Is een aanwezigheidsplicht dé oplossing tegen halflege klassen?

Wat kunnen we doen tegen halflege klassen? Is een aanwezigheidsplicht een goed idee? We legden de vraag voor aan ons studentenpanel.

Foto Kees Rutten

Leerlingen zelf hun lestijden laten bepalen. Een aanwezigheidsplicht. Meer of juist minder hoorcolleges. Wat is nu eigenlijk de beste manier om meer studenten in de les te krijgen? ‘Er is geen eenduidige oplossing voor, alle oplossingen roepen weer nieuwe problemen op.’

Journalistiek-docent Ernst-Jan Hamel schreef een column over de lage opkomst van studenten met als gevolg halfvolle klassen. ‘Mijn mond valt zo nu en dan open van de ontluisterende verhalen van collega-docenten’, zo schreef hij. ‘Een studente zou gezegd hebben dat ze ‘echt niet’ voor een les van twee uur uit Amsterdam komt reizen. Een andere student laat de lessen schieten omdat hij in zijn beleving al goed genoeg heeft leren interviewen in het eerste studiejaar. Om vervolgens een interview van schoolkrantniveau in te leveren.’

De column trok veel aandacht en reacties. Hij viel in de categorie ‘op het juiste moment op de juiste plek’. Van docenten tot studenten: halflege klassen gaan iedereen aan. Het kan iets zeggen over de kwaliteit van het onderwijs, maar ook over de motivatie van de studenten.

‘Ik denk dat het een onderwerp is waarvan iedereen aanvoelt dat er iets mis gaat’, zegt Ernst-Jan Hamel. ‘Maar het antwoord op de vraag “Hoe krijgen we meer leerlingen naar de les” kunnen we niet goed vinden. Als iemand zegt: “Het onderwijs moet relevanter worden”, dan vind ik dat zo’n dooddoener. Alsof je daar als docent niet al continu mee bezig bent.’

‘Hatelijke blikken wisselen schept ook een band’

We legden de vraag ook voor aan ons studentenpanel: wat kunnen we doen tegen halflege klassen? Is een aanwezigheidsplicht een goed idee?

Merle Ligeon

Derdejaars HRM-student Merle Ligeon is voorstander van een aanwezigheidsplicht. Maar wel onder voorwaarden. ‘Alleen als er bij hoorcolleges geen zaken verteld worden die niet ook gewoon in boeken of artikelen te vinden zijn. Als ik zie dat een hoorcollege bijwonen niets oplevert, omdat het minder tijd kost om het boek of andere lesstof te lezen, heeft dat college natuurlijk niet echt toegevoegde waarde. Terwijl aanwezig zijn uiteindelijk wel bijdraagt aan een gevoel van verbondenheid met medestudenten én het kan helpen je meer thuis te voelen op je opleiding. Je samen vervelen of hatelijke blikken uitwisselen schept immers ook een band.’

Tijn Tas, voorzitter VIDIUS

Ook student en Vidius-voorzitter Tijn Tas ziet een aanwezigheidsplicht zitten. ‘Zeker in de eerste jaren is het voor studenten vaak moeilijk om intrinsiek gemotiveerd te zijn om naar college te komen. Juist die groep studenten zou de extra motivatie van een aanwezigheidsplicht goed kunnen gebruiken.’

Zelf behoorde hij ook tot die groep. ‘Ik was absoluut een van die eerdergenoemde studenten die het in het begin van mijn studie lastig vond om naar niet-verplichte colleges te gaan. Of dat nou was omdat ik brak was of gewoon geen zin had. Later in mijn studie ging ik alleen niet naar colleges omdat ik de eerdere colleges van dat vak nutteloos vond.’
Volgens hem is een ‘aanwezigheidsplicht met consequenties’ een van de weinige dingen die echt kan helpen om studenten naar de les te krijgen.

Intelligentieniveau versus verantwoordelijkheidsgevoel

David Boss, voorzitter V.V.S Uranymus

V.V.S. Uranymus-voorzitter David Boss denkt daar anders over. ‘Ik ben geen voorstander van een aanwezigheidsplicht. Niet alleen je intelligentieniveau, maar ook je verantwoordelijkheidsgevoel bepaalt je studieniveau. Als je de opleiding niet haalt terwijl je slim genoeg bent, maar niet genoeg verantwoordelijkheid hebt om naar school te gaan, heb je in mijn ogen dus ook niet het niveau van de studie.’

Zelf gaat hij niet naar de les als hij de stof al beheerst of iets anders had ingepland. ‘Ik ga bijna naar elke les, voornamelijk omdat ik weet dat ik anders niet aan school ga werken’, zegt Boss.

Participatiecijfer

‘Er zijn zoveel meningen over dit onderwerp, er is echt geen eenduidige oplossing voor’, ziet de schrijver van de column nog maar eens bevestigd. ‘Gevoelsmatig zou ik de oplossing zoeken in een soort van participatiecijfer. Op dit moment beoordelen we studenten alleen op een toets. Een student kan een ontzettende klojo in de klas zijn of nooit komen opdagen zijn, maar ondertussen mooie producties aanleveren of een toets goed maken. Het is natuurlijk wel een eerlijk systeem, dat beoordelen buiten de persoonlijkheid om, maar ik vind dat professionaliteit ook een rol speelt. Op een gewone werkplek gebeurt dat immers ook. Maar hoe je dat precies zou moeten inrichten? Ik weet het niet.’

 

Deel via...

Geef een reactie Let bij het reageren op onze spelregels.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

5 reacties

  1. Wat helpt om studenten naar de studie te laten komen is inspirerende, goede lessen geven! En al doen docenten daar hun best voor, ‘t lukt vaak toch niet helemaal.
    Althans dat helpt mij. Ik heb nu voor de tweede keer een vak dat echt meer is dan powerpoint met iemand die zegt dat wat erop staat (beetje overdreven, maar dat mag wel). Vol voldoening verlaat ik de les en verheug me op de volgende. Helaas is dat maar zelden zo. Als deze docent nu nog een vak zou geven zou ik het sowiso volgen… Veel vakken focussen zich op allerlei diverse werkvormen, wat mij betreft geeft dat alleen maar onrust als er om het kwartier iets anders van je gevraagd wordt. Ik en medestudenten hebben meer behoefte aan vakinhoud.
    Voor goede lessen heb je geen ‘zoveelste veranderende hubl’ of ander beleid nodig, maar zeer kundige docentkunstenaars.
    Aanwezigheidsplicht lijkt mij geen goed idee. Als je die verantwoordelijkheid nog niet aan kan, ben je kennelijk nog niet klaar om te gaan studeren en is het fijner dat je elders bent dan dan je de les ongemotiveert komt verstoren.

    1. Ik denk dat ‘ Jij en ander’ wat vaker naar school moet gaan want er staan nogal wat spelfoutjes in de bijdrage.

      Saaie werkcolleges en/of hoorcolleges is van alle tijden.
      Ook in bijvoorbeeld mijn studietijd, begin jaren 90, waren niet alle onderwijsbijeenkomsten het aangluren waard. Maar je wist iet beter dan om het vak te kunnen ronden je gewoon moest komen opdagen. Afwezigheid betekende namelijk geen tentamen mogen maken. En gemopperd werd er ook niet, hooguit was de sfeer na weer een mislukt college wat bedompt.

      Ik vind dat we de laatste 15 jaar nogal zijn doorgeslagen in het student centraal zetten. In het onderwijs. Mopperen over de kwaliteit van het onderwijs, klagen over te weinig uren op een dag…

      Het is een merkwaardig kwaaltje waar de hedendaagse student last van heeft.

  2. Aanwezigheidsplicht bij een hoorcollege lijkt me niet logisch: als de student de stof op een andere manier meester wordt, prima!
    Maar als je afwezig (of onvoorbereid) bent bij een groepsdiscussie of een samenwerkingsopdracht of een andere interactieve onderwijsvorm dan dupeer je niet alleen zichzelf, maar ook de rest van de groep.
    Bovendien: door actieve deelname leer je ook dingen die niet eenvoudig met de eindtoets te meten zijn, maar die wel belangrijk zijn.
    Een _actieve_ deelnameverplichting kan bijdragen aan echt beter onderwijs!

  3. Het zou een slechte zaak zijn als lessen verplicht zouden worden. Zelf ben ik vorig jaar vier maanden ziek geweest, waardoor ik niet naar school kon. Gelukkig zat ik toen niet vast aan een aanwezigheidsplicht.

    Daarnaast kan de Hu ook niet in de portomonnee van zijn studenten kijken. Ik heb sinds een jaar geen studenten ov meer. Hierdoor betaal ik mijn vervoer geheel zelf. Als ik door een tegenvallende rekening geen reiskosten kan maken dan heb ik dus een probleem met die aanwezigheidsplicht.

    Ook had ik dit jaar alleen de mogelijkheid om stage te lopen op bepaalde momenten waarop er lessen waren. Als ik verplicht aanwezig had moeten zijn dan had ik dus geen stage kunnen lopen… en dat had weer een extra jaar vertraging betekent.

    Kortom lekker laten zoals het is.
    Zorg dat de roostering duidelijk is zodat studenten goed kunnen plannen en aanwezig kunnen zijn. Verdeel de studie last meer.

    En voor die lege college zalen geld dat jaar 1 belangrijk is. Als eerstejaars maakte ik ooit zo’n monotone een saaie lezing mee dat ik na 4 x kwelling nooit meer ben geweest!

  4. ‘ 4 maanden ziek, zelf opdraaien voor de reiskosten’, dat zijn toch zeker geen valide argumenten!
    In het eerste geval lijkt me goede afspraken met de opleiding en eventueel studieadviseur maken de oplossing, wat betreft die reiskosten klinkt het alsof je al behoorlijk wat vertraging tijdens jouw studie hebt opgelopen.
    ‘ Betere en duidelijkere roosters’ lijkt me nog wel een stevig debat waard.
    Wat is dat precies? Elke week op dezelfde dag hetzelfde aantal wc en hc-uren?! Dat hangt nou eenmaal af van inzetbaarheid docent aan de ene kant en beschikbare ruimte aan de andere kant.
    Omdat de HU te maken heeft met fors minder vierkante meters aan onderwijsruimte zal e.e.a. in samenspraak moeten gaan met opleidingen die in hetzelfde pand huizen. Alleen krijg je nou eenmaal niets voor elkaar.

    On topic; in een kleine 30 jaar tijd is het HO verworden tot een kolderieke klucht; enerzijds studenten die ontevreden zijn over kwaliteit van onderwijs en logistiek, aan de andere kant OOP en docenten over tal van zaken. Waar is het toch misgegaan?