Hogeschool Utrecht houdt dit jaar naar verwachting 13,6 miljoen euro over. Dat is bijna 10 miljoen euro meer dan de HU afgelopen zomer voorzag. De belangrijkste oorzaak: medewerkers vertrekken sneller dan verwacht door de bezuinigingen en reorganisaties. Een groot deel van de financiële meevaller gaat naar de nieuwe organisatiestructuur van de HU.
Deze zomer rekende de HU voor 2026 nog op een overschot van 3,9 miljoen euro. In de nieuwe begroting is dat bedrag bijgesteld naar 13,6 miljoen euro. Een verschil van 9,7 miljoen. De hogeschool wil 5,5 miljoen euro van die eenmalige meevaller investeren in het programma Effectief Organiseren met daarin de nieuwe organisatiestructuur, die het komende jaar vorm moet krijgen.
De HU gaat daarvoor flink op de schop. Instituten verdwijnen, het aantal diensten wordt meer dan gehalveerd en het aantal directeuren gaat terug van dertig naar tien. Het resterende bedrag verdeelt de hogeschool over verschillende doelen, waaronder praktijkgericht onderzoek, de nieuwe cyberveiligheidswetgeving en de financiering van rijke leeromgevingen.
Sneller vertrek van personeel
De grootste financiële meevaller zit bij personele lasten. De hogeschool had eerder extra geld beschikbaar gesteld om de afdeling te ondersteunen bij de reorganisaties. Doordat medewerkers sneller zijn vertrokken dan verwacht, is daarvan minder nodig geweest. Er blijft dus wat over van het eerder gereserveerde bedrag.
Op een begroting van ruim 450 miljoen euro ziet directeur Derk Haaksma van Finance, Control & Analytics geen grote verrassingen ten opzichte van het financiële plaatje uit het voorjaar: het PCK 2027. Op woensdag 4 november kwam hij duiding geven aan de Hogeschoolraad. Wel zijn er nog verschillende onzekerheden die de begroting flink kunnen beïnvloeden. De directeur verwacht ‘geen extra bezuinigingen, maar ook geen financiële verruiming.’
Onzekerheden
Zo is in Den Haag nog geen definitieve instemming met de onderwijsbegroting. Hoeveel geld er uiteindelijk vanuit het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) naar de HU komt, kan volgens de begroting ‘grote impact hebben’. Ook de financiële gevolgen van de nieuwe organisatiestructuur zijn nog onduidelijk. Die zou op termijn tot lagere lasten kunnen leiden, maar er zijn nog te veel onduidelijkheden om dit nu al te kunnen doorrekenen. Ook nieuwe cao-onderhandelingen kunnen tot extra kosten leiden.
Een andere onzekere factor is het aantal studenten. Dat voorspellen is volgens de HU ‘moeilijk’, terwijl de studentenaantallen een grote invloed hebben op de inkomsten van de hogeschool. Dat blijkt ook uit het verschil tussen de prognoses uit het PCK 2027, dat in het voorjaar verscheen, en de nieuwe begroting. Destijds verwachtte de HU meer studenten bij de associate degrees (Ad’s) en juist minder bij de bacheloropleidingen. De meest recente inschrijfcijfers van 1 oktober wijzen voorlopig op het tegenovergestelde.
Op de langere termijn houdt de HU wel vast aan de verwachting dat het aantal bachelorstudenten daalt en het aantal Ad-studenten groeit. Vooral die laatste groep is financieel belangrijk. In de meerjarenraming gaat de hogeschool ervan uit dat het aantal Ad-studenten tot 2031 flink toeneemt. Die groei heeft gevolgen voor de verwachte inkomsten en uitgaven.
Rode cijfers in 2027 en 2028
Ondanks het verwachte overschot dit jaar voorziet de HU de komende jaren opnieuw tekorten. Zowel in 2027 als in 2028 verwacht de hogeschool 3,5 miljoen euro in de min uit te komen. Dat komt onder meer doordat de personeelslasten stijgen. De HR-kosten lopen op door de afvloeiing van medewerkers als gevolg van de bezuinigingen en de invoering van de nieuwe organisatiestructuur. De begrotingen van de afgelopen en komende jaren bouwen voort op de eerder aangekondigde bezuiniging van 42 miljoen euro voor de periode 2025-2028.
Over een paar weken stemt de Hogeschoolraad over de begroting. Voor die tijd gaan ze nog in debat met het college van bestuur over de financiële keuzes.
