De route naar duurzamere HU-gebouwen blijkt een stuk kostbaarder dan gedacht. Voor Padualaan 97 en De Nieuwe Poort 21 is bijna 28 miljoen euro extra nodig, flink meer dan werd voorspeld.
Het groot onderhoud en het verduurzamen van de HU-gebouwen Padualaan 97 en De Nieuwe Poort 21 in Amersfoort stond al langere tijd op de agenda. Wat begon als een investering van enkele miljoenen, krijgt nu een veel hoger prijskaartje. Bijna 28 miljoen euro extra is nodig. Hiermee wordt de financiële buffer van de HU, bedoeld om mogelijke bezuinigingen op het hoger onderwijs in de toekomst op te vangen, kleiner.
De vraag dringt zich op hoe het kan dat de kosten in korte tijd zo sterk zijn gestegen.
Begrotingswijziging
Uit vertrouwelijke interne communicatie blijkt dat het college van bestuur toestemming aan de Hogeschoolraad (HSR) vraagt om 27,8 miljoen euro extra te investeren in onderhoud en verduurzaming van de twee panden. Deze aanvullende investering is half december besproken en goedgekeurd door de Raad van Toezicht. De volgende stap is goedkeuring door de HSR. Het geld wil het cvb uit de reserves van de Hogeschool Utrecht halen en moet over een periode van vijftien jaar worden afgeschreven. Dat maakt het een extra begrotingslast van 1,3 miljoen euro per jaar.
Rapport zat er flink naast
In 2022 liet het cvb een rapport opstellen over de financiële impact van het ‘Paris-proof’ (duurzaam) maken van HU-gebouwen. De titel was Hogeschool Utrecht op weg naar Paris Proof. Twee jaar later, in 2024, waren deze plannen concreet uitgewerkt voor de twee locaties. Daarbij werd duidelijk dat eerdere aannames te optimistisch waren. Volgens het cvb zorgden snel gestegen prijzen ten opzichte van 2022, specifieke kenmerken van de gebouwen en bouwkundige gebreken bij De Nieuwe Poort ervoor dat de investeringen fors hoger uitvielen dan verwacht.
In de interne brief aan de HSR noemt het cvb de investeringen noodzakelijk. Ze sluiten aan bij de duurzaamheidsambities van de HU en zijn volgens het bestuur ook onvermijdelijk om te blijven voldoen aan wet- en regelgeving. Tegelijkertijd wordt een belangrijke kanttekening geplaatst: het volledig Paris-proof maken van de gebouwen in 2030, oftewel CO₂-neutraal, is geen harde eis als dat te veel druk legt op de financiën van de hogeschool.
Amersfoort voorlopig niet gasloos
Die financiële afweging heeft concrete gevolgen voor de plannen in Amersfoort. Voor De Nieuwe Poort is besloten voorlopig af te zien van het gasloos maken van het gebouw, het aanbrengen van dakisolatie en het plaatsen van zonnepanelen. Voor Padualaan 97 gaan alle oorspronkelijk beoogde verduurzamingsmaatregelen wel door.
Om het onderhoud en de uitvoering van de werkzaamheden in goede banen te leiden, heeft het cvb een speciaal team samengesteld. Toch schrijft het bestuur ook dat aanvullende expertise nodig is, onder meer op het gebied van financiële sturing.
Reactie Hogeschool Utrecht
Volgens een woordvoerder van Hogeschool Utrecht zit de grootste kostenverrassing in het gebouw in Amersfoort. Bouwkundige gebreken, die bij het opstellen van het rapport in 2022 nog onder de radar bleven, kwamen pas boven water tijdens de voorbereidingen van de werkzaamheden. In combinatie met fors gestegen prijzen voor bouwmaterialen en schaars bouwpersoneel liep de rekening verder op.
Daar komt bij dat de plannen voor Padualaan 97 inmiddels zijn aangescherpt. In 2022 was nog niet duidelijk welke bouwkundige ingrepen nodig zouden zijn om het gebouw aan te sluiten op een fossielvrij collectief warmte-koude-opslagsysteem, als alternatief voor de gasgestookte warmte-krachtkoppeling.
Bovendien laat de woordvoerder weten dat deze extra investering geen zwaardere bezuinigingen zal opleveren.
Nog drie andere gebouwen
De werkzaamheden aan De Nieuwe Poort 21 staan gepland voor dit jaar. Aan Padualaan 97 zal zowel dit jaar als in 2027 worden gewerkt. Ook andere HU-panden staan op de nominatie voor een upgrade: Padualaan 99, Padualaan 101 en Heidelberglaan 7 moeten voor 2030 worden aangepakt. Over de kosten daarvan is op dit moment nog geen besluit genomen.
