Kort

Hogescholen: ‘Maak bij- en omscholing tot publieke taak’

Hogescholen vragen aan het kabinet om bij- en omscholing van werkenden voor hbo-instellingen een publieke taak te maken. Daarmee moet het voor instellingen mogelijk worden om publiek geld te besteden aan cursussen en opleidingen voor werkenden. Dat schrijven de hogescholen in hun uitwerking van de Talentstrategie.

Bij- en omscholing is nu geen wettelijke taak van hogescholen. Daardoor kunnen instellingen in de problemen komen als ze hiervoor publiek geld gebruiken. De hogescholen vragen daarom om de regelgeving aan te passen. Ook moeten de regels eenvoudiger worden, vinden ze.

Ook universiteiten en mbo-instellingen pleiten ervoor om bij- en omscholing als publieke taak aan te merken. Volgens de onderwijsinstellingen is dat nodig om werkenden beter voor te bereiden op veranderingen op de arbeidsmarkt.

Maandag maakte het ministerie van Onderwijs bekend dat het allerlei plannen heeft ontvangen van het mbo, hbo en wo, over hoe zij kunnen bijdragen aan de talentstrategie.

Omstreden taaltoets uit de wet

De omstreden taaltoets uit het vorige kabinet verdwijnt uit het wetsvoorstel Internationalisering in balans (WIB). Dat maakte het ministerie maandag bekend, op dezelfde dag dat onderwijsinstellingen afspraken maakten met het huidige kabinet over een nieuwe talentstrategie.

Met het schrappen van de toets houden hogescholen en universiteiten zelf de vrijheid om te bepalen welke opleidingen zij in het Engels aanbieden. De toets was bedoeld om de verengelsing van het hoger onderwijs terug te dringen en de minister de mogelijkheid te geven opleidingen tot het Nederlands te verplichten.

De onderwijssector verzette zich fel tegen de maatregel en stelde zelfregie voor: instellingen zouden minder Engelstalig onderwijs aanbieden en terughoudender zijn met het werven van internationale studenten.

In het nieuwe wetsvoorstel staat wel dat instellingen het Nederlands van studenten moeten verbeteren, ook van internationale studenten. Maar die norm is niet afdwingbaar, schrijft de minister in een Kamerbrief. De afspraken over zelfregie worden daarmee vooral een kwestie van vertrouwen.

Nobelprijs geneeskunde voor ‘lichtknopje’ in hersencellen

De grondleggers van de optogenetica, twee Duitsers en een Amerikaan, ontvangen dit jaar de Nobelprijs voor de geneeskunde. Die bedraagt dit jaar omgerekend meer dan één miljoen euro. De winnaars delen dit.

Het onderzoek begon bij de vraag waarom een bepaalde alg naar het licht toe zwemt: wat gebeurt in zo’n simpel eencellig organisme als het op licht reageert?

De Duitsers Peter Hegemann en Georg Nagel ontrafelden in de vroege jaren 2000 welk eiwit in de alg daarvoor verantwoordelijk is. Zo vonden ze als het ware de aan/uitknop waar neurowetenschappers naarstig naar op zoek waren. De Amerikaan Karl Deisseroth kreeg dit in 2005 bij muizen voor elkaar.

Hiermee ontstond de optogenetica. Onderzoekers kunnen nu de impact van bepaalde neuronen beter bestuderen, veelal in proefdieren. De hoop is dat het onderzoek bijvoorbeeld gaat bijdragen aan de genezing van bepaalde vormen van blindheid of zelfs kan helpen bij de behandeling van angsten en andere neurologische problemen.

HOP, Bas Belleman

Zes Nederlandse universiteiten betalen nog steeds tonnen voor instituut in Rusland

Zes Nederlandse universiteiten betalen samen jaarlijks ruim drie ton voor het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg (NIP). Dat instituut werd eind jaren negentig opgericht voor onderwijs en onderzoek in Rusland. Daar is aan de Radboud Universiteit Nijmegen ophef over ontstaan. Steunen we hiermee de oorlog, vragen medewerkers zich af in universiteitsblad Vox.

Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 werden de activiteiten van het NIP opgeschort. Studenten gaan er niet meer heen en er zijn geen gezamenlijke projecten met Russische instellingen. Toch blijven de Nederlandse universiteiten – Utrecht, Groningen, Leiden, Nijmegen en de twee Amsterdamse universiteiten – huur en salarissen betalen. De bibliotheek in Sint-Petersburg blijft open.

Voorstanders wijzen erop dat het NIP geen Russische instelling is en juist contacten met Russische wetenschappers kan behouden. De Universiteit van Amsterdam, penvoerder van het NIP, wil het instituut behouden met het oog op de periode na de oorlog. Tegenstanders vinden dat daarmee het Russische regime wordt gelegitimeerd.

OM: Geen vervolging van Palestijnse student in Maastricht om filmpje

Het Openbaar Ministerie start geen strafrechtelijk onderzoek naar een Palestijnse student van de Universiteit Maastricht. Hij blijft voorlopig geschorst.

De student, afkomstig uit Gaza, plaatste op Instagram een filmpje waarop hij naar een uitzending van Al Jazeera kijkt. Bij beelden van Palestijnen in militaire kleding zegt hij: ‘7 October. This is me.’ De universiteit is met hem in gesprek gegaan. Hij zou hebben gezegd dat het om een misverstand ging.

In de verklaring van de UM staat dat de universiteit ‘met de student en andere betrokkenen’ in gesprek gaat over de vraag hoe de student weer kan gaan studeren. Nadere vragen van universiteitskrant Observant over dit misverstand zijn niet beantwoord.

Het Openbaar Ministerie start geen verder strafrechtelijk onderzoek. In een verklaring staat dat de politie geen aanwijzingen heeft gevonden dat deze student bij de aanval van 7 oktober 2023 betrokken was. Ook van het verheerlijken van terrorisme en opruiing, eveneens strafbare feiten, zou geen sprake zijn.

HOP, Bas Belleman

Zes Nederlandse universiteiten blijven betalen voor instituut in Rusland

Ruim vier jaar na de Russische aanval op Oekraïne houden zes Nederlandse universiteiten nog altijd vast aan hun Russische buitenpost: het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg (NIP).

De universiteiten van Groningen, Leiden, Utrecht, Nijmegen en de twee van Amsterdam betalen samen jaarlijks ruim drie ton voor een gebouw en personeel in Sint-Petersburg. Daar is aan de Radboud Universiteit Nijmegen ophef over ontstaan. Steunen we hiermee de oorlog, vragen medewerkers zich af in universiteitsblad Vox.

In 2022 deed de minister van Onderwijs de dringende oproep om de samenwerking met Russische instellingen te stoppen. Universiteitenkoepel UNL gaf daar gehoor aan.

Ook de activiteiten van het NIP in Sint-Petersburg zijn sindsdien opgeschort. De NIP-bibliotheek in Sint-Petersburg blijft echter open en de huur en salarissen worden doorbetaald. Het is een Nederlands instituut in Rusland, oordelen voorstanders.

‘Je legitimeert hiermee het Russische regime’, zeggen tegenstanders.

HOP, Olmo Linthorst

Franse scholierenprotesten houden aan; al 119 gewonden

De Franse scholierenprotesten tegen een tekort aan leraren en verouderde schoolgebouwen houden aan. Sinds het begin van de protesten zijn 119 mensen gewond geraakt, onder wie leerlingen, docenten en schooldirecteuren. Ook zijn honderden mensen aangehouden.

De protesten begonnen vorige week in de regio Parijs, waar scholieren de ingangen van middelbare scholen blokkeerden. Inmiddels zijn ook in onder meer Saint-Denis, Lyon en Lille demonstraties. Donderdag worden opnieuw protesten verwacht.

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nunez werden gisteren 625 mensen aangehouden. De meeste arrestanten zijn minderjarig. Ook waren er zeven incidenten waarbij zoutzuur naar politieagenten werd gegooid.

De onrust valt samen met de presentatie van de Franse begroting voor 2027. De regering wil naar verwachting bezuinigen om de overheidsfinanciën te verbeteren. De regering veroordeelt het geweld, maar erkent dat de problemen op middelbare scholen serieus zijn en moeten worden aangepakt.

Extra geld voor hoger onderwijs groeit niet mee met inflatie

Het extra geld voor onderwijs groeit niet mee met de inflatie. Dat staat in antwoorden op ‘feitelijke vragen’ die de Tweede Kamer over de Miljoenennota heeft gesteld om straks goed geïnformeerd debatten te kunnen voeren.

Er staat dat het kabinet de komende twee jaar de ‘loon- en prijsbijstelling’ gaat inhouden voor de extra middelen die in het coalitieakkoord zijn afgesproken. Volgend jaar krijgt het onderwijs er ongeveer 1 miljard euro bij en het jaar erna is dat 1,2 miljard. Bij een inflatie van 3 procent scheelt het komend twee jaar dus zo’n 67 miljoen euro.

Voor het primair en voortgezet onderwijs is het kabinet wettelijk verplicht om de inflatie te corrigeren, maar voor het mbo en hoger onderwijs hoeft dat niet. Het vorige kabinet vond het geen goed idee om daar verandering in te brengen.

HOP, Bas Belleman

Toch bezuinigen op onderwijs? Geheim coalitieplan ligt op tafel

Er zou een geheime afspraak zijn tussen de coalitiepartijen: als hervormingen van de sociale zekerheid onvoldoende geld opleveren, kan het ministerie van Onderwijs vanaf 2031 tot 1,2 miljard euro worden gekort. Dat meldt de NOS.

Oorspronkelijk zou Sociale Zaken fors bezuinigen, terwijl Onderwijs tot 1,5 miljard euro extra zou krijgen. Die bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn geschrapt. Minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum gaat nu met vakbonden praten over hervormingen. Als die onvoldoende opleveren, kan de rekening bij OCW terechtkomen.

De korting zou worden verwerkt in de zogenoemde prijsbijstelling: het geld dat ministeries jaarlijks krijgen om voor inflatie te compenseren. Als het kabinet die compensatie niet uitkeert, betekent dat feitelijk een bezuiniging.

De afspraak is niet bevestigd door de coalitiepartijen. D66-leider Jan Paternotte ontkende haar bij RTL niet en zei zich te zullen inzetten tegen onderwijsbezuinigingen. Het besluit over de prijsbijstelling wordt pas in het voorjaar genomen.

Aziatische universiteiten rukken op in Times-ranking, Nederland verliest opnieuw wat terrein

Voor het eerst staan er drie Aziatische universiteiten in de top vijftien van de wereldranglijst. Maar Nederland doet het met tien universiteiten in de top-200 nog altijd goed. De TU Delft staat nog altijd het hoogst van de Nederlandse universiteiten en heeft weer een plaats in de top vijftig bemachtigd: de instelling is gestegen van nummer 57 naar 50. Ook de Universiteit Leiden is een plekje omhoog geklommen: van 70 naar 69. En de TU Eindhoven maakt een flinke sprong van 192 naar 180.

Vier andere Nederlandse universiteiten behouden hun positie en vijf instellingen moeten terrein prijsgeven. Het is niet de eerste keer dat meerdere Nederlandse universiteiten dalen op de ranglijst: vorig jaar waren dat er acht en het jaar daarvoor twaalf.

De ranglijst van Times Higher Education is gebaseerd op verschillende factoren, zoals de reputatie van universiteiten, de hoeveelheid internationale studenten en docenten, de samenwerking met het bedrijfsleven en de invloed van wetenschappelijk onderzoek.

HOP, Naomi Bergshoeff

Bachelor en master onvoldoende beschermd: roep om strengere wet

Particuliere onderwijsinstellingen mogen opleidingen aanbieden met termen als bachelor en master, ook zonder officiële erkenning. Dat blijkt uit een uitspraak van de Raad van State. Studentenorganisaties en Tweede Kamerleden vrezen misleiding en willen dat het kabinet ingrijpt.

Hogeschool NCOI en twaalf andere particuliere instellingen kregen eerder boetes van de Inspectie van het Onderwijs. Volgens de rechter verbiedt de wet echter niet om termen als ‘professional master’ te gebruiken, zolang duidelijk is dat er geen erkende graad aan verbonden is.

Onderwijsminister Rianne Letschert neemt de uitspraak ‘uiterst serieus’ en overweegt de wet aan te scherpen. Ook Kamerleden van SP en D66 dringen daarop aan.

Studentenorganisaties vrezen een wildgroei aan opleidingen met misleidende namen. Volgens de Landelijke Studentenvakbond verdienen studenten duidelijkheid over de waarde van hun diploma.

De Inspectie van het Onderwijs gaat met de minister in gesprek over strengere regels. NCOI is juist tevreden met de uitspraak en ziet mogelijkheden voor verdere ontwikkeling van flexibel onderwijs.

Nederlanders geloven steeds minder in wetenschappelijke mogelijkheden AI

Het vertrouwen van Nederlanders in de wetenschap blijft hoog, maar hun verwachtingen van kunstmatige intelligentie dalen flink. Nog maar 37 procent denkt dat AI kan helpen bij grote uitdagingen zoals klimaatverandering en kanker. Twee jaar geleden was dat nog 60 procent.

Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Rathenau Instituut. Nederlanders geven de wetenschap gemiddeld een 7,4, iets lager dan vorig jaar (7,5). Daarmee scoort de wetenschap aanzienlijk beter dan de rechtspraak (6,5), de Tweede Kamer (4,6) en de regering (4,3).

Ook onderzocht het instituut welke factoren samenhangen met vertrouwen in de wetenschap. Niet opleidingsniveau, maar de financiële situatie lijkt daarbij doorslaggevend. Mensen die vinden dat ze goed kunnen rondkomen, hebben gemiddeld meer vertrouwen in de wetenschap.

Volgens onderzoeksleider Jelle Slief betekent dit niet dat opleiding geen rol speelt, maar lijkt het huishoudinkomen een betere voorspeller.

HOP, Naomi Bergshoeff