Op 14 december nam Transdev het openbaar vervoer over in samenwerking met Keolis. Maar die overgang verliep niet helemaal soepel. Er waren grote vertragingen en veel rituitval. Ook studenten hadden hier last van.
De Utrechtse politiek is er klaar mee, bleek woensdag tijdens een commissievergadering. Alle partijen spreken schande van hoe slecht het busvervoer de afgelopen tijd geregeld was. ‘De chaos die we hebben gezien, is ongekend,’ oordeelt PvdA’er Noortje Flink tijdens de vergadering. ‘Ons zijn vooraf gouden bergen beloofd. Het busvervoer zou beter worden. Maar veel reizigers zijn teleurgesteld.’
Een groot aantal partijen vindt het tijd om de busvervoerders aan te pakken met boetes. ‘De problemen zijn de vervoerders aan te rekenen,’ zegt initiatiefnemer Kees Vermaat van de SGP. ‘Zij hebben beloftes gedaan, maar leveren niet.’’
Volgens de partijen is het allerbelangrijkste dat de bussen weer op tijd rijden, zodat de reizigers hun vertrouwen terugkrijgen. ‘Onze ambitie was om meer mensen in de bus te krijgen, en dat worden er op deze manier alleen maar minder,’ stelt D66’er Evert Manders.
Hij doet ook het voorstel om, zodra alles beter loopt, het busvervoer in de provincie Utrecht twee weken gratis te maken als tegemoetkoming voor de reizigers. Alle partijen benadrukken dat de buschauffeurs hier niets aan kunnen doen en spreken hun steun aan hen uit.
Probleem onder de studenten
Maar hoe was het voor de reizigers? Studente Lieke ondervond deze problemen. ‘Ik moest bijna elke dag een uur bij de halte staan. De ov-planner gaf aan dat de bus zou rijden, maar die kwam gewoon niet opdagen. Daardoor stond ik heel lang te wachten en werd het druk bij de halte. Vervolgens moest je in een overvolle bus staan, als je überhaupt nog mee kon. Daardoor kwam ik vaak te laat in de les,’ legt ze uit. Om deze problemen te vermijden, is ze gaan fietsen naar school. ‘Wachten op het ov had totaal geen zin meer.’
Heleen pakte het anders aan. ‘Ik fiets meestal naar school, maar dit was een extra motivatie om ál mijn plannen zo te maken dat ik met de fiets kon. Ik kon de bussen niet vertrouwen. Ik heb van veel vrienden gehoord dat het een gedoe was; gelukkig heb ik ze zelf zoveel mogelijk kunnen vermijden.’
Te weinig personeel
De nieuwe busvervoerder Transdev is sinds 14 december actief, maar dat ging niet zonder problemen. Vooral in de eerste weken liep het mis. Volgens RTV Utrecht had het bedrijf verwacht dat honderden chauffeurs zouden meegaan met de overname. Het is gebruikelijk dat personeel meeverhuist naar de nieuwe vervoerder.
Maar dat gebeurde deze keer onvoldoende. Door het personeelstekort kon het bedrijf niet beginnen met de beloofde uitbreiding van de dienstregeling. Het zou ook meer uren gaan rijden, tussen de twaalf en veertien procent, maar ook dat is niet gelukt.
Vanwege het personeelstekort besloot Transdev, extra uitzendkrachten in te zetten. Maar niet iedereen kende de busroutes of de nieuwe bussen. Deze problemen speelden vooral in Amersfoort.
Meer problemen dan oplossingen
Daarnaast waren er problemen met het opladen van de nieuwe elektrische bussen in Zeist. Omdat elektrische bussen minder ver kunnen rijden dan dieselbussen, moeten ze tussentijds worden opgeladen. Later bleek dat dit probleem ook op andere locaties speelde. Tijdens de jaarwisseling raakten tien bussen beschadigd door vuurwerk en vandalisme. Samen met het tekort aan bussen zorgde dit ervoor dat er onvoldoende materieel was om alle beloofde ritten te rijden.
Het winterse weer hielp ook niet mee. Door sneeuw en gladheid lag het busvervoer dagenlang grotendeels stil en ontstond extra schade aan meerdere bussen. Vooral de langere bussen van 18 en 24 meter hadden hier last van. Deze hebben een andere gewichtsverdeling en aandrijving dan de oudere dieselbussen. Bovendien hadden buschauffeurs nog weinig ervaring met de nieuwe voertuigen, waardoor rijden onder winterse omstandigheden niet altijd veilig was.
Volgens U-OV ontstond er bovendien een zogenoemd domino-effect. Als een rit vertraging opliep, kon de chauffeur de volgende rit niet op tijd starten of ontstonden problemen met wettelijk verplichte pauzes. Doordat dit zich bleef opstapelen, verergerden de vertragingen.
Mogelijke oplossingen
Maar hoe wil U-OV deze problemen oplossen? Buiten Utrecht verwacht Transdev binnenkort terug te keren naar een stabiele dienstregeling, al blijft er een beperkte beschikbaarheid van chauffeurs, waardoor ritten kunnen uitvallen. Binnen Utrecht ligt dat ingewikkelder. Een aantal problemen zijn inmiddels opgelost, zoals de defecte laadinstallatie in Zeist. Toch spelen er nog drie factoren een rol in de vertraging: de beschikbaarheid van elektrische bussen, een nieuwe dienstregeling met extra aflossingen om volledig elektrisch te kunnen rijden en de beschikbaarheid van chauffeurs. Wanneer dit volledig is opgelost, kan U-OV nog niet aangeven.
Wat kunnen reizigers de komende tijd verwachten? ‘We blijven stap voor stap verbeteren,’ laat U-OV weten in een nieuwsbericht op hun website. ‘We werken hard om onze dienstverlening verder uit te breiden. We horen al positieve reacties op de nieuwe U-OV klantenservice, de app, de verhoogde frequenties in Amersfoort en het nachtnet. Maar het kan altijd beter, en daar gaan we in 2026 voor. We gunnen alle reizigers een soepele, betrouwbare reis met onze nieuwe elektrische bussen, die extra reisgemak bieden, zoals oplaadpunten voor je telefoon en meer informatieschermen.’
De planning die Transdev momenteel gebruikt, wordt volgende maand opnieuw aangepast. Tot die tijd blijft de dienstregeling waarschijnlijk minder betrouwbaar.
