De komende week mogen medewerkers en studenten stemmen voor de medezeggenschap: de plek waar besluiten over werkdruk, onderwijs en studentenwelzijn worden bevochten. Achter de verkiezingsposters schuilen uiteenlopende kandidaten: van vakbondsdenkers tot duurzaamheidspolitici en docenten die zich ergeren aan piepende plastic stoelen.
Welke kant gaat de Hogeschool Utrecht op? Die vraag staat op het spel bij de tweejaarlijkse verkiezingen. Van 1 tot en met 8 juni mogen medewerkers hun stem uitbrengen voor de Hogeschoolraad (HSR). Daarbij strijden 43 kandidaten van 14 partijen om een plek aan tafel.
Tussen de bekende namen duiken ook nieuwe gezichten op: medewerkers die voor het eerst een poging wagen om invloed uit te oefenen op het centrale beleid van de HU. De speerpunten verschillen, maar één ding hebben de kandidaten gemeen: ze willen de hogeschool veranderen, verbeteren of opschudden. Trajectum neemt een kleine greep uit het aanbod.
Vakbondsdenken
Bovenaan de kieslijst prijkt een partij die nieuw oogt, maar dat niet is. HUnu is namelijk de opvolger van HUbinding. Volgens Sil de Nijs (60), docent Social Work en nummer twee op de lijst, draait het bij de partij nog altijd om ‘het vakbondsdenken’. Alle leden zijn aangesloten bij de AOb of FNV. Dat levert volgens hem meer op dan alleen stevige discussies aan de vergadertafel.
‘Je staat als collectief voor elkaar op,’ zegt De Nijs. ‘Je doet het namelijk ook voor je collega’s.’ Daarnaast ziet hij voordeel in de landelijke contacten van de vakbonden. ‘Daardoor kunnen we schakelen met andere hogescholen en kijken hoe zij omgaan met bepaalde onderwerpen.’
Minder werkdruk
Dat vakbonds-dna zie je terug in de speerpunten van HUnu. De partij zet stevig in op medewerkerswelzijn, juist nu de werkdruk volgens De Nijs verder oploopt door bezuinigingen. Hij wil doorzetten waar hij zich in de huidige HSR al hard voor maakt: de realistische taaktoebedeling. Dat zijn afspraken over wat de HU van medewerkers vraagt, en hoeveel tijd daar tegenover staat.
‘We willen duidelijke kaders,’ zegt hij. ‘Pas dan wordt een goed gesprek een goed gelijkwaardig gesprek over werkdruk. Een docent is niet minder professioneel dan een manager.’
Volgens De Nijs draait dat uiteindelijk niet alleen om personeel, maar juist ook om studenten. ‘Als je praat over studentsucces, dan praat je over medewerkerswelzijn,’ legt hij uit. ‘Studenten moeten de tijd krijgen om begeleid te worden, er moet naar hen geluisterd worden en ze moeten plezier hebben in het studeren.’
Duurzaam reizen
Waar HUnu inzet op arbeidsomstandigheden, zoekt een andere partij het meer in duurzaamheid en sociaal beleid. HUstainable doet opnieuw mee aan de verkiezingen, ditmaal met wat nieuwe kandidaten op de lijst, onder wie docent Recht Maartje Vermeulen (45). Zij verruilde onlangs de Utrechtse gemeenteraad, waar ze namens GroenLinks actief was, voor de wereld van de HU-politiek.
De overstap voelt voor haar logisch. ‘Ik sta voor duurzaam en menselijk beleid,’ zegt Vermeulen. Die uitgangspunten ziet ze terug bij HUstainable. Als voorbeeld noemt ze het reisbeleid van de hogeschool. ‘Het is al heel goed dat er een OV-kaart voor medewerkers is, maar we kunnen nog stappen zetten, bijvoorbeeld bij internationale reizen.’
‘Kunnen we minder vliegen, bijvoorbeeld voor medewerkersreizen?’ vraagt ze zich af. ‘ Een burgemeester moet voor iedere vliegreis verantwoording afleggen. Dat is misschien extreem voor de HU, maar we kunnen er wel kritischer naar kijken. Vliegen moet niet vanzelfsprekend zijn.’
Stagediscriminatie
Ook op sociaal vlak ziet ze ruimte voor verbetering. Zo wil ze stagediscriminatie steviger aanpakken. ‘De HU heeft nog niet de stagecode ondertekend waarin stagebedrijven zich verplichten een vergoeding te betalen. Daar willen we druk op zetten.’
Bovendien hoopt ze haar ervaring uit de Utrechtse gemeenteraad mee te nemen in discussies over het Utrecht Science Park. Daar zette ze zich eerder al voor in. ‘De HU moet beter aanhaken,’ zegt ze. ‘De hogeschool heeft tenslotte meer studenten dan de Universiteit Utrecht. Het Science Park moet meer worden dan alleen een plek om te werken en studeren.’
Een nieuwkomer
Tussen de grotere partijen staan ook verschillende eenmansfracties op het stembiljet. Kandidaten die zonder “partijapparaat” de verkiezingen ingaan. Eén van hen is Hagen Patzke (59), docent Technische Informatica. Hij werkt nog niet lang bij de HU, maar heeft een flinke staat van dienst in het bedrijfsleven en in ondernemingsraden.
De geboren Duitser verhuisde in 2015 naar Nederland en werkte onder meer bij TomTom. Uiteindelijk besloot hij in 2022 zijn kennis door te geven aan een nieuwe generatie. Zo belandde hij bij de HU. Maar eenmaal binnen keek hij zijn ogen uit.
Meubilair
‘Kijk eens naar deze jarenzeventigmeubels,’ zegt Hagen terwijl hij demonstratief een stoel over de vloer schuift met een schrapend geluid als gevolg. ‘Wat een herrie maken die plastic stoelen. Als een student laat komt verstoort dit de hele klas.’
‘Bovendien’, vervolgt hij. ‘We verwachten dat studenten hier acht uur per dag werken? De kleine tafeltjes en plasticstoelen zijn ontworpen voor schoolwerk met stift en potlood, niet voor het werken met een laptop.’
Volgens Hagen zijn namelijk bijna alle studenten ‘beeldschermwerkers’ nu: ze werken per dag meerdere uren aan hun laptops.
‘De arbowet stelt eisen aan deze soort werkplekken om de gezondheid van medewerkers te beschermen. Verstelbare stoelen en tafels, aparte monitoren of toetsenborden. We houden toch van gezonde studenten? Richt de school ook zo in.’
Extra beeldschermen
Door de overstap van (werk)boeken, schrift en potlood op onlinedocumenten (Canvas, PDFs, Internet) hebben studenten met een laptop veel minder informatie tegelijkertijd in hun zichtveld, merkte Hagen op.
Het gevolg daarvan volgens de ict-docent? ‘Dit betekent een “mental load” (je moet delen van documenten in je hoofd onthouden) en “context switching” (continu overschakelen tussen verschillende documenten). In bedrijven is de oplossing daarvoor werkplekken met meerdere beeldschermen.’
En hoe moet dat allemaal betaald worden? ‘Niet alles hoeft nieuw te zijn’, reageert Hagen. ‘Tijdens corona zijn veel bedrijven failliet gegaan of overgestapt naar remote werken. Daardoor is tweedehands apparatuur ruim beschikbaar. Dit is niet alleen duurzamer. Het is ook een mogelijkheid met weinig geld iets te bereiken.’
Komende week stemmen
Van 1 tot en met 8 juni kunnen medewerkers en studenten stemmen op kandidaten voor de Hogeschoolraad, die meepraat over het centrale HU-beleid en op de medezeggenschapsraad van hun eigen instituut of afdeling. Medewerkers en studenten hebben per mail de lijst gekregen met alle kandidaten en wat zij met de HU willen. En wie wil weten wat die raden precies doen en waarom ze ertoe doen, check dan deze interviewserie.
