Uit onderzoek van De Groene Amsterdammer en de Data School van de Universiteit Utrecht blijkt dat Nederlandse wetenschappers steeds vaker verwijzen naar niet-bestaande publicaties, zogenoemde spookreferenties. In ruim 136.000 onderzochte wetenschappelijke artikelen nam het aandeel artikelen met zulke nepreferenties toe van één op de 1.400 in 2023 naar één op de 200 in 2026: een verzes- tot verzevenvoudiging.
De spookreferenties komen voor in vrijwel alle vakgebieden en ontstaan vaak doordat onderzoekers chatbots, zoals ChatGPT, gebruiken om aanvullende literatuur te zoeken. De verzonnen bronnen lijken geloofwaardig en zijn daardoor moeilijk te herkennen.
Ook emeritus hoogleraar Peter Nijkamp bleek in meerdere recente artikelen spookreferenties te hebben opgenomen. Hij stelt dat hij is misleid door zoekmachines.
Wageningen Universiteit telt relatief de meeste artikelen met niet-bestaande referenties en onderzoekt of interne richtlijnen moeten worden aangescherpt. Volgens uitgever Elsevier gebruikt inmiddels 58 procent van de wetenschappers AI bij literatuuronderzoek.
