ruim een derde had eerder geen passende bril terwijl die wel nodig was.

De resultaten sluiten aan bij recent onderzoek van het ministerie van VWS, waaruit blijkt dat veel kinderen in Nederland zonder geschikte bril rondlopen.

HU Bibliotheek breidt collectie uit met gratis ontspanningsliteratuur

De HU Bibliotheek breidt haar collectie uit met gratis ontspanningsliteratuur. Denk aan misdaadverhalen, romantische romans en waargebeurde verhalen, zowel fictie als non-fictie, in papieren vorm. Met deze uitbreiding wil de bibliotheek bezoekers stimuleren om vaker een boek te pakken.

De actie vindt plaats vlak voor de krokusvakantie: hét moment om lezen onder de aandacht te brengen, volgens de bieb. Bovendien zorgt een voorjaarsopruiming voor extra ruimte in de boekenkast.

Heb jij leesboeken die een tweede leven verdienen? Boeken in het Nederlands of Engels zijn welkom. Lever ze in bij de balie van de HU Bibliotheek aan de Padualaan 99 (1e verdieping) en deel deze oproep binnen je netwerk.

Vanaf 9 februari kun je komen snuffelen tussen de ingeleverde literatuur en gratis een boek meenemen.

Opening ruimte medezeggenschap donderdag 12 februari

Donderdag 12 februari wordt de nieuwe ruimte voor de medezeggenschap binnen de HU officieel geopend. Hij is bedoeld voor alle medezeggenschappers van de HU en het Team Advisering Medezeggenschap, met het doel het informele contact te stimuleren en onderlinge verbinding te versterken.

Door alle lagen van de medezeggenschap op één plaats samen te brengen, moet het gemakkelijker worden om af te stemmen. Daarnaast vergroot de ruimte de zichtbaarheid van de medezeggenschap voor andere studenten en medewerkers. De hoop is dat het hierdoor ook laagdrempeliger wordt om zorgen, ideeën of vragen te delen.

De bijeenkomst is op Padualaan 101 in ruimte 0.406 (tegenover de receptie) en begint om 14:30 uur met een inloop met koffie, gevolgd door een welkom en officiële opening door collegelid Eva Reuling. Daarna volgt een programma met onder andere het doorknippen van een lint, een groepsfoto, een rondleiding en een pubquiz. Om 16:15 uur is het afgelopen.