Kort

Renovatieplan voor ‘betonkolos’ Van Unnikgebouw

Eindelijk liggen er concrete tekeningen voor het van Unnikgebouw, de betonkolos die al jaren in de stijgers staat, mede vanwege de langdurige en ingewikkelde asbestsanering.

In dit renovatieplan van architectenbureau Mecanoo komt grand café The Basket terug, plus het basketbalveldje op het dak ervan. Een uitbouw met veel hout en glas plus een voorgevel met lamellen van hout geven het gebouw een warmere en meer eigentijdse uitstraling. De huidige architect zegt daarover tegen DUB: ‘Misschien dat mensen het gebouw lelijk vinden, maar ik zie er ook een bepaalde, brutalistische schoonheid in.’

In het gebouw komen ruimtes voor onderwijs en onderzoek, om te overleggen, studeren en te bellen. In het plan gaat het om zo’n 5000 zitplaatsen, met gedeelde werkplekken, gericht op flexibel werken.

De universiteit kan nu een omgevingsvergunning gaan aanvragen bij de gemeente. De planning is dat in het derde kwartaal van 2027 de bouw van start gaat en in 2030 zal zijn afgerond.

Staking in streekvervoer: toetsen aan de HU gaan gewoon door

Bij de staking in het streekvervoer op woensdag 14 oktober gaan onderwijs en toetsing bij de HU in principe gewoon door. De HU vraagt studenten en medewerkers te proberen alternatief vervoer te vinden om naar de HU te komen.

Als het een student niet lukt om bij een toets aanwezig te zijn, dan kan deze bij de examencommissie een beroep doen op overmacht. Deze commissie kijkt per geval of een student recht heeft op een extra kans.

Volgens RTV Utrecht wordt woensdagochtend pas duidelijk welke bussen er wel rijden. Transdev probeert de tram te laten rijden, maar dat hangt af van hoeveel chauffeurs werkelijk gaan staken. Het advies is om de reisplanner kort voor vertrek te checken.

De staking is afgekondigd door vakbonden CNV en FNV. Volgens hen willen de werkgevers nóg korter van tevoren roosterwijzigingen kunnen doorvoeren. Het is een van de verslechteringen in het werkgeversbod. De bonden streven naar hoger loon, minder werkdruk en een betere ouderenregeling.

Kennisinstellingen willen geen zuinige Nederlandse koers in Europa

In de nieuwe meerjarenbegroting van 2028 tot 2034 wil de Europese Commissie het complete EU-budget verdubbelen. De kennissector is daarover enthousiast, want dat zxou leiden tot een flinke groei van het wetenschapsprogramma Horizon: van 93 naar 175 miljard euro.

Maar de Nederlandse regering wil juist een kleinere EU-begroting. En daar maken kennisorganisaties zich zorgen om. In een brief aan de premier en de minister van Financiën pleiten universiteiten, hogescholen, universitair medisch centra, de KNAW, NWO en studentenorganisatie ISO daarom niet voor een kleinere, maar een ‘slimme’ EU-begroting.

Bij de huidige geopolitieke spanningen vinden deze partijen het ‘uiterst onverstandig om te bezuinigen op Horizon Europe’. Daarbij krijgen Nederlandse wetenschappers relatief veel geld van de EU.

Dinsdag debatteert de Tweede Kamer over de Nederlandse inzet. Donderdag en vrijdag volgt een EU-top in Brussel. Daar moeten de regeringsleiders het onderling eens worden over de meerjarenbegroting.

Bron: HOP

Nobelprijs voor onderzoek naar stabilisering van de economie

De Amerikanen Robert E. Hall en Michael Woodford krijgen de Nobelprijs voor de economische wetenschappen voor hun onderzoek naar economische stabiliteit.

Hoe kan de overheid een recessie voorkomen en werkloosheid en inflatie bestrijden? Hall en Woodford onderzochten hoe keuzes van huishoudens en bedrijven de economie beïnvloeden.

Hun werk bouwt voort op de ideeën van econoom John Maynard Keynes, die stelde dat de overheid tijdens een recessie juist meer moet uitgeven en in economisch goede tijden moet bezuinigen.

Hall liet in 1978 zien dat uitgaven afhangen van verwachtingen over de toekomst. Optimisme stimuleert consumenten om geld uit te geven, terwijl onzekerheid hen juist terughoudend maakt. Woodford werkte deze inzichten verder uit in economische modellen. Die bieden centrale banken handvatten om de economie bij te sturen.

De winnaars legden zo de basis voor een nieuwe keynesiaanse macro-economie, waarin economische ontwikkelingen worden verklaard vanuit keuzes van huishoudens en bedrijven.

De prijs bedraagt dit jaar twaalf miljoen Zweedse kronen, ruim een miljoen euro. Officieel is het geen Nobelprijs, maar een prijs van de Zweedse centrale bank ter nagedachtenis aan Alfred Nobel.

Utrechtse onderzoekers: ‘Ban de docent-influencers’

Het is tijd dat we afscheid nemen van de docent-influencers. Dat betogen drie onderzoekers van Universiteit Utrecht in een opiniestuk in Trouw. Een van hen, Saro Lozano Parra, is daarnaast postdoc binnen het HU-lectoraat Curriculumvraagstukken Funderend Onderwijs.

Aanleiding is het aangekondigde mobieltjes-verbod op middelbare scholen. Dat werkt niet als er docent-influencers voor de klas staan, stellen de onderzoekers. In een eigen onderzoek interviewden ze een aantal docent-influencers en analyseerden ze hun video’s. Bekende influencers zijn juf Iris (300.000 volgers op Tiktok) en meester Jesper (bijna een miljoen Tiktok-volgers). Daarbij zijn er allerlei variaties tussen de influencers. Zo delen sommigen vooral tips voor andere docenten, maar maken anderen soms content van ‘echte’ lesinteracties met de hele klas – ook omdat leerlingen in beeld voor meer volgers zorgen.

Deze influencers, zo constateren de drie onderzoekers, ‘laten zich meeslepen door likes, views en commerciële deals.’ Hun conclusie: ‘Ban docent-influencers uit de klas en verwijder ze van het schoolplein.’
Hun stelligheid is mede gebaseerd

Demonstratie voor verplichte stagevergoeding: minister Letschert was erbij

Bij de Tweede Kamer demonstreerden jongerenorganisaties donderdag voor een stagevergoeding. Ze vinden dat er een minimumbedrag in de wet moet komen.

Eerder heeft minister van Onderwijs Rianne Letschert gezegd dat ze werkgevers gaat verplichten stagiairs te betalen, maar ze wil geen bedragen in de wet opnemen. Er is dus een kans dat sommige stagiairs alsnog bijna niets gaan krijgen.

Een minimumbedrag zou kleine bedrijven ervan weerhouden om stageplekken aan te bieden, vreest de minister. Als er daardoor stageplaatsen verdwijnen, dan belanden we volgens haar van de regen in de drup.

Studentenorganisaties kijken daar anders tegenaan. Ze noemden elk bedrag onder de duizend euro per maand ‘een belediging’, als iemand fulltime stageloopt.

Minister Letschert kwam zelf ook bij de demonstratie kijken. Daarbij zei ze: ‘Als er straks allemaal symbolische stagevergoedingen van tien euro langskomen, dan word ik voor de gek gehouden. Daar houd ik niet van. En dan kunnen we alsnog een minimumbedrag kiezen.’

HOP, Olmo Linthorst

Samenscholingsverbod in Luik na heftige onderwijsprotesten

In Luik is vanmorgen een samenscholingsverbod ingegaan na uit de hand gelopen onderwijsprotesten. Het is nu verboden om met meer dan drie personen op straat te lopen. Dat meldt de NOS.

In België wordt al dagen geprotesteerd tegen geplande bezuinigingen op het onderwijs. Dinsdag trokken tientallen actievoerders langs middelbare scholen in Luik. Ze sloegen ramen in en staken vuilnisbakken in brand. De politie dreef de groep uiteen. Ook werden winkels eerder gesloten en vonden vernielingen en plunderingen plaats.

Volgens de politie neemt het geweld in de stad toe. Gisteren werden meer dan vijftig mensen opgepakt en raakten meerdere agenten gewond. Burgemeester Demeyer heeft het verbod ingesteld tot 16 oktober 23.00 uur. Gezinnen, politie en hulpdiensten zijn uitgezonderd.

Minister Quintin zegt dat de Antifa-beweging de onrust aanwakkert. Volgens hem worden jongeren door volwassenen gemanipuleerd. De protesten zijn deels overgewaaid uit Frankrijk, waar scholieren eveneens demonstreren tegen problemen in het onderwijs.

Nobelprijs scheikunde voor grip op ‘spiegelbeelden’ van moleculen

De Nobelprijs voor de scheikunde gaat naar de Fransman Henri Kagan en de Japanner Kenso Soai. Zij ontdekten hoe je één variant van een organisch molecuul kunt maken, zonder het ‘ongewenste spiegelbeeld‘.

Zoals een linkerhand het spiegelbeeld is van een rechterhand, bestaan sommige moleculen in twee varianten. Ons lichaam gebruikt bijvoorbeeld van aminozuren meestal maar één variant.

Kagan liet in 1986 zien dat katalysatoren ervoor kunnen zorgen dat vooral één variant ontstaat. In 2003 zette Soai een belangrijke vervolgstap: hij ontdekte dat een kleine voorsprong van één variant ervoor kan zorgen dat die uiteindelijk de spiegelbeeldvariant verdringt.

De ontdekking is belangrijk voor onder meer de ontwikkeling van medicijnen. Van sommige moleculen kan het spiegelbeeld schadelijk zijn.

De Nobelprijs bedraagt dit jaar 12 miljoen Zweedse kronen, ruim één miljoen euro. De winnaars delen het bedrag.

HOP, Bas Belleman

Franse rellen op scholen gaan door zonder flitsgranaten

De Franse politie gebruikt voorlopig geen flitsgranaten meer bij scholierenprotesten. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez heeft het gebruik opgeschort na een ernstig incident in Lens, waarbij een 15-jarige jongen zwaargewond raakte. Zijn linkerhand moest worden geamputeerd. Ook liep hij verwondingen op aan zijn rechterhand, gezicht en borst.

Sinds vorige week demonstreren scholieren in Frankrijk tegen problemen in het onderwijs, zoals achterstallig onderhoud, grote klassen, lange schooldagen en het lerarentekort.

Over het incident in Lens bestaat nog onduidelijkheid. Volgens een politiebron wilde de jongen een gegooide flitsgranaat teruggooien, waarna die in zijn hand ontplofte. Ooggetuigen zeggen dat de granaat direct in zijn hand terechtkwam. Er loopt een onderzoek.

Sinds het begin van de protesten raakten 215 scholieren gewond. Ook een andere jongen liep een dubbele kaakbreuk op door een traangasgranaat. Nuñez zegt dat achttien geweldsincidenten worden onderzocht.

De protesten gaan mogelijk door. Vakbond CGT kondigde nieuwe demonstraties aan.

Uitspraken beroepszaken UU-studenten al vijf jaar niet gepubliceerd

Het College van Beroep voor de Examens (CBE) van de Universiteit Utrecht heeft al vijf jaar geen uitspraken in studentenzaken op de universiteitswebsite gepubliceerd. De UU belooft een inhaalslag, meldt DUB.

Studenten kunnen bij het CBE in beroep tegen beslissingen van hun examencommissie. Hoewel universiteiten niet verplicht zijn uitspraken openbaar te maken, geldt publicatie van geanonimiseerde zaken als belangrijk voor transparantie. Ook kunnen uitspraken inzicht geven in terugkerende problemen voor studenten.

Volgens de UU was er de afgelopen jaren door onderbezetting bij Juridische Zaken geen capaciteit om uitspraken te anonimiseren en publiceren. Jurist en hoger-onderwijsexpert Peter Kwikkers vindt dat alle uitspraken ‘zonder smoesjes’ en zo snel mogelijk openbaar moeten worden gemaakt.

Het CBE is inmiddels weer op volle sterkte. Uitspraken uit 2025 en 2026 zijn geanonimiseerd en worden gecontroleerd. De universiteit verwacht deze de komende maanden te publiceren.

In 2025 dienden 325 studenten beroep in. De meeste zaken gingen over cijfers (111) of toelating tot een master (77).

Nobelprijs natuurkunde voor waarneming van neutrino’s op de Zuidpool

De Vlaamse natuurkundige Francis Halzen (1944) ontvangt de Nobelprijs voor de natuurkunde voor zijn werk aan de IceCube Neutrino Observatory op de Zuidpool. Met deze detector kunnen wetenschappers neutrino’s waarnemen: nauwelijks traceerbare deeltjes die vanuit de diepten van het heelal naar de aarde komen.

Halzen werd geboren in Vlaanderen en studeerde in Leuven, maar werkt al tientallen jaren in de Verenigde Staten. In 1988 bedacht hij het idee voor IceCube. Ruim twintig jaar later vonden de eerste waarnemingen plaats, dankzij een internationale samenwerking van meer dan 450 wetenschappers.

De detector ligt ongeveer twee kilometer diep in het Zuidpoolijs. Wanneer neutrino’s daar botsen met materie, ontstaat soms een lichtspoor. Daarmee kunnen onderzoekers bepalen waar de deeltjes vandaan komen. Zo leveren neutrino’s informatie over onder meer zwarte gaten en andere extreme verschijnselen in het heelal.

Volgens het Nobelcomité heeft de ontdekking de sterrenkunde veranderd. Inmiddels worden ook neutrino-observatoria in water gebouwd.

Aan de Nobelprijs is dit jaar 12 miljoen Zweedse kronen verbonden, ruim één miljoen euro.

Hogescholen bereid om studenten richting AI, energie en veiligheid te bewegen

Hogescholen zijn bereid van alles te doen om studenten te interesseren voor opleidingen en onderzoek in energie, veiligheid, AI en biotech. Dat blijkt uit plannen die de onderwijssector heeft ingediend bij het ministerie van Onderwijs als onderdeel van de nieuwe talentstrategie.

Het kabinet wil dat meer studenten worden opgeleid voor sectoren waar grote personeelstekorten zijn. Daarbij krijgen onderwijsinstellingen veel ruimte om zelf maatregelen te nemen. Dwingende regels zijn volgens de plannen niet nodig.

Hogescholen willen onder meer nieuwe masteropleidingen ontwikkelen die aansluiten bij de vier strategische sectoren. Ook kan het hbo-onderzoek zich sterker op deze gebieden richten. Daarnaast willen instellingen studenten actief wijzen op de kansen in deze sectoren, zolang de vrije studiekeuze overeind blijft.

Studenten uitten eerder zorgen over de talentstrategie van het kabinet. Zij vreesden dat jongeren richting bepaalde opleidingen zouden worden gestuurd. De plannen wijzen vooralsnog vooral op stimulering en vrijwillige keuzes.