Columns

‘Ik kom echt niet naar school voor maar twee uur les’

Hoe krijgen we die studenten weer naar de les? Een aanwezigheidsplicht? Beter onderwijs? Of is er zwaarder geschut nodig?

Onze columnist Ernst-Jan Hamel is docent Journalistiek en beschrijft wat hem opvalt in zijn werk. Vandaag: een halfvolle klas, accepteren we dat? 

‘Hey! Zit jij ook in deze klas joh?’, vraag ik aan Bert als hij het klaslokaal binnenwandelt. Ik zeg het met een wat cynische ondertoon want ik weet allang dat Bert op de klassenlijst staat en afwezig was bij eerdere lessen.

Bert zit in de opleidingscommissie van Journalistiek. Studenten in diezelfde opleidingscommissie vinden dat er van alles mis is aan de tweedejaars cursus waarvan Bert nu eindelijk een van de lessen bezoekt. En toegegeven: er is ook wel wat aan de hand. In veel lessen is bijna de helft van de studenten afwezig, vaak dezelfde helft die het toetsportfolio aan het eind van het blok niet inlevert.

Terwijl Bert een tafeltje zoekt en zijn laptop uitklapt, kan ik het toch niet laten om Bert even door te zagen over zijn afwezigheid bij eerdere lessen. ‘Waar baseren jullie dat oordeel als opleidingscommissie op als je zelf niet eens naar de lessen komt?’

Een wat ongemakkelijk gesprek met Bert volgt. En ik kan niet helemaal duidelijk krijgen wat hij nou vindt schorten aan de cursus. Al proef ik uit zijn verhaal dat hij en andere studenten moeite hebben met de geboden vrijheid. Afwezigheid heeft geen consequenties. Tussentijds versies inleveren is niet verplicht. Het mag wat minder vrijblijvend.

Een week later vergaderen we met docenten over de lage opkomst en slechte beoordeling van de cursus. Mijn mond valt zo nu en dan open van de ontluisterende verhalen van collega-docenten. Een studente zou gezegd dat ze ‘echt niet’ voor een les van twee uur uit Amsterdam komt reizen. Een andere student laat de lessen schieten omdat hij in zijn beleving al goed genoeg heeft leren interviewen in het eerste studiejaar. Om vervolgens een interview van schoolkrantniveau in te leveren.

Hoe krijgen we die studenten weer naar de les? Een aanwezigheidsplicht? Er zijn docenten die zeggen dat de oplossing juist zit in beter onderwijs. Het zou – ik citeer hier collega-columnist Alard Joosten – de taak zijn van docenten  ‘om onderwijs zo aantrekkelijk te maken dat studenten wel willen komen en dat het niet in ze opkomt om afwezig te zijn.’

Een lovenswaardig streven, Alard. Ware het niet dat we als docenten al continu bezig zijn met het aanpassen, vernieuwen en verbeteren van lessen. Soms helpt dat niet. Dan heb je zwaarder geschut nodig. Of vinden we het wel prima als de klas halfleeg is?

Advertentie

Master in buitenland? Vraag een VSB beurs aan!

9 reacties op “‘Ik kom echt niet naar school voor maar twee uur les’

  1. VWO docent -Het is een behoefte van de nieuwe tijd en op de universiteit gaat het toch ook al decennia lang prima zonder aanwezigheidsplicht. We worden van alle kanten aangedreven om de student meer eigenaarschap te geven over zijn/haar leerproces, als je een half lege klas hebt dan heb je dat doel iig. bereikt.

    Het feit dat er slecht werk wordt ingeleverd heeft niet zoveel te maken met aanwezigheid maar meer met de instant gratification generatie: dieet? 10 stappen NU! Essay? 10 stappen Lifehacks. Clickbait-De leukste katten NU! Studie?-10 stappen hoe je dat effe doet! Het mobieltje en multi-tasking maakt iedereen ook 50% trager of je zou kunnen stellen ‘ongeconcentreerder’. Zij zijn eigenaar geworden van hun eigen studieproces, dus is het echt een probleem als dat met 50% minder concentratie wordt gedaan?

    Ik denk dat je niet perse een oplossing kan vinden in regels als aanwezigheidsplicht of deadlines. De oplossing ligt volgens mij in het aanbieden van een minimale doelstelling en een quick-fix solution voor die achterblijvers die hun leven op een andere manier inrichten dan wij gewoon zijn.
    “Wil je toch nog je studiepunt en je hebt nog maar 2 uur?” 10 stappen HOE ! #adulting 🙂

  2. Wat een slappe hap! Het “meer aantrekkelijk maken van de colleges” is een politiek correct antwoord van een docent die “hogerop” wil, maar geen oplossing voor het probleem. Je zou eens naar andere landen moeten kijken hoe ze dat oplossen. Er moet een eenduidig HU-breed beleid komen over een minimaal aanwezigheidspercentage, b.v. 80% en 100% bij presentaties. Met duidelijke consequenties (aftrek van punten op de eindcijfer) voor onvoldoende aanwezigheid. Als de docent dat van te voren in zijn / haar module beschrijving zet, is deze juridisch gedekt. DOEN want het werkt!!!

  3. In een baan kun je ook niet zomaar wegblijven. Ook moet je in een baan vaak tussentijds prestaties leveren. Dat mag je dus in een beroepsopleiding ook verwachten. Het studie-ethos mag niet wezenlijk verschillen van het arbeidsethos. In die zin is het juist typisch schools om steeds maar te wijzen op ‘eigen verantwoordelijkheid’. Studenten hebben immers ook een verantwoordelijkheid jegens docenten (vgl. leidinggevenden en opdrachtgevers), studenten (vgl. teamleden, collega’s) en de maatschappij (vgl. investeerders).

  4. Ik ben eerlijk gezegd ook een student die niet altijd naar de lessen gaat. Ik doe de flex-opleiding life science, dus ik heb 1 dag in de week les. De reden dat ik dan niet ga is dat de lessen die wij hebben vooral vragenuurtjes zijn waarvan we de stof zelfstandig thuis moeten doornemen, SLB en dingen met je studiegroep bespreken mocht je ergens niet uit komen. Als ik nog geen tijd heb gehad om de stof voor dat vragenuurtje tot me te nemen en de opdrachten te maken doordat ik ook nog 4 dagen in de week werk en andere verplichtingen heb, heeft het vaak naar mijn idee geen “nut” om naar het vragenuurtje te gaan, want ik heb nog geen idee waar het over gaat. Dan blijf ik liever thuis (wat 2 a 2,5 uur reizen scheelt) en gebruik ik die tijd om de stof te behandelen. Dus in dat geval kom ik voor die 2 uurtjes niet naar school. Zouden de vragenuurtjes meer omgezet worden in colleges en dat je op donderdagavond via skype vragenuurtje hebt (wat we nu overigens ook nog hebben), zou ik een stuk vaker wel aanwezig zijn. Idem voor een betere roosterindeling. Ik begin vaak pas rond een uur of 1 ‘s middags en ben pas om 10 uur ‘s avonds klaar. Zouden de lessen om 9 uur ‘s ochtends beginnen en dat we om 6 uur klaar zijn, zou dat het een stuk aantrekkelijker maken.

  5. Begin jaren 90 toen alles nog mooier en beter was, had de opleiding Geschiedenis (toen nog op de Archimedeslaan) vrij eenvoudige regels, 1 daarvan was;
    Bij meer dan 2 keer een college of werkgroep missen kon je geen tentamen maken voor dat vak.

    Ook in die jaren 90 hadden studenten al baantjes om rond te kunnen komen, zo ook ondergetekende.
    Maar het missen van een college kwam echt niet in je op.

    Als je het mij vraagt denk ik dat we de afgelopen 20 jaar een beetje zijn doorgeschoten in het faciliteren van studenten. Het onderwijs zal er hierdoor inhoudelijk ook niet beter op zijn geworden.
    Het zal met een reden zijn dat er in vacatureteksten met enige regelmaat wordt gevraagd om een hbo bachelor ‘Oude Stijl’.

  6. De reactie van Mayke vind ik heel treffend. Ik herken het beeld dat zij schetst bij mijn studenten. Het wordt echt tijd dat we gestructureerd studenten gaan bevragen over de effecten van onderwijsinnovatie en de nieuwe roosters. Niet alleen uitgaan van wensdenken, maar hoe pakt het uit in de praktijk. En dat leidt dan wellicht tot nieuwe, beter werkende werk- en toetsvormen, die ook nog passen binnen de randvoorwaarden van geld en uitvoerbaarheid.

    Behalve half lege klassen bij spreekuren, peerfeedback etc. (en goed gevulde klassen bij de meer klassieke werkgroepen inderdaad) is mijn indruk ook dat met de onderwijsinnovatie het aandeel kennis in het curriculum is verminderd. Niet zozeer op papier, wel feitelijk. Logisch ook als er meer tijd wordt besteed aan andere zaken en vaardigheden. Maar is de kennisbasis nog steeds voldoende? @Ernst-Jan, zou je daar niet eens een column aan willen besteden?

    Er wordt te weinig geëvalueerd en mijn indruk is ook dat opleidingscommissies op halve kracht functioneren en te weinig tegendruk kunnen bieden. En met het opheffen van de faculteiten is de tegendruk vanuit de directie wellicht ook verminderd. Er wordt steeds beter geluisterd naar het werkveld, maar nog wel genoeg naar de docenten?

    Misschien dat naarmate we als docenten beter zijn opgeleid om als coach te werken, e.e.a. beter wordt, maar ik vermoed dat een aantal pijnpunten blijft bestaan, niet alles kan worden verklaard als een verschijnsel dat hoort bij de overgangsfase vanwege nieuwe curricula waarin we nu zitten. Ik hoop dat de HSR het geluid in en n.a.v. deze colomn oppikt, het gebeurt niet vaak dat zoveel wordt gereageerd op een artikel in Trajectum.

  7. Als student in het 4de jaar heb ik hier gemixte gevoelens bij. Ik woon 2 uur enkel reizen van de HU af. Dit betekend dat ik 4 uur reis voor een college van 2 uur, dan blijkt, na een uur zijn wij klaar met de stof. De dag er na het zelfde liedje.. Dit demotiveert ontzettend. Daarnaast heb ik een eigen bedrijfje, welke ik naast maar vooral tussen de studie aan werk. Nu maak ik zelf de keuze om iets te missen als ik weet dat ik het op kan vangen. Maar de HU heeft het nog niet zo goed voor elkaar als andere hogescholen waar al de colleges op de zelfde dag of binnen een week nog terug te kijken zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *