Een verkrachting in een studentenhuis van een vereniging aan Cornell University brengt een golf van verontwaardiging teweeg. Duizenden vrouwen delen verhalen over seksueel geweld op de campus. In Utrecht werd een voormalige hbo-student afgelopen donderdag in hoger beroep veroordeeld voor de verkrachting van twee vrouwen.
Een studente van Cornell University is in 2024 door leden van een studentenvereniging verkracht. Dat gebeurde terwijl ze onder invloed was van drank en drugs. Vorige maand diende ze een aanklacht in, wat de zaak opnieuw onder de aandacht bracht.
Na de verkrachting was ze al naar de politie gestapt, maar de politie, openbaar aanklager en universiteit zouden te slap gereageerd hebben op haar verhaal. Dat wekt woede tot ver buiten de universiteit.
De toenmalige openbaar aanklager bijvoorbeeld heeft de zaak gesloten zonder met het slachtoffer te praten. De universiteit zou sommige daders geschorst of weggestuurd hebben, terwijl anderen slechts een essay hoefden te schrijven. De universiteit ontkent dat laatste en wijst erop dat de betreffende studentenvereniging moest sluiten.
Er zijn in de VS ook veel politieke reacties op de kwestie. Nu is een zwaargewicht aangewezen om de zaak opnieuw in behandeling te nemen: een openbaar aanklager die eerder ook Donald Trump op de korrel nam.
Jane Doe
De naam van de studente wordt geheim gehouden. Daarom heet ze, zoals dat in de VS gebeurt, Jane Doe. (Mannen heten in zo’n geval John Doe.) Iemand die haar niet geloofde deed een oproep om de identiteit van deze vrouw bekend te maken.
Daarop volgde een golf van reacties van vrouwen en soms mannen die allemaal zeggen: ‘Ik ben Jane Doe.’ Het idee was om het slachtoffer te beschermen tegen doxing (het bekendmaken van haar naam en gegevens) door het internet te overspoelen met Jane Doe’s.
Maar het gaat ook om het bredere probleem van seksueel geweld op de campus. Het doet denken aan het begin van de #MeToo-beweging in 2017, toen vrouwen massaal deelden dat zij seksueel geweld hadden meegemaakt, om andere slachtoffers te laten zien dat ze niet alleen staan en om te laten zien hoe wijdverbreid het probleem is.
Utrecht
In Utrecht werd een voormalige hbo-student afgelopen donderdag veroordeeld voor de verkrachting van twee vrouwen. Dat meldt DUB. Het gerechtshof in Arnhem had de zaak opnieuw behandeld en achtte beide verkrachtingen bewezen. Volgens het hof was er aanvankelijk sprake van wederzijdse instemming, maar ging de man vervolgens over de grens. Hij dwong de vrouwen hardhandig tot seksuele handelingen, terwijl zij duidelijk aangaven te willen stoppen.
De Utrechtse rechtbank had hem in 2024 een gevangenisstraf opgelegd van drie jaar, waarvan één jaar voorwaardelijk. Zowel de verdediging als het Openbaar Ministerie ging tegen deze uitspraak in hoger beroep. De man had al zeven maanden in voorarrest gezeten en mocht het hoger beroep in vrijheid afwachten.
Bij het bepalen van de straf hield het hof ook rekening met de gevolgen voor de man. De zaak kreeg veel aandacht binnen het Utrechtse studentenleven en in de media. Hij stopte met zijn studie, trok zich terug uit het studentenleven en begon elders een nieuw leven.
Ook de reclassering vond een nieuwe gevangenisstraf niet langer passend. Het hof veroordeelde de inmiddels 25-jarige man daarom tot 30 maanden cel, waarvan 23 maanden voorwaardelijk. Omdat zijn voorarrest wordt afgetrokken blijft hij vrij. Wel moet hij zich blijven melden bij de reclassering en een behandeling volgen. Hij moet ook zijn middelengebruik blijven laten controleren.
Nederland
In Nederland heeft ongeveer de helft van alle vrouwelijke studenten in een jaar tijd seksueel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt, bleek in 2025. Dat gaat niet alleen om ongewenste naaktfoto’s of naroepen op straat, maar bij ongeveer één op de zes hbo-studenten en één op de vier wo-studenten gaat het ook om seksueel geweld.
Vooral de cultuur in studentencorpora ligt onder een vergrootglas, na bijvoorbeeld de verspreide ‘grietenlijst’ in Utrecht en de smerige taal van bestuursleden in Amsterdam. In 2025 is een Utrechts corpslid tot gevangenisstraf veroordeeld voor verkrachting. Ook hier klinkt weleens de kritiek dat onderwijsinstellingen te laconiek reageren. Het Utrechtse corps kreeg al snel weer subsidie, tot ergernis van de slachtoffers en hun ouders.
Seksueel geweld blijft zeker niet beperkt tot verenigingen. Vlak voor de zomer is een oud-student en gastdocent van een Amsterdamse modeopleiding veroordeeld tot een gevangenisstraf. Ook in dit geval luidt de kritiek dat de onderwijsinstelling niet goed gereageerd heeft op de problemen.
