Sinds een paar jaar mogen studenten met de pabo beginnen, ook als ze nog niet aan alle toelatingseisen voldoen. Dat leidt tot hogere studiedruk, maar niet tot meer uitval van eerstejaars. HU-directeur Carla Luycx is tevreden.
Om ervoor te zorgen dat alle studenten bij de start van de pabo voldoende kennis in huis hebben, moeten mbo’ers en havisten sinds 2015 toelatingstoetsen maken voor schoolvakken als aardrijkskunde en geschiedenis. Anders zijn de opleidingen te veel tijd kwijt aan bijspijkerlessen.
Maar er gingen te weinig studenten naar de pabo en het lerarentekort werd steeds groter. En dus startte het kabinet in 2022 een experiment om de opleiding toegankelijker te maken: studenten hoeven niet meer vooraf te slagen voor alle toetsen. Ze mogen gewoon met de pabo beginnen, zolang ze de toetsen alsnog binnen een jaar halen.
En dat heeft effect gehad, blijkt nu uit de eindevaluatie uitgevoerd door onderzoeksbureau ResearchNed. De instroom is gegroeid van zo’n 7,7 duizend studenten in 2021/2022 naar 8,5 duizend studenten dit studiejaar.
Extra werk
Er blijken wel nadelen te zijn. Zo ervaren eerstejaarsstudenten gemiddeld meer studiedruk, omdat zij tussen de gewone lessen door de toelatingstoetsen nog moeten herkansen. Een meerderheid zegt hierdoor studievertraging op te lopen.
Ook voor de opleidingen zelf levert het meer werk op. Ze zijn tijd kwijt aan ondersteuningsprogramma’s en persoonlijke begeleiding. Voor die extra uren krijgen ze geen extra geld van de overheid.
Kwaliteit niet verminderd
In een tussenevaluatie twee jaar geleden klonk er veel kritiek. Toch is er inmiddels meer steun voor het experiment. Ondanks de toegenomen druk, weten studenten vaak alsnog door te stromen naar het tweede studiejaar. Er zijn ook ‘geen duidelijke signalen’ dat ‘de kwaliteit van pabo-gediplomeerden vermindert’, staat in het rapport.
Het advies is dan ook om het experiment door te zetten. Wel opperen de onderzoekers enkele verbeteringen. Geef de pabo’s extra geld voor hun inzet. Ook moeten die hun aankomende studenten zoveel mogelijk aanmoedigen de toetsen alvast te halen.
Het versoepelen van de regels was deels bedoeld om de opleiding toegankelijker te maken voor studenten van niet-Europese afkomst, die vaak wegblijven. Dat is niet gelukt, staat in het rapport. ResearchNed adviseert hier nader onderzoek naar te doen.
Hogeschool Utrecht
Directeur Carla Luycx is zeer te spreken over de gang van zaken. ‘We hebben met het mbo intensief samengewerkt aan dit experiment. Het heeft geleid tot een mooie samenwerking waar we enthousiast over zijn. Het heeft geleid tot een constructieve samenwerking met het mbo en een soepeler doorstroom op basis van een portfolio van mbo-studenten naar de pabo.
Ook Luycx ziet de uitdagingen. ‘Het kost de opleiding inderdaad meer begeleidingstijd van studenten, die we niet terugzien in onze bekostiging. Wat HU pabo betreft willen we dit graag voortzetten. Al blijft de bekostiging hiervoor nog wel een punt van aandacht.’
Carla Luycx is directeur van het Instituut voor Onderwijs & Orthopedagogiek. Daar valt de pabo onder.
