Twaalf hogescholen (waaronder de HU) ontvangen één of meer RAAK-publiek-subsidies van maximaal 375 duizend euro. Met dat geld doen lectoren en onderzoekers twee jaar lang onderzoek, samen met partners in de publieke sector.
Voor deze subsidieronde dienden hogescholen afgelopen november 59 aanvragen in, waarvan er 20 zijn gehonoreerd. De Hogeschool van Amsterdam sleepte de meeste toekenningen in de wacht.
Bij de Hogeschool Utrecht kregen twee onderzoeken zo’n subsidie: één project onderzoekt hoe AI brandweer kan ondersteunen bij snelle besluitvorming. De ander gaat over de manier waarop gemeenten bewoners kan stimuleren hun eigen auto vaker te verruilen voor gedeeld vervoer, zoals deelauto’s, op weg naar groenere, autoluwe wijken.
Aanvraagronde november 2025
| Penvoerder | Aantal projecten |
| Hogeschool van Amsterdam | 3 |
| Hanze Hogeschool | 2 |
| Haagse Hogeschool | 2 |
| Saxion Hogeschool | 2 |
| Fontys Hogeschool | 2 |
| HAN | 2 |
| Hogeschool Utrecht | 2 |
| Van Hall Larenstein | 1 |
| Zuyd Hogeschool | 1 |
| Avans Hogeschool | 1 |
| Windesheim Hogeschool | 1 |
| Codarts Rotterdam | 1 |
| Totaal | 20 |
Autoluwe wijken
Karla Münzel is een van de onderzoekers die meewerkt aan het project rond autoluwe wijken, uitgevoerd door de Hogeschool Utrecht samen met de Haagse Hogeschool en vijf verschillende gemeenten. ‘We zijn met z’n zessen. Vier onderzoekers van de HU en twee van de Haagse hogeschool,’ vertelt ze.
Het onderzoek richt zich op ruimtegebrek in steden. Verkeer en vervoer nemen te veel ruimte in in de stad, ziet Münzel. ‘We onderzoeken hoe gemeenten het autobezit kunnen verlagen en hoe deelmobiliteit kan helpen om ruimte vrij te maken voor onder andere meer groen, spelen en leefbaarheid in de wijk,’ vertelt ze.
‘Mensen vinden het vaak moeilijk om hun eigen auto weg te doen. Terwijl ze wel positief zijn over een groenere buurt en meer speelplekken. Het kan ook lastig zijn om je voor te stellen wat er op de plek van een parkeerplek kan komen, of wat een autoluwe wijk precies kan opleveren.’
Het doel van het project is niet om één kant-en-klare autoluwe wijk te ontwerpen, maar om een soort handleiding te maken voor gemeenten. Daarin staat welke aanpak werkt in welk type wijk, zodat andere steden dit ook kunnen gebruiken. Het onderzoek start op 1 september van dit jaar en loopt door tot 31 augustus van 2028.
AI-hulp voor de brandweer
Het tweede HU-onderzoek met een RAAK-subsidie gaat over het gebruik van AI bij de brandweer. Het project wordt uitgevoerd door onderzoekers van de Hogeschool Utrecht en de Hanzehogeschool Groningen. ‘We doen dat ook samen met de Veiligheidsregio Utrecht, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, Veiligheidsregio Gelderland-Midden en JADS,’ vertelt Huib Aldewereld, een van de onderzoekers die meewerkt aan dit project.
De onderzoekers willen weten hoe AI brandweerprofessionals kan ondersteunen tijdens incidenten. Bijvoorbeeld door snel relevante informatie te verzamelen en overzicht te bieden in complexe situaties. Daarbij is het belangrijk dat de hulpverlener altijd zelf de controle houdt. ‘De officier van dienst moet altijd verantwoordelijk blijven voor de keuzes die worden gemaakt, van de veiligheid van mensen tot het beperken van schade,’ zegt Aldewereld.
Volgens hem heeft AI alleen meerwaarde als het goed aansluit bij de manier waarop hulpverleners werken. ‘Als je vergeet wat de professional doet en hoe die zijn beslissingen neemt, dan kan AI juist verstorend werken.’
Het doel is daarom om AI te ontwikkelen als ondersteuning van de professional, niet als vervanging. ‘AI moet meer een buddy zijn die belangrijke informatie aanreikt, niet iets dat in de weg zit.’
Het onderzoek start op 1 oktober 2026 en loopt tot en met 30 september 2028.
Hoe zit het met die subsidie?
Om in aanmerking te komen voor de subsidie moesten beide onderzoeksteams een uitgebreide aanvraag schrijven. ‘We hebben een heel groot document geschreven waarin we precies hebben uitgelegd wat de problemen zijn en wat voor onderzoeksopzet wij willen gaan doen’, vertelt Karla Münzel.
Ook het team van Huib Aldewereld werkte een uitgebreid onderzoeksplan uit. Daarin beschreven de onderzoekers onder meer waarom het onderwerp relevant is, welke partners betrokken zijn en hoe het onderzoek wordt uitgevoerd. ‘We hebben er ongeveer veertig pagina’s aan gewijd’, zegt Aldewereld.
De inspanning werd beloond. Het onderzoek naar autoluwe wijken ontving ongeveer 350.000 euro subsidie, terwijl het AI-project voor de brandweer zo’n 300.000 euro kreeg. Daarnaast leveren de betrokken partners een bijdrage in uren. Bij het onderzoek naar autoluwe wijken betekent het bijvoorbeeld dat gemeentemedewerkers tijd investeren in het project, legt Münzel uit.
Met het subsidiegeld worden verschillende onderzoeksmethoden en praktijktesten gefinancierd. Zo willen de onderzoekers van het autoluwe-wijkenproject augmented reality inzetten om bewoners te laten zien hoe een straat eruit kan zien met minder auto’s. Ook krijgen bewoners ondersteuning bij het gebruik van deelmobiliteit.
Bij het brandweeronderzoek worden trainingen gebruikt om in de praktijk te onderzoeken hoe een AI-systeem officieren van dienst kan ondersteunen bij hun besluitvorming. ‘Dan moet je vooral denken aan trainingen,’ zegt Aldewereld.
Een deel van de subsidie gaat naar personeelskosten. ‘Ik word betaald door de HU, maar die moeten zich wel ergens van financieren. Dat wordt dan gedeeltelijk van die subsidie betaald’, zegt Münzel.
Toen de subsidies binnen waren gehaald, waren de onderzoekers blij. ‘Er was geen champagne, maar we zijn er wel blij mee, zeker’, zegt Münzel. Aldewereld vierde het nieuws wel direct. ‘Ik heb zelfs even mijn collega gebeld op haar vrije dag om het nieuws te vertellen.’
RAAK-subsidies
Bij deze RAAK-subsidies geldt dat ook de betrokken partijen, waaronder de hogescholen zelf, een eigen bijdrage leveren van maximaal 325 duizend euro. Daarmee kan de totale projectfinanciering oplopen tot zeven ton. Regieorgaan SIA probeert onderzoekers, instellingen en bedrijven aan elkaar te koppelen. Naast RAAK-publiek financiert het ook onderzoek in samenwerking met het mkb (RAAK-mkb) en langdurig onderzoek (RAAK-PRO).
