Kort

Online oplichting? Vooral jongeren stinken erin

Vooral mensen onder de 34 jaar blijken gevoelig voor online misleiding, terwijl zij zelf het meest overtuigd zijn dat ze fraude goed herkennen. Vier op de tien Nederlanders overschatten hun vermogen om online oplichting te herkennen. Ze denken dat ze echt en nep beter kunnen onderscheiden dan in werkelijkheid het geval is. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Voor het onderzoek kregen achttienhonderd deelnemers verschillende berichten en websites te zien, zowel echt als met subtiele signalen van misleiding. Een voorbeeld was een video van illusionist Victor Mids, naast een deepfake-variant. Deelnemers letten vooral op taalgebruik, afzender en onlogische verzoeken. Veel Nederlanders verwachten dat online oplichting in de toekomst vaker voorkomt en lastiger te herkennen wordt.

Met de campagne Laat je niet Interneppen wil de overheid waarschuwen voor de risico’s. Experts benadrukken dat oplichters vaak tijdsdruk creëren. Twijfel je? Controleer de afzender of klik weg.

Eensgezinde Kamer wil big tech-monopolie in onderwijs bestrijden

Dinsdag stemden alle 150 Kamerleden voor een motie met als oproep: ga als overheid samen met universiteiten en hogescholen aan de slag om de afhankelijkheid van big tech te bestrijden.

Hogescholen en universiteiten zetten ‘nu al stappen om via samenwerking en gezamenlijke inkooptrajecten de afhankelijkheid te doorbreken’, zien GroenLinks-PvdA en D66, de indieners van de motie. De regering zou daarom ‘structureel’ met het onderwijs moeten samenwerken om samen de afhankelijkheid van big tech tegen te gaan.

Een dag voordat de Tweede Kamer hierover stemde, maakte SURF bekend dat ze een uitgebreide test met Duitse kantoorsoftware wil doen. Die kan een aantal taken overnemen van Microsoft.

Twee weken geleden werd nog duidelijk dat het speelveld niet helemaal gelijk is. Amerikaanse techbedrijven kunnen hun Europese concurrenten gemakkelijk opkopen. Dat dreigt bijvoorbeeld te gebeuren met Solvinity, een succesvol Nederlands bedrijf dat onder meer de veiligheid van DigiD regelt.

Bron: HOP

Aantal Duitse studenten in grensregio’s keldert

Het aantal Duitse studenten in Nederland loopt terug. Dat is vooral te zien in een aantal grensregio’s, blijkt uit nieuwe CBS-cijfers.

In 2020/2021 telde Nederland bijna 25.000 Duitse studenten, in 2024/2025 waren dat er nog maar 20.000. In Limburg valt de daling mee (zeven procent in 2021/2022 tot en met 2023/2024). Maar in Groningen ging het van bijna 3000 Duitse studenten in 2021/2022 naar 2280 in 2023/24: een daling van bijna 22 procent.

Ook in grensregio’s Twente en Arnhem/Nijmegen studeren ruim twintig procent minder Duitsers. In de steden Amsterdam, Utrecht, Leiden en Delft is de daling minder sterk: tussen de twee en tien procent.

Duitsers blijven wel de grootste groep internationale studenten in Nederland. Andersom vertrekken relatief weinig Nederlanders voor hun studie naar Duitsland: in 2021 waren het nog geen 2000 studenten. Ze kiezen vaker voor België (ongeveer 4000 studenten) of het Verenigd Koninkrijk (zo’n 3600 studenten).

Bron: HOP, Naomi Bergshoeff

Celstraf en tbs voor poging tot verkrachting van Fontys-docente

Een 42-jarige man is veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en tbs met dwangverpleging. Hij probeerde in mei vorig jaar een docente van Fontys Hogescholen te verkrachten.

De man liep volgens hogeschoolblad BRON een gebouw op de Fontys-campus in Eindhoven binnen, zag de docent en duwde haar een toilethokje in. Daar bedreigde hij haar met een mes en eiste hij seks, aldus het vonnis van de rechter. Ze wist uiteindelijk te ontkomen, maar raakte daarbij gewond aan haar hand. Hij werd twee uur later aangehouden.

De rechtbank houdt er rekening mee dat de man verminderd toerekeningsvatbaar is. Volgens deskundigen lijdt hij aan schizofrenie en beïnvloedde dit zijn gedrag in mei 2024. Omdat er zonder intensieve behandeling een grote kans op herhaling is, legt de rechtbank – naast twee jaar celstraf – tbs met dwangverpleging op. Ook moet hij het slachtoffer een schadevergoeding betalen van 5.400 euro.

HOP, Hein Cuppen

SURF zoekt proefkonijnen om Microsoft-alternatief te testen

Gezocht: zo’n tweeduizend docenten, onderzoekers en andere medewerkers die Nextcloud willen uitproberen, een serieus Europees alternatief voor Microsoft.

Onderwijsinstellingen zouden graag onafhankelijker worden van Amerikaanse big tech, en dan vooral van Microsoft. Dat is niet gemakkelijk, want het bedrijf trekt steeds meer taken naar zich toe en neemt veel werk uit handen.

Maar, zegt ict-coöperatie SURF, door de ‘dominantie van enkele grote techbedrijven staan onze onafhankelijkheid en publieke waarden steeds verder onder druk’. Om Europese alternatieven een kans te geven ‘onderzoeken we alternatieve toepassingen, zoals Nextcloud’.

Allerlei onderwijsinstellingen, maar ook universitair medische centra en onderzoeksinstellingen, hebben SURF gevraagd of ze ook met Nextcloud aan de slag kunnen, schrijft SURF in een nieuwsbericht. Dus werft SURF nu vrijwilligers, of eigenlijk: teams van minstens twintig vrijwilligers.

Zo’n tweeduizend gebruikers kunnen de nieuwe software uitproberen. In eerste instantie duurt de test een jaar.

HOP, Olmo Linthorst

Hans de Clercq benoemd tot waarnemend directeur

Het college van bestuur heeft Hans de Clercq vanaf maandag 24 november benoemd tot waarnemend directeur van het Institute for International Business Studies (IIBS). De Clercq neemt deze rol op zich tijdens het ziekteverlof van Martine Overdijk.

Het college van bestuur laat op de HU-site weten dat in de afgelopen weken verschillende collega’s met elkaar de achtervang hadden georganiseerd. ‘Nu duidelijk is dat Martines afwezigheid langer zal duren, is gekozen voor een structurelere oplossing binnen de directiegroep.’  

Overdijk is sinds juli 2024 directeur van het Institute for International Business Studies (IIBS). IIBS bestond tot december 2023 enkel uit de opleiding International Business Studies. In januari 2024 verhuisden ook de Engelstalige bachelor Creative Business en de master Sustainable Business Transition naar het internationale instituut.

30 maanden cel voor poging tot verkrachting bij TU Eindhoven

Een 43-jarige dakloze man is veroordeeld tot 30 maanden cel en een schadevergoeding voor aanranding en poging tot verkrachting van een studente op de campus van de TU Eindhoven. Hij vroeg haar om hulp bij het opzetten van een tent, maar trok haar de bosjes in, sloeg haar, en ging boven op haar zitten. Hij wilde alleen maar seks, liet hij weten. Ook stak hij zijn tong in haar mond. De vrouw riep om hulp en werd door omstanders gered.

De man kwam naar Nederland om te werken maar raakte zijn baan en woning kwijt, waarna hij in een verslaving en zwervend bestaan belandde. In de rechtbank werkte hij volledig mee en toonde spijt, waardoor zijn straf lager uitviel dan de vier jaar cel die het OM eiste.

Hij moet bijna 6.500 euro schadevergoeding betalen. Een locatieverbod kreeg hij niet, omdat hij het slachtoffer willekeurig had uitgekozen en de campus geen rol speelde in de keuze.

Bron: HOP, Bas Belleman

Onderhandelaars krijgen wensenlijstjes studenten, onderwijs en onderzoek

Informateur Sybrand Buma heeft brieven gekregen van de Landelijke Studentenvakbond, universiteitenvereniging UNL en de Onderwijsraad. Er staan nog geen coalitieafspraken op papier, dus krijgen de partijen van alle kanten wensenlijstjes toegestuurd: zet dit in jullie afspraken, is steevast de boodschap.

De studentenvakbond stuurt maar vier wensen toe. Dat zijn: een hogere basisbeurs, 0 procent rente op studieschulden, huurtoeslag voor studentenkamers en, tot slot, afschaffing van het bindend studieadvies voor eerstejaars.

Zo kan de politiek de financiële problemen van studenten bestrijden en tegelijkertijd de prestatiedruk van studenten verminderen, is het idee.

Ook de Onderwijsraad is in de pen geklommen. De eveneens korte brief legt de nadruk op de ‘brede opbrengsten’ van het onderwijs én de bijdrage van onderwijs aan een ‘veerkrachtige samenleving’.

De Vereniging Hogescholen gaat ook zo’n brief schrijven, zegt een woordvoerder, maar die is er nu nog niet.

Bron: HOP, Bas Belleman

100 dagen monitor van start

Deze week trapt de HU het jaarlijkse onderzoek af naar de eerste 100 dagen van studenten op de hogeschool. In de vragenlijst vertellen studenten hoe hun studiekeuze uitpakte, of de aansluiting met hun vooropleiding een beetje soepel verliep en hoe ze de begeleiding en docenten ervaren.

Na het invullen krijgen ze meteen persoonlijke feedback, bijvoorbeeld waar hulp te vinden is bij het maken van een planning.

Voor opleidingen levert de monitor belangrijke inzichten op. Die gaan over de vraag hoe studenten de overstap naar het hbo ervaren en hoe het staat met hun welzijn in de eerste maanden. Studenten kunnen de enquête tot 31 december invullen. De resultaten worden in februari gepubliceerd.

Na mediastorm over feestdagen herhaalt minister zijn standpunt

Onderwijsminister Gouke Moes reageerde 18 november op schriftelijke vragen van de ChristenUnie over het inclusiebeleid op hogescholen. De partij wilde opheldering na Trajectums bericht dat de HU christelijke feestdagen uit het rooster had geschrapt, waarna een flinke mediastorm losbarstte. Al tijdens een debat in september gaf Moes tekst en uitleg en daarna volgden dus nog schriftelijke vragen van CU’ers Mirjam Bikker en Don Ceder.

In zijn schriftelijke reactie op die vragen herhaalt de minister wat hij eerder in het debat zei: onderwijsinstellingen bepalen zelf hoe ze hun roosters en inclusiebeleid vormgeven. Op de vraag of inclusie voor sommige studenten juist als exclusie kan voelen, antwoordt Moes dat inclusie juist moet betekenen dat niemand buitenspel wordt gezet.

Na de commotie paste de HU begin november het jaarrooster opnieuw aan. De christelijke feestdagen staan inmiddels weer vermeld.

Minder studenten kiezen voor Verenigde Staten

Het aantal nieuwe internationale bachelor- en masterstudenten is dit jaar teruggelopen met maar liefst 17 procent. Dat blijkt uit een rapport van het Amerikaanse Instituut voor Internationale Educatie.

Volgens de instellingen ligt de daling niet alleen aan visumproblemen. Studenten voelen zich misschien niet langer welkom of blijven weg vanwege de politieke situatie in het land.

De daling is al zo groot dat voor het eerst sinds de coronacrisis het totale aantal internationale studenten in de VS is afgenomen: 1 procent minder dan vorig jaar.

Cijfers over Nederlandse studenten geeft dit rapport niet, maar uit oudere cijfers blijkt dat het totale aantal Nederlandse studenten in de Verenigde Staten al aan het dalen was. In 2022/2023 waren het er 2.751 en dat aantal nam in twee jaar tijd af tot 2.462.

Bron: HOP

Online tool voor studenten met handelingsverlegenheid

Een groep docenten is in de onderzoekswerkplaats Leerprocessen van het lectoraat Beroepsonderwijs op zoek gegaan naar handelingsverlegenheid bij studenten. En hoe die kan worden benut om tot leren te komen. Op basis van hun bevindingen hebben ze daarna een tool ontwikkeld. Die moet het proces van handelingsverlegenheid naar leren in kaart brengen.

‘Studenten komen vaak in situaties waarin ze iets moeten maar niet zo goed weten wat of hoe’, zo schrijven ze op hu.nl.  ‘Ze ervaren “handelingsverlegenheid”. Dat schuurt soms: ze voelen ongemak en onzekerheid. En dat kan dan weer leiden tot ineffectief gedrag: freeze, flight of fight. Daarnaast kan het ook leiden tot leren, bewust of onbewust.’

Hun tool is nu gratis toegankelijk. Voor docenten, coaches of begeleiders in de praktijk die hun student willen ondersteunen.