Na een experiment van enkele jaren gaat het kabinet het professional doctorate van de hogescholen in de wet opnemen. Ook een tweejarige technische promotie aan de universiteit krijgt officieel een eigen titel.
Het kabinet wil twee nieuwe titels in de wet zetten: PD en EngD, oftewel ”professional doctor” en ”engineering doctor”. Het bijbehorende wetsvoorstel staat nu online voor een internetconsultatie.
Deze titels kun je pas na een master behalen. In die zin zijn ze vergelijkbaar met de doctorstitel (PhD) aan de universiteit.
PD
De hogescholen werken al enkele jaren aan de ontwikkeling van een eigen promotietraject, waarin onderzoekers onder begeleiding van lectoren toegepast onderzoek doen. Lectoren zijn de hoogleraren van het hbo.
Zesentwintig hogescholen bieden zulke PD-trajecten aan. De eerste kandidaten gingen in 2023 van start en inmiddels zijn er meer dan honderd bezig, verspreid over zeven verschillende domeinen.
De erkenning van deze trajecten leek een kwestie van tijd: al vier kabinetten lang zijn de ministers van Onderwijs er enthousiast over. Nu komt die erkenning misschien al voordat de eerste kandidaten klaar zijn.
Onderwijsminister Rianne Letschert noemt de nieuwe wettelijke graden ‘echt een missend puzzelstukje’. In een aankondiging zegt ze: ‘Praktijkgericht onderzoek is van grote waarde om ons oplossingen te leveren voor maatschappelijke problemen, en is vaak direct toepasbaar voor bijvoorbeeld bedrijven.’
De toekomstige PD’s krijgen volgens het wetsvoorstel minstens twee begeleiders. Dat kunnen lectoren zijn, maar ook andere geschikte medewerkers met de doctorstitel. In de toekomst mogen dat ook ”professional” doctors zijn.
Reactie college van bestuur van Hogeschool Utrecht:
‘Voor onze hogeschool heeft een officiële titel van PD meerdere voordelen. Het versterkt onze positie als kennisinstelling en maakt de HU aantrekkelijker voor professionals en onderzoekers om zich aan de HU te verbinden. En het biedt onze partners een duidelijker kader om samen met ons langdurige onderzoeksprogramma’s op te bouwen. Ze weten dan namelijk beter welke kwaliteit ze mogen verwachten en dat maakt het eenvoudiger om budget voor een langere periode vrij te maken. De PD vormt hiermee een belangrijke schakel tussen onderwijs, praktijk en onderzoek, en past bij onze ambitie om daadwerkelijke impact te realiseren in de regio Utrecht.’
‘Wet of geen wet, laten we ons met elkaar onverminderd inzetten op goed onderwijs en praktijkgericht onderzoek en het oplossen van maatschappelijke vraagstukken van deze tijd.’
EngD
Een tweejarig traject van de universiteiten krijgt eveneens erkenning. Het idee: waarom zou je altijd de theorie vooruit moeten helpen? Je kunt ook iets bijzonders doen door een vernieuwend ontwerp te maken.
De TU Eindhoven noemt het EngD-traject een postmaster, waarin je geen student bent, maar een trainee. De TU Delft omschrijft het als een toepassingsgericht alternatief voor een promotieonderzoek.
Volgens Wageningen Universiteit gaat het bij een EngD niet zozeer om het opdoen van nieuwe kennis. Het gaat vooral om praktische oplossingen, gericht op “de behoeften van de maatschappij en de industrie”.
Ook Twente, Groningen en de Universiteit van Amsterdam hebben EngD-trajecten in huis. De erkenning komt met terugwerkende kracht vanaf 2004, want deze trajecten bestaan al tamelijk lang. Dat is een verschil met de professional doctorates aan de hogescholen, die pas net zijn begonnen.
Erkenning
De wettelijke erkenning betekent dat de titels beschermd worden. Je mag die titels dus niet zomaar gebruiken als je geen professional doctorate of engineering doctorate hebt gevolgd, zoals je jezelf ook geen bachelor of master mag noemen zonder diploma.
Na de internetconsultatie gaat het wetsvoorstel naar de Raad van State, die erover adviseert. Pas daarna komt het (eventueel aangepaste) wetsvoorstel bij de Tweede Kamer.
