Kort

Kamer krijgt van LSVb ‘zwartboek’ met gevolgen onderwijsbezuinigingen

Studies verdwijnen, docenten worden ontslagen en kleine werkgroepen veranderen in massale colleges. Dat komt door de onderwijsbezuinigingen, zegt de Landelijke Studentenvakbond in een zwartboek dat dinsdag aan de Tweede Kamer is overhandigd.

De minderheidscoalitie van D66, CDA en VVD heeft beloofd de bezuinigingen op het onderwijs terug te draaien, maar de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) maakt zich nog zorgen: de schade is niet zomaar ongedaan gemaakt.

‘Op de campus is er amper plek om te studeren, studies verdwijnen en onderwijs wordt slechter’, stelt LSVb-voorzitter Maaike Krom. De vakbond heeft voorbeelden verzameld in een zwartboek.

Vertrokken docenten krijgen geen opvolgers. Honoursprogramma’s verdwijnen en administratief personeel wordt ontslagen. De werkdruk neemt overal toe. Enkele gebouwen

Krom: ‘Het is schokkend hoe snel de kwaliteit van studeren achteruit is gegaan.’ Ze hoopt dat het zwartboek de Tweede Kamer ‘een zetje in de goede richting’ kan geven.

HOP, Naomi Bergshoeff

Ook onderwijsmedia willen bescherming tegen AI

Hogeronderwijsmedia merken dat lezers steeds vaker AI-samenvattingen gebruiken in plaats van zelf artikelen te lezen. Googles AI-zoekhulp Gemini verspreidde recent onjuiste berichten over zorgbezuinigingen, wat laat zien hoe onbetrouwbaar AI kan zijn. Toch vertrouwen gebruikers op deze snelle antwoorden en klikken ze minder door naar de bron.

Hoewel onderwijsmedia niet betrokken waren bij de brandbrief van bijna alle Nederlandse mediabedrijven, ervaren ze dezelfde problemen. Resource (Wageningen Universiteit) en Cursor (TU Eindhoven) zien bezoekersaantallen dalen, deels door AI-samenvattingen. Recource-hoofdredacteur Willem Andrée stelt dat dit het principe ondermijnt dat mensen hun informatie bij de bron halen.

Media roepen de overheid op om Europese AI-regels strikt door te voeren, zodat AI-bedrijven artikelen niet zonder toestemming van de uitgever kunnen gebruiken. Software kan AI-crawlers deels blokkeren, maar structurele bescherming vraagt volgens Andrée om wetgeving. ‘De tijd van toekijken is voorbij,’ zegt hij.

Bron: Hoger Onderwijs Persbureau (HOP)

Snelle bus naar USP op wensenlijst Amersfoort

Gemeente Amersfoort heeft wensen ingediend voor het busvervoer in 2027. Daarin staat onder meer een voorstel voor een snelle busverbinding tussen Vathorst en het Utrecht Science Park (USP).

Volgens de gemeente heeft vervoerder Keolis tot nu toe onvoldoende gepresteerd. Er is te veel busuitval. Ook moeten haltes worden toegevoegd of verwijderd. Vooral in het Soesterkwartier, naast Hogeschool Utrecht, wil de gemeente dat het openbaar vervoer beter wordt. Verder wordt onderzocht of een nieuwe verbinding tussen Amersfoort Noord en Hilversum mogelijk is.

Keolis verzorgt sinds december het busvervoer in een groot deel van de provincie Utrecht, waaronder Amersfoort, onder de naam U-OV. Voor 2027 wordt een vervoerplan opgesteld, waarin betrokken organisaties zoals de gemeente input kunnen leveren. Wat Keolis met de ingediende wensen gaat doen, is nog niet bekend.

Meer loon voor UMC-stagiairs en personeel

Stagiairs van universitaire ziekenhuizen krijgen een hogere vergoeding, staat in de nieuwe cao. Werknemers krijgen een loonsverhoging en kunnen belastingvrij hun studieschuld aflossen. 

Momenteel ontvangen UMC-stagiairs 420 euro per maand, maar dat bedrag gaat met 80 euro omhoog. Dit staat in de nieuwe cao-afspraken die vakbonden en werkgevers aan hun achterban voorleggen. 

Voor coassistenten geldt een aparte (onkosten)vergoeding. Die wordt verhoogd van 120 naar 300 euro per maand. Voor niet-universitaire ziekenhuizen gelden overigens andere regels voor stagevergoedingen.

In de cao staat ook dat het personeel er in twee jaar tijd zeven procent op vooruit gaat. Daar zit wel een maximumbedrag aan: voor de hogere loonschalen geldt geen procentuele loonsverhoging, maar een vast bedrag van ruim 300 euro bruto per maand.

Naast een salarisverhoging krijgen werknemers meer uitbetaald als ze bijvoorbeeld op zaterdagochtend of op de jaarwisseling werken. Bovendien wordt het aantal verlofuren verhoogd. 

Utrechtse Studentenpartij (VSP) snijdt banden door met moederpartij

De Utrechtse afdeling van de conservatieve Vrijmoedige Studentenpartij (VSP) vaart voortaan haar eigen koers. Dat meldt Trouw. Volgens lokaal voorzitter Lloyd-Leonard Opdam hebben de Utrechtse leden na ‘zorgvuldig overleg’ besloten de banden met de moederpartij door te snijden en zelfstandig verder te gaan.

De breuk komt niet uit de lucht vallen. Aanleiding is de arrestatie van Marlon U., oprichter en landelijk voorzitter van de VSP. Hij wordt verdacht van het mishandelen van een medestudent op de campus van de Vrije Universiteit. De zaak zette de interne verhoudingen onder druk en leidde uiteindelijk tot de Utrechtse afscheiding.

Student vergeet AI-sporen te wissen en is de sjaak

Aan de Vrije Universiteit Amsterdam heeft een student bot gevangen bij de rechter. De student Kunstmatige Intelligentie had fraude gepleegd. Ze had AI gebruikt bij haar opdracht.

Het bewijs daarvoor was vrij makkelijk te vinden in haar werk. In de opdracht van de student stonden zinnetjes als ’thought for 4 seconds’. Hiermee geeft de chatbot aan hoe lang het heeft geduurd om het antwoord te vinden.

De student kreeg een 0,0 voor haar opdracht. Daarnaast besloot de examencommissie dat de student een maand lang niet mocht deelnemen aan tentamens, omdat ze eerder ook al fraude had gepleegd.

Ze stapte naar de rechter, maar ving bot. Bij haar opdracht was duidelijk vermeld dat er geen AI gebruikt mocht worden. De rechter besloot daarom dat het cijfer terecht was. Door een herkansing en het omwisselen van een vak kon ze alsnog datzelfde jaar afstuderen.

Studenten openen non-profit eetkraam op USP

Op het Utrecht Science Park verschijnt binnenkort een nieuwe lunchplek. Vanaf 3 februari serveert studenteneetkraam De Pit in het Educatorium betaalbare en plantaardige maaltijden. Van dinsdag tot en met vrijdag kunnen studenten en medewerkers terecht rond lunchtijd, tot de pannen leeg zijn.

De Pit is een initiatief van studenten en kwam tot stand na ongeveer een jaar voorbereiding. Als de kraam eenmaal draait, willen de initiatiefnemers ook dinerevenementen organiseren. Het project komt voort uit de studentenorganisaties Young Future Food Movement en Plant-Based Universities Utrecht en wordt begeleid door het Utrechtse chef-collectief Grounded Kitchen. Doel is om meer levendigheid en beter eten naar het Science Park te brengen.

De kraam draait non-profit en wordt gerund door ongeveer zestig studentvrijwilligers, aangestuurd door een professionele chef. Voor vier tot vijf euro krijgen bezoekers een maaltijd.

Hbo-traject voor railtechniek begint in mei aan de HU

Hogeschool Utrecht en Hogeschool Rotterdam beginnen een nieuw hbo-traject voor de railsector: het Rail Starterstraject. De opleiding is bedoeld voor zij-instromers zonder diploma of werkervaring die snel inzetbaar willen zijn in de techniek.

Het traject combineert onderwijs en praktijk: deelnemers volgen één dag per week hbo-lessen en zijn de overige dagen werkzaam in de praktijk. De inhoud en uitvoering van de opleiding worden gezamenlijk verzorgd door beide hogescholen, met aanvullend praktijkgericht railonderwijs van Railcenter. De werving en begeleiding van de deelnemers ligt bij De Nieuwe Ingenieurs.

De opleiding begint op 15 mei 2026. Aanmelden kan tot 3 april. Deelnemers krijgen salaris, inhoudelijke begeleiding en volgen erkende hbo-modules in Utrecht en Rotterdam.

Tweede Kamer tegen verbreding A27 bij Science Park

De verbreding van de A27 langs natuurgebied Amelisweerd, vlak bij het Utrecht Science Park mag toch niet doorgaan. Dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer, die daar dinsdag over stemde. Het voorstel van GroenLinks-PvdA kreeg steun van onder meer D66 en CDA.

Het is voor natuurliefhebbende Utrechters een enorme opluchting. De snelweg zou worden verbreed van tien naar veertien rijstroken. Daarvoor zou opnieuw bos moeten worden gekapt bij Amelisweerd, waar in 1982 al een groot deel van verdween bij de aanleg van de A27. Provincie Utrecht en gemeente Utrecht waren tegen het plan.

De Kamer roept het kabinet nu op het besluit uit 2020 in te trekken en het alternatieve plan van provincies en gemeenten uit te werken, voor een oplossing ‘binnen de bestaande bak’. Dat betekent meer rijbanen binnen de huidige ruimte, mogelijk met een lagere snelheid en een dak over de weg.

In de motie noemen de indieners vooral financiële redenen: geld voor de verbreding kan volgens hen beter worden gebruikt voor onderhoud aan wegen en spoor.

Nieuwe busroosters Transdev vanaf 8 februari: eerste stap naar betrouwbaarheid

Op 8 februari past Transdev de roosters aan. Dat noemt het bedrijf “een belangrijke eerste stap naar een betrouwbaardere dienstregeling”. De directie bezoekt de busdepots om medewerkers tekst en uitleg te geven. Toch blijven de problemen voorlopig bestaan. De provincie verwacht dat reizigers nog zeker een maand hinder zullen ondervinden en ook Transdev rekent op uitval en vertraging.

In een interne memo, in handen van RTV Utrecht, staat dat de huidige roosters een domino-effect veroorzaken. “Als een rit vertraagd is, kan je je volgende rit niet op tijd rijden”, waardoor ook pauzes, aflossingen en laadmomenten in de knel komen. Dat zorgt vooral rond Utrecht Centraal voor nieuwe vertragingen.

De nieuwe roosters moeten voor chauffeurs “uitvoerbaar” zijn en voor reizigers “betrouwbaar”. Chauffeurs hoeven minder vaak van voertuig te wisselen en worden tijdens spitsuren minder vaak afgelost. Tot de nieuwe roosters ingaan, zet Transdev extra personeel in, waaronder een stationscoördinator op Utrecht Centraal.

Na overleg met de provincie wordt mogelijk duidelijk of boetes volgen en of reizigers recht krijgen op compensatie.

pensioenfonds ABP dumpt Amerikaanse staatsleningen

 ABP, het pensioenfonds voor de publieke sector, heeft 10 miljard euro minder aan Amerikaanse staatsobligaties in bezit, meldt NOS. ABP heeft de staatsobligaties gedumpt en in plaats daarvan miljarden aan Nederlandse en Duitse staatsleningen gekocht. 

Het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds belegt het pensioen van zo’n drie miljoen ambtenaren, politieagenten, zorgmedewerkers en militairen, maar ook van medewerkers van hogescholen en universiteiten. Het beheert in totaal zo’n 530 miljard euro.

Afgelopen woensdag bracht Follow the Money naar buiten dat ABP in 2025 zo’n 825 miljoen euro in Palantir heeft gestoken. Dat softwarebedrijf zou onder meer Israël helpen bij het opsporen van Hamasleden in Gaza en de Amerikaanse overheid bij het traceren van immigranten, meldt een Amerikaans onderzoeksplatform.

Bezorgde pensioendeelnemers zijn een petitie gestart. Ze roepen ABP op om die investeringsbeslissing terug te draaien. 

Bron: HOP, Olmo Linthorst

OCW twijfelt: ov-studentenkaart geldig bij Arriva?

Vervoersbedrijf Arriva wilde treinen laten rijden tussen Zwolle en Groningen, als concurrent van de NS. Maar dat plan is voorlopig geschrapt, nu de ov-studentenkaart in die treinen misschien niet geldig is. 

Tussen Zwolle en Groningen gaan nu alleen treinen van de Nederlandse Spoorwegen. Arriva wilde op dat traject de concurrentie aangaan en ook treinen laten rijden

De vraag is: kunnen studenten gratis (of met korting) reizen in zo’n concurrerende trein van een tweede aanbieder? Arriva verwachtte van wel, maar het ministerie van Onderwijs wil dit nog niet bevestigen.

Vanaf december had het bedrijf toestemming voor 24 treinen per dag, maar die gaan dus nog niet rijden. Overigens heeft Arriva dankzij het open spoor al nachttreinen van Groningen en Maastricht naar Amsterdam en Schiphol. Daarin is de ov-chipkaart niet geldig.

Bron: HOP, Bas Belleman